Ba ưu tiên trước thềm Hội nghị ASEAN 49
Ba ưu tiên Việt Nam ASEAN là định hướng ngoại giao nhằm giữ môi trường hòa bình, thúc đẩy liên kết thực chất và mở rộng hợp tác đối tác, qua đó củng cố một cộng đồng khu vực tự cường, lấy người dân làm trung tâm. Tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan ở Manila từ ngày 14 đến 17/11/2026, Việt Nam nêu rõ ba hướng đi này trong bối cảnh khu vực chịu sức ép từ cạnh tranh chiến lược, bất ổn kinh tế và thách thức xuyên biên giới. Thủ tướng Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự các cuộc họp. Chuyến công tác không chỉ mang tính nghi thức: đây là cách Việt Nam khẳng định ASEAN là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong chính sách đối ngoại, đồng thời tham gia định hình chương trình nghị sự chung. Hội nghị cũng đánh giá năm đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, nên thước đo quan trọng sẽ là khả năng đưa tuyên bố chính trị thành hành động có ích.

Hòa bình và năng lực tự cường phải đi cùng nhau
Ưu tiên đầu tiên đặt nền móng: giữ vững hòa bình, an ninh và ổn định để ASEAN có thể theo đuổi các mục tiêu phát triển dài hạn. Việt Nam nhấn mạnh đồng thuận, thu hẹp khác biệt, tôn trọng các nguyên tắc nền tảng và luật pháp quốc tế, đồng thời phát huy đối thoại cùng những cơ chế do ASEAN dẫn dắt. Đây không phải lựa chọn giữa ngoại giao và năng lực ứng phó. Một khối chia rẽ sẽ khó phối hợp khi khủng hoảng xảy ra; ngược lại, đoàn kết giúp các thành viên tham vấn, hỗ trợ lẫn nhau và tăng tự chủ chiến lược. Năng lực tự cường ASEAN vì thế không đồng nghĩa khép mình, mà là giảm lệ thuộc vào những điểm yếu dễ bị tổn thương và chuẩn bị tốt hơn trước biến động. Tại hội nghị trước ở Cebu, lãnh đạo các nước đã thống nhất biện pháp chung về an ninh năng lượng, lương thực, chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân. Đây là nền tảng cần được tiếp nối bằng phối hợp thường xuyên, thay vì chỉ phản ứng khi rủi ro đã hiện hữu.

Liên kết cần tạo kết quả, không dừng ở cam kết
Ưu tiên thứ hai là tạo chuyển biến thực chất trong liên kết, nâng sức cạnh tranh và khả năng tự cường của ASEAN. Trọng tâm bao gồm kết nối kinh tế, thương mại, hạ tầng và chuỗi cung ứng; tháo gỡ rào cản nội khối; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Việt Nam cũng đặt an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người vào cùng chương trình nghị sự, bởi sức chống chịu kinh tế không thể tách khỏi đời sống thường nhật. Trong năm đầu thực hiện Tầm nhìn 2045, ASEAN đã thúc đẩy liên kết nội khối và mở rộng các khuôn khổ hợp tác, nhưng hiệu quả phối hợp và khâu thực thi vẫn cần cải thiện. Nếu hàng hóa, dịch vụ và sáng kiến không vượt qua được các điểm nghẽn, lợi ích của hợp tác khu vực ASEAN sẽ khó đến với doanh nghiệp và người dân. Vì vậy, yêu cầu tại Manila rất cụ thể: chuyển quyết sách thành hành động, cam kết thành kết quả có thể cảm nhận.

Mở rộng đối tác, giữ trọng tâm ASEAN
Ưu tiên thứ ba là làm sâu sắc hợp tác với các đối tác và sử dụng hiệu quả nguồn lực cho các mục tiêu phát triển của ASEAN. Cách tiếp cận này cho thấy tự cường không phải tự cô lập: ASEAN cần mở rộng quan hệ, nhưng phải gắn nguồn lực bên ngoài với nhu cầu và ưu tiên do khu vực xác định. Chuyến công tác của Thủ tướng tại Philippines còn có các cuộc tiếp xúc song phương nhằm tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy thực hiện thỏa thuận, tháo gỡ vướng mắc và mở thêm cơ hội hợp tác. Hội nghị cấp cao ASEAN 49 vì thế vừa là dịp tổng kết năm Chủ tịch Philippines, vừa là phép thử về khả năng phối hợp giữa cam kết khu vực và hành động trong từng quốc gia. Định hướng của Việt Nam đáng chú ý ở chỗ kết nối an ninh, kinh tế và quan hệ đối tác thành một chương trình thống nhất. Kết luận cần được đo bằng kết quả: một ASEAN đoàn kết hơn, ứng phó tốt hơn và đem lại lợi ích rõ ràng cho người dân.







