Sách giáo khoa vùng biên: không chỉ là vài bộ sách mới
Sách giáo khoa vùng biên là những bộ sách được trao tặng, cấp phát hoặc ưu tiên trang bị cho học sinh và nhà trường ở khu vực biên giới, nhằm bù đắp thiếu thốn học liệu, hỗ trợ tự học và rút ngắn khoảng cách chất lượng giáo dục so với các vùng thuận lợi. Trong bối cảnh đó, việc sách giáo khoa đến tay học sinh vùng biên không phải chuyện “thêm vài chồng sách” mà là lựa chọn mang tính chiến lược: mang tri thức đi cùng hạ tầng, để mỗi phòng học mới đều có tủ sách sống, mỗi trường nội trú Điện Biên đều có thư viện thực sự hoạt động. Sáng 5/9, khi những trường phổ thông nội trú liên cấp khang trang ở Điện Biên chính thức mở cửa, tủ sách được trao tặng đã biến ngày khai giảng thành cột mốc của một cách tiếp cận mới với giáo dục vùng biên.
Từ phòng học kiên cố đến trường nội trú Điện Biên có thư viện
Điện Biên những ngày đầu tháng 9 chứng kiến sự thay đổi rõ rệt: học sinh vùng biên bước vào năm học mới trong các trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở vừa được đầu tư khang trang, kiên cố. Không chỉ là lớp học sạch đẹp và khu nội trú an toàn, đây là mô hình trường học giải quyết cùng lúc hai bài toán: đường đến trường quá xa và môi trường học tập thiếu ổn định. Trường nội trú không chỉ giải quyết khoảng cách từ nhà tới lớp mà còn tạo điều kiện tổ chức học tập, ăn ở, sinh hoạt và các hoạt động giáo dục trong một môi trường tập trung. Nếu trước đây, ưu tiên lớn nhất là “có chỗ học”, thì nay giáo dục vùng biên đang chuyển từ yêu cầu bảo đảm chỗ học sang bài toán cao hơn về chất lượng và cơ hội tiếp cận.
200 triệu đồng sách tham khảo: giá trị không nằm ở con số
Đi cùng những dãy nhà mới là quyết định quan trọng: làm đầy không gian học tập bằng sách và học liệu. Tại lễ khai giảng năm học 2026-2027 ở Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Nưa, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đoàn Trung Kiên cùng đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã trao tặng sách tham khảo cho thư viện của ba trường với tổng giá trị 200 triệu đồng. Trường Thanh Nưa nhận sách trị giá 100 triệu đồng, trong khi Thanh Yên và Sam Mứn mỗi trường được 50 triệu đồng. Những cuốn sách tham khảo thuộc nhiều lĩnh vực không chỉ góp phần làm phong phú thêm thư viện nhà trường mà còn mở ra cơ hội để học sinh vùng cao tự học, khám phá thế giới và nuôi dưỡng niềm say mê với tri thức ngoài giờ lên lớp. Nói cách khác, đây là khoản đầu tư vào thói quen đọc và tư duy tự học, chứ không phải vài bộ sách “cho đủ chỉ tiêu”.
Khi sách giáo khoa vùng biên đi cùng hạ tầng và chính sách
Điểm đáng chú ý là việc phân bổ sách và học liệu không diễn ra riêng lẻ, mà gắn chặt với đầu tư hạ tầng trường học biên giới. Những trường nội trú liên cấp được đầu tư tại các xã biên giới đang góp phần cụ thể hóa chủ trương tăng cường điều kiện giáo dục cho các địa bàn còn nhiều khó khăn, tạo cơ hội để học sinh được học tập, sinh hoạt trong môi trường tốt hơn và từng bước thu hẹp khoảng cách về điều kiện giáo dục. Cùng với những trường phổ thông nội trú liên cấp mới được đầu tư tại Điện Biên, sách và học liệu đang được bổ sung để học sinh vùng biên có thêm điều kiện đọc, tự học và mở rộng kiến thức. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam lựa chọn đồng hành với các trường thông qua việc bổ sung nguồn học liệu, hướng tới hỗ trợ học sinh vùng biên có thêm sách để đọc và giáo viên có thêm tài liệu phục vụ quá trình dạy học.
Hỗ trợ học sinh biên cương: từ quà tặng khai giảng đến bình đẳng giáo dục
Nếu chỉ nhìn những bộ sách mới trong ngày khai giảng, dễ coi đó là một món quà mang tính biểu tượng. Thực tế, câu chuyện lớn hơn nhiều: đây là cách hệ thống giáo dục chọn giảm bất bình đẳng ngay từ trang sách đầu tiên. Cùng với việc trao tặng sách, Thứ trưởng Đoàn Trung Kiên đã trao quà động viên những học sinh có thành tích học tập tốt, hoàn cảnh còn nhiều khó khăn tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Nưa, cho thấy hỗ trợ học sinh biên cương không tách rời giữa vật chất và động lực tinh thần. Nguồn học liệu phong phú giúp học sinh có thêm tài liệu phục vụ bài học, tìm hiểu những lĩnh vực mình quan tâm và từng bước hình thành khả năng tự tìm kiếm kiến thức. Đầu tư cho giáo dục vùng biên không chỉ là đầu tư cho một thế hệ học sinh; đó còn là đầu tư cho nguồn nhân lực tại chỗ, cho sự phát triển lâu dài của cộng đồng và cho tương lai của những vùng đất có vị trí đặc biệt quan trọng đối với đất nước.
