Diễn đàn AI cần tạo ra hợp tác thực chất
Tuần lễ Số Quốc tế là diễn đàn kết nối chính phủ, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và giới nghiên cứu để trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác về công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. Sự kiện năm nay diễn ra từ ngày 28 đến 30/10, do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì cùng chính quyền Quảng Ninh và các đơn vị liên quan. Khoảng 500 đại biểu từ gần 30 quốc gia tham dự, cho thấy AI đã trở thành vấn đề hợp tác xuyên biên giới chứ không còn là câu chuyện riêng của ngành công nghệ. Điểm đáng chú ý không nằm ở quy mô hội nghị, mà ở cơ hội đưa các cuộc gặp thành nghiên cứu chung, đối tác công nghệ và ứng dụng có ích. Nếu đối thoại dừng ở tuyên bố, diễn đàn sẽ bỏ lỡ giá trị lớn nhất của một cuộc gặp quốc tế.
Quản trị AI phải đi cùng niềm tin và năng lực tiếp cận
Chương trình đặt ba ưu tiên liên kết với nhau: kết nối thông minh, quản trị trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi bằng AI. Cách tiếp cận này hợp lý: thiếu mạng lưới tin cậy, năng lực tính toán và dữ liệu chất lượng thì ứng dụng khó mở rộng; thiếu quy tắc rõ ràng thì niềm tin của người dân và doanh nghiệp dễ suy giảm. Quản trị AI vì thế phải cân bằng đổi mới với bảo vệ con người, an toàn, quyền riêng tư và an ninh mạng. Thách thức không chỉ là kiểm soát rủi ro, mà còn là bảo đảm công nghệ có thể tiếp cận rộng rãi, tránh làm sâu thêm khoảng cách phát triển. Một cơ chế quản lý dựa trên rủi ro cùng thử nghiệm có kiểm soát có thể mở đường cho sáng tạo mà không xem nhẹ trách nhiệm. Đây là hướng đi thiết thực hơn việc chạy theo số lượng chiến lược hay dự án thí điểm.
Hạ tầng số và kết nối đối tác là điều kiện để ứng dụng lan rộng
Hạ tầng số Việt Nam là nền móng của tham vọng AI, không phải hạng mục phụ trợ. Định hướng được nêu tại sự kiện bao gồm tăng năng lực tính toán, nâng chất lượng dữ liệu, phát triển mô hình AI tiếng Việt và đào tạo nhân lực có kỹ năng; khả năng tiếp cận với chi phí hợp lý cũng là điều kiện quan trọng. Hội nghị bàn tròn Bộ trưởng cùng các diễn đàn về nâng cao năng lực AI, đổi mới sáng tạo số ASEAN–EU, hợp tác số Việt Nam–Australia và 5G ASEAN đã mở không gian để chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật tìm đối tác. Việt Nam cũng sẵn sàng hợp tác về nghiên cứu, đào tạo, tiêu chuẩn kỹ thuật, chia sẻ dữ liệu và ứng dụng thiết thực. Tự chủ công nghệ không có nghĩa là khép kín; năng lực trong nước càng vững, hợp tác AI quốc tế càng có thể diễn ra trên vị thế bình đẳng.
Thước đo cuối cùng là kết quả người dân cảm nhận được
Các phiên thảo luận và hoạt động hợp tác gợi ra một tiêu chí rõ ràng: AI chỉ có ý nghĩa khi cải thiện năng suất, dịch vụ công, sức bền của doanh nghiệp và chất lượng sống. Những cuộc đối thoại tại Tuần lễ Số Quốc tế hướng tới xác định lĩnh vực ưu tiên, kết nối nguồn lực và chuyển đề xuất chính sách thành chương trình, dự án cụ thể. Với Quảng Ninh, cơ hội ấy gắn trực tiếp với định hướng đô thị hiện đại, xanh, thông minh và ứng dụng công nghệ trong du lịch, công nghiệp, cảng biển, logistics cùng kinh tế cửa khẩu. Nhưng cơ hội kết nối chỉ thành giá trị nếu các bên tiếp tục phối hợp sau sự kiện, xác định trách nhiệm và chọn bài toán đủ cụ thể để triển khai. Kết luận đáng giữ lại là: diễn đàn đã đặt đúng những vấn đề lớn lên bàn nghị sự; bước tiếp theo phải là biến cam kết hợp tác thành kết quả có thể kiểm chứng.
