watchOS 27 là gì và vì sao bản cập nhật này gây tranh cãi?
watchOS 27 là bản cập nhật phần mềm mới dành cho Apple Watch tập trung vào Siri AI, giao diện lưới ứng dụng động và một số thay đổi điều hướng, đồng thời loại bỏ ba tính năng quen thuộc khiến nhiều người dùng phải điều chỉnh lại toàn bộ thói quen sử dụng hằng ngày.
Khi watchOS 27 phát hành trong tháng này, người dùng Apple Watch sẽ thấy một số thao tác quen thuộc “biến mất”, vì bản cập nhật này loại bỏ ba tính năng mà nhiều người có thể sẽ nhớ khi nâng cấp. Trong đó, đáng chú ý nhất là tính năng Walkie-Talkie, cử chỉ đa nhiệm bằng cách nhấn đúp Digital Crown và cách mở trình khởi chạy ứng dụng khi nhấn Digital Crown một lần. Đồng thời, Siri AI Apple Watch được đẩy ra “trước mặt” người dùng thông qua lưới ứng dụng mới, khiến toàn bộ trải nghiệm điều hướng xoay quanh trợ lý ảo hơn trước.
Ba tính năng bị loại bỏ: người dùng đang mất chính xác những gì?
Danh sách watchOS 27 tính năng bị xóa không chỉ là những chi tiết nhỏ; đó là những mảnh ghép đã gắn chặt với cách chúng ta dùng Apple Watch mỗi ngày. Đầu tiên là Walkie-Talkie, ứng dụng liên lạc thoại thời gian thực giữa các Apple Watch đã bị gỡ bỏ hoàn toàn khỏi hệ thống. Với những ai từng dùng nó trong bối cảnh làm việc nhóm, dã ngoại hay gia đình, đây là một thiếu hụt rõ ràng, nhất là khi một ứng dụng bên thứ ba khó có thể sao chép đúng trải nghiệm tích hợp sâu như trước.
Tính năng bị loại bỏ thứ hai là cử chỉ nhấn đúp Digital Crown để chuyển nhanh giữa hai ứng dụng hoặc giữa ứng dụng cuối cùng và mặt đồng hồ. Trước đây, thao tác này là cách siêu nhanh để nhảy giữa Workout và Music hoặc các app bạn dùng liên tục. Giờ đây, nhấn đúp Digital Crown trong watchOS 27 chỉ lặp lại đúng hành vi nhấn một lần, tức là không còn bất cứ đường tắt đa nhiệm nào nữa.
Cuối cùng, nhấn Digital Crown một lần không còn mở trực tiếp lưới hoặc danh sách ứng dụng đầy đủ như suốt từ Watch OS 1 nữa; thay vào đó, watchOS 27 luôn hiển thị lưới ứng dụng động với Siri và năm ứng dụng gợi ý, kèm biểu tượng để truy cập lưới đầy đủ. Điều này biến thao tác vốn chỉ một lần chạm thành một quy trình thêm một bước, đặc biệt gây khó chịu cho những người ưu tiên tốc độ và tính dự đoán trong thao tác.
Đa nhiệm bị “cắt cánh”: tác động lên năng suất và thói quen sử dụng
Sự thay đổi đa nhiệm trong watchOS 27 không phải chuyện nhỏ, vì nó tác động trực tiếp tới luồng công việc trên cổ tay. Trước đây, nhấn đúp Digital Crown gần như là “Alt+Tab” của Apple Watch: bạn có thể lập tức nhảy giữa hai app, ví dụ giữa Workout và Music, mà không cần nhìn kỹ màn hình. Đây là một hành vi có tính “muscle memory” – tay tự làm trước khi não nghĩ – nên việc bị tước đi khiến nhiều người dùng bối rối cả mùa hè thử beta.
Giờ đây, vì nhấn đúp Digital Crown làm đúng điều nhấn một lần, Apple Watch gần như mất hẳn khái niệm đa nhiệm nhanh trên một thiết bị vốn đã thiếu nút vật lý. Đáng nói hơn, Ultra là mẫu duy nhất có thêm Action button, nên việc bỏ trống cử chỉ nhấn đúp ở dòng máy phổ thông là một quyết định khó hiểu. Mặc dù vẫn có thể hy vọng Apple sẽ khôi phục hoặc tái định nghĩa cử chỉ này trong bản cuối hoặc watchOS 27.1, hiện tại người dùng năng suất cao phải chấp nhận quy trình chậm hơn: thoát ra lưới ứng dụng động, tìm app rồi mở lại. Với những ai tập luyện, nghe nhạc, điều khiển nhà thông minh cùng lúc, mỗi lần chậm đi đó cộng dồn thành một trải nghiệm kém linh hoạt hơn hẳn.
Lưới ứng dụng động và Siri AI: tiến hóa hay bước lùi?
Lý do của nhiều thay đổi này là Apple đang đẩy mạnh lưới ứng dụng động cùng Siri AI Apple Watch. Khi nhấn Digital Crown, người dùng không còn thấy lưới app đầy đủ mà là Siri, năm ứng dụng gợi ý “thông minh” và một biểu tượng dẫn vào lưới hoặc danh sách app. Theo giải thích, vì ứng dụng trên Apple Watch không quá phổ biến nên lưới động với biểu tượng lớn hơn, ít mục hơn sẽ dễ bấm và thân thiện hơn. Đồng thời, Siri được đặt ngay trước mắt, phù hợp xu hướng “OS 27” ưu tiên trợ lý ảo trên mọi nền tảng.
Về lý thuyết, đây là một mặc định hợp lý cho người dùng phổ thông: mở đồng hồ, thấy ngay những app hay dùng cùng Siri AI để ra lệnh nhanh – đúng tinh thần Apple Watch cập nhật cho số đông. Nhưng với người dùng “speed runner” – những người cần mở nhanh bất cứ app nào – lưới động lại là một lớp ma sát mới, vì họ phải bấm thêm hoặc cuộn Digital Crown để xem lưới đầy đủ. Người viết nguồn cho rằng nếu có tùy chọn tắt lưới động, họ sẽ tắt, vì nó “ổn nhưng cồng kềnh hơn” so với app launcher cũ. Đây là ví dụ điển hình cho việc tối ưu trải nghiệm cho đa số nhưng đánh đổi sự chủ động của nhóm người dùng nâng cao.
Có nên cập nhật watchOS 27 ngay hay chờ đợi?
Trước khi bấm nút Apple Watch cập nhật lên watchOS 27, người dùng cần tự hỏi: mình thuộc nhóm nào. Nếu bạn hầu như không dùng Walkie-Talkie và ít khi chuyển qua lại giữa nhiều app, tác động thực tế có thể không quá lớn; ngay cả người dùng thử beta cũng nói mất Walkie-Talkie là điều họ gần như không để ý, còn phím tắt đa nhiệm có cảm giác bị bỏ đi tạm thời.
Ngược lại, nếu bạn sống nhờ vào tốc độ – tập luyện với nhiều app, điều khiển nhạc thường xuyên, hoặc dùng Apple Watch như “remote” cho cả hệ sinh thái – thì ba tính năng bị loại bỏ này sẽ khiến trải nghiệm chậm hơn, nhiều bước hơn và ít dự đoán hơn. Lưới ứng dụng động có thể là “mặc định ổn” cho số đông, nhưng khá cồng kềnh cho người dùng nhanh. Cho tới khi Apple đưa ra giải pháp đa nhiệm mới hoặc cho phép tắt lưới động, quyết định nâng cấp không nên chỉ là “có bản mới thì cài”, mà phải là lựa chọn có cân nhắc: chấp nhận mất một số đường tắt quen tay để đổi lấy Siri AI Apple Watch được tích hợp sâu hơn cùng giao diện mới, hay tiếp tục ở lại phiên bản cũ thêm một thời gian.
