Lớp học miễn phí: khi giáo dục cộng đồng trở thành chiếc cầu vượt nghèo
Lớp học miễn phí cho học sinh nghèo là mô hình giáo dục cộng đồng, trong đó những giáo viên tận tâm dành thời gian ngoài giờ để phụ đạo kiến thức, hỗ trợ sách vở và truyền đạt kỹ năng sống, giúp các em ở vùng khó khăn có thêm cơ hội ôn tập, chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng và xây dựng định hướng tương lai. Ở Ngọc Sơn, xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Phú Thọ với đường xá xa xôi, điều kiện học tập thiếu thốn, mô hình này không phải sáng kiến của một trường học, mà xuất phát từ trách nhiệm cá nhân. Thượng úy Bùi Văn Thông – một cán bộ Công an cơ sở – đã chọn cách lên lớp thay vì nghỉ ngơi sau giờ làm, biến kiến thức thành công cụ hỗ trợ giáo dục, và biến lớp học thành nơi nuôi dưỡng ước mơ cho học sinh vùng cao. Đây là lựa chọn mang tính quan điểm: nếu cộng đồng không chủ động, khoảng cách cơ hội sẽ không bao giờ thu hẹp.
Một chiến sĩ Công an trở thành thầy giáo của hơn 100 học sinh vùng cao
Năm 2021, nhận thấy nhiều em ham học nhưng thiếu người hướng dẫn, Thượng úy Bùi Văn Thông, cán bộ Tổ Cảnh sát khu vực Công an xã Ngọc Sơn, bắt đầu mở những buổi phụ đạo nhỏ tại nhà dân. Ban đầu chỉ vài học sinh, đến nay anh duy trì 3 lớp học miễn phí với hơn 100 học sinh lớp 9 và 15 học sinh lớp 11 tham gia. Các buổi học diễn ra từ 17h đến 19h, trung bình 2–3 buổi mỗi tuần, có giai đoạn ôn thi tăng lên 6 buổi. "Trong năm học 2023-2024, cả 14 học sinh lớp 9 được anh trực tiếp hướng dẫn đều trúng tuyển vào lớp 10, trong đó có 6 em thi đỗ vào Trường Phổ thông Dân tộc nội trú của huyện". Những con số này không chỉ là thành tích, mà là bằng chứng cho thấy một người thầy tận tâm có thể thay đổi quỹ đạo cuộc đời của học sinh nghèo. Khi một chiến sĩ Công an bước vào vai trò giáo viên, hình ảnh lực lượng này trở nên gần gũi, gắn bó với người dân hơn, và lớp học miễn phí trở thành cầu nối niềm tin giữa cộng đồng và chính quyền.
Từ kiến thức đến kỹ năng sống và pháp luật: lớp học như một “trường đời” thu nhỏ
Điểm đáng giá nhất của mô hình này không chỉ nằm ở việc củng cố kiến thức Toán hay các môn văn hóa, mà ở cách người thầy biến lớp học thành không gian giáo dục toàn diện. Trong mỗi buổi học, Thượng úy Thông tập trung giúp học sinh ôn tập, củng cố những nội dung còn hạn chế, giải bài tập khó và chuẩn bị cho kỳ thi. Song song, anh lồng ghép phổ biến kiến thức pháp luật, hướng dẫn kỹ năng sống, giúp các em nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và phòng tránh nguy cơ mất an toàn trong đời sống. Đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn, anh còn hỗ trợ sách vở, thường xuyên động viên để các em không bỏ học. Đây là cách hỗ trợ giáo dục vượt ra khỏi khuôn khổ điểm số: học sinh nghèo không chỉ được ôn tập miễn phí, mà còn được trang bị năng lực tự bảo vệ mình trước những rủi ro của cuộc sống vùng cao. Khi một lớp học miễn phí có thể đồng thời dạy kiến thức, kỹ năng sống và pháp luật, nó trở thành mô hình giáo dục mà nhiều nơi nên học theo.
Sự bền bỉ của giáo viên tận tâm và bài học cho cộng đồng
Đằng sau những kết quả thi cử là sự bền bỉ ít ai thấy. Dù công việc chuyên môn bận rộn, có hôm đi công tác cả ngày, tối về Thượng úy Thông vẫn thu xếp thời gian dạy bù để việc học của các em không bị gián đoạn. Anh chủ động tìm tài liệu trên Internet, biên soạn lại phù hợp với trình độ học sinh vùng cao, giúp các em dễ hiểu hơn. Có hôm trời mưa lạnh, học sinh vẫn đi bộ hơn 8km đến lớp, và chính sự cố gắng ấy trở thành động lực để anh gắn bó lâu dài với lớp học miễn phí. Việc duy trì các lớp học miễn phí là hoạt động hỗ trợ thiết thực cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời tăng cường sự gắn bó giữa cán bộ Công an cơ sở với người dân. Từ những lớp học nhỏ ban đầu, sự tận tâm của người thầy đã mở rộng cơ hội học tập cho nhiều học sinh vùng khó khăn và lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an nhân dân. Đây là lời nhắc rõ ràng: cộng đồng không cần chờ những chương trình lớn, chỉ cần mỗi cá nhân chịu khó làm phần việc của mình, giáo dục sẽ trở thành chiếc chìa khóa đổi đời cho học sinh vùng cao.
Kết luận: Khi lớp học miễn phí trở thành hạt giống thay đổi cuộc đời
Câu chuyện ở Ngọc Sơn cho thấy lớp học miễn phí không phải là hoạt động từ thiện nhất thời, mà là hạt giống của một sự thay đổi lâu dài. Từ một vài buổi phụ đạo tại nhà dân, đến 3 lớp học với hơn 100 học sinh tham gia, mô hình này đã chứng minh rằng hỗ trợ giáo dục đúng cách có thể biến tinh thần ham học của học sinh nghèo thành kết quả cụ thể: tất cả 14 em lớp 9 được phụ đạo đều đỗ vào lớp 10, trong đó 6 em vào trường dân tộc nội trú. Quan trọng hơn, các em được trang bị kỹ năng sống, kiến thức pháp luật và niềm tin vào tương lai. Trong bối cảnh nhiều vùng cao vẫn thiếu thốn, những giáo viên tận tâm như Thượng úy Bùi Văn Thông là minh chứng rằng một cá nhân có thể tạo ra khác biệt cho cả cộng đồng. Nếu mỗi địa phương có thêm những lớp học miễn phí như thế, khoảng cách cơ hội giữa học sinh vùng khó và vùng thuận lợi sẽ không còn là định mệnh, mà là bài toán hoàn toàn có thể giải được.
