Đề nghị mở rộng mạng bay, ưu tiên cảng hàng không địa phương
Đường bay nội địa là tuyến vận tải hàng không kết nối các điểm đến trong cùng một quốc gia, giúp người dân và doanh nghiệp di chuyển giữa các địa phương bằng đường hàng không. Cục Hàng không Việt Nam vừa gửi văn bản đề nghị các hãng nghiên cứu khôi phục, duy trì và phát triển mạng bay nội địa, đồng thời tăng khai thác đến các cảng hàng không địa phương để cải thiện kết nối liên vùng. Đây là hướng đi đáng chú ý: mạng bay không nên chỉ dồn khách qua một số sân bay đầu mối, trong khi các địa phương có sân bay vẫn khó tiếp cận trực tiếp với nhau. Cục đề nghị hãng rà soát các tuyến đang khai thác và đã tạm dừng, xem xét khôi phục tuyến có tiềm năng, tăng tần suất khi nhu cầu phù hợp và nghiên cứu mở đường bay mới. Đề nghị này chưa đồng nghĩa với việc các chuyến bay đã được quyết định.
Động lực phía sau là hạ tầng cảng hàng không trên cả nước đang được đầu tư, nâng cấp, cải tạo và mở rộng; nhiều dự án đã hoàn thành hoặc đang triển khai, góp phần tăng năng lực phục vụ. Khi năng lực sân bay được cải thiện, việc khai thác thêm tuyến có thể giúp hạ tầng phát huy hiệu quả hơn. Thị trường cũng có dấu hiệu tăng trưởng: sản lượng hành khách và hàng hóa qua các cảng hàng không đều tăng hai con số trong chín tháng đầu năm. Tuy nhiên, hạ tầng tốt hơn chỉ tạo điều kiện, chứ không bảo đảm mọi tuyến đều khả thi. Các hãng vẫn phải cân nhắc nhu cầu, điều kiện khai thác và khả năng duy trì dịch vụ; đó là phép thử thực tế cho đề xuất mở rộng mạng bay.
Bay thẳng có thể thay đổi cách các địa phương kết nối
Lợi ích rõ nhất với hành khách là giảm thời gian di chuyển và bớt phụ thuộc vào việc nối chuyến qua các sân bay đầu mối. Khi có đường bay trực tiếp, người đi công tác, thăm thân hay du lịch có thể tiếp cận dịch vụ hàng không thuận tiện hơn; hàng hóa và hoạt động giao thương cũng có thêm lựa chọn vận chuyển. Cục đánh giá kết nối trực tiếp giữa các địa phương có thể góp phần khai thác tiềm năng từng vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng hiệu quả đầu tư hạ tầng. Đây là lợi ích có sức nặng hơn một danh sách tuyến bay: kết nối hàng không chỉ đáng giá khi giúp hoạt động đi lại và kinh doanh bớt vòng vèo.
Đề xuất nhấn mạnh các tuyến nối những trung tâm kinh tế, du lịch và vùng kinh tế trọng điểm. Nếu được thiết kế đúng với nhu cầu, các đường bay ấy có thể gắn điểm đến với thị trường khách, hỗ trợ doanh nghiệp du lịch và mở rộng cơ hội giao thương. Nhưng lợi ích vùng không tự xuất hiện chỉ vì một chuyến bay được đưa vào lịch khai thác. Hãng bay, cảng hàng không, đơn vị dịch vụ và chính quyền địa phương cần phối hợp đánh giá nhu cầu, quảng bá điểm đến, phát triển sản phẩm du lịch và kết nối các phương thức vận tải. Cơ chế hỗ trợ, nếu có, cũng phải phù hợp quy định và cân bằng lợi ích của Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp lẫn người dân.
Chưa có tuyến cụ thể; kế hoạch sẽ làm rõ bước tiếp theo
Hiện chưa có thông tin cụ thể về những tuyến sẽ được khôi phục hoặc mở mới. Cục yêu cầu các hãng lập kế hoạch và báo cáo trước ngày 10/11/2026, nêu rõ tuyến dự kiến khôi phục, mở mới hoặc tăng tần suất, cùng lộ trình và thời gian triển khai trong giai đoạn cuối năm 2026 và năm 2027. Báo cáo cũng cần làm rõ khó khăn, vướng mắc về hạ tầng, dịch vụ hàng không, phối hợp với địa phương và các giải pháp hỗ trợ phát triển tuyến bay. Vì thế, ở thời điểm này, khôi phục đường bay là định hướng đang được yêu cầu nghiên cứu, không phải cam kết khai thác đã chốt.
Bước tiếp theo cần được đánh giá bằng tính khả thi, không chỉ bằng số lượng tuyến được đề xuất. Một đường bay duy trì được lâu dài phải có nhu cầu đủ ổn định, điều kiện khai thác phù hợp và sự phối hợp đồng bộ tại điểm đi lẫn điểm đến. Tăng tần suất trên tuyến hiện hữu cũng có thể đem lại kết quả thiết thực nếu giải quyết được nhu cầu trước mắt, thay vì mở tuyến mới nhưng khó duy trì. Đề nghị của Cục tạo cơ hội để xem xét lại mạng bay theo hướng kết nối địa phương trực tiếp hơn; hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào những kế hoạch cụ thể mà các hãng gửi và cách các bên biến chúng thành dịch vụ hữu ích cho hành khách.
