Mục tiêu 12,66% đòi hỏi một cú tăng tốc rõ rệt
Tăng trưởng GRDP là mức tăng tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ được tạo ra trên địa bàn trong một giai đoạn; với Lào Cai, chỉ tiêu quý IV là phép thử xem các động lực sản xuất và đầu tư có thể chuyển thành kết quả nhanh đến đâu. Ngày 19/10/2026, UBND tỉnh ban hành văn bản rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng quý IV theo nghị quyết của Chính phủ.
Tỉnh đặt mục tiêu GRDP quý IV tăng 12,66%, hướng tới tăng trưởng cả năm từ 10,1% trở lên. Đây không phải chỉ tiêu dễ đạt: quý III tăng 10,58%, còn mức tăng 9 tháng đạt 9,09%—cao hơn bình quân cả nước 9,01% nhưng vẫn thấp hơn kế hoạch 0,44 điểm phần trăm. Bài toán vì thế không nằm ở việc duy trì đà hiện có, mà là bù khoảng hụt trong thời gian ngắn.
Điểm nghẽn lớn nhất là công nghiệp, tăng thấp hơn kịch bản 3,06 điểm phần trăm. Trong khi đó, dịch vụ đã đóng góp 4,01 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung. Cơ cấu này cho thấy Lào Cai cần đồng thời khơi thông sản xuất công nghiệp và giữ cho dịch vụ tiếp tục tạo lực đỡ, thay vì trông chờ một lĩnh vực đơn lẻ.
Công nghiệp là khâu phải tháo gỡ, đầu tư công là đòn bẩy
Theo kịch bản quý IV, công nghiệp cần tăng 19,10%, xây dựng 19,28%, dịch vụ 11,83% và nông, lâm nghiệp, thủy sản 5,21%. Công nghiệp được kỳ vọng đóng góp khoảng 36% mức tăng trưởng GRDP quý cuối năm. Mức đòi hỏi cao khiến việc gỡ vướng mặt bằng, giấy phép, bãi thải và nguồn nguyên liệu trở thành điều kiện thực chất, không chỉ là thủ tục hành chính.
Tỉnh đặt mục tiêu đưa mỏ sắt Quý Xa vào khai thác chính thức trong tháng 10, với công suất dự kiến 5 triệu tấn mỗi năm; đồng thời tạo ít nhất 500 ha mặt bằng sạch và phấn đấu khởi công bốn khu công nghiệp Võ Lao, Châu Quế, Xuân Ái, Cam Đường trong tháng 11. Những mốc này có thể hỗ trợ sản xuất, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc tiến độ có chuyển thành hoạt động thực tế trong quý hay không.
Đầu tư công Lào Cai là đòn bẩy thứ hai: tỉnh yêu cầu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn được giao, đồng thời đẩy nhanh các dự án trọng điểm, giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và mở rộng cao tốc Nội Bài – Lào Cai đoạn Yên Bái – Lào Cai. Vốn chỉ tạo lực kéo tăng trưởng khi công trình triển khai đúng tiến độ, khối lượng thi công và thanh toán được ghi nhận kịp thời.
Dịch vụ và chương trình mục tiêu quốc gia phải tạo tác động tại chỗ
Dịch vụ được giao mục tiêu tăng 11,83% trong quý IV, với kỳ vọng đón hơn 3 triệu lượt khách du lịch; thương mại, xuất nhập khẩu, logistics và lợi thế cửa khẩu cũng nằm trong kế hoạch thúc đẩy. Đây là hướng đi có cơ sở vì dịch vụ đã đóng góp lớn nhất trong các khu vực được nêu. Tuy nhiên, lượng khách chỉ trở thành động lực bền hơn khi kéo theo chi tiêu, việc làm và hoạt động kinh doanh tại địa phương.
Một phần của nỗ lực tăng tốc đầu tư là giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia. Năm 2026, Lào Cai được giao hơn 2.276 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương và đã phân bổ hơn 1.967 tỷ đồng cho các dự án về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Đây là nguồn lực có ý nghĩa trực tiếp với cơ sở, nếu tiền được chuyển thành công trình và dịch vụ thiết yếu.
Mục tiêu giải ngân vốn Lào Cai là tối thiểu 75% đến hết tháng 10, 85% vào cuối tháng 11 và ít nhất 95% khi kết thúc năm tài chính; riêng vốn giai đoạn trước chuyển sang phải giải ngân 100%. Tỉnh cũng rà soát để điều chuyển gần 167 tỷ đồng từ nội dung không còn đủ điều kiện sang dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt. Tiến độ này đáng chú ý không chỉ vì chỉ tiêu tăng trưởng: giải ngân hiệu quả còn quyết định mức độ cải thiện hạ tầng và đời sống người dân.
Thước đo cuối cùng là kết quả, không phải chỉ tiêu trên giấy
Cách Lào Cai chia mục tiêu theo từng tháng, gắn với sản lượng, giá trị sản xuất, thu ngân sách và tiến độ giải ngân là cần thiết để phát hiện sớm chỉ tiêu có nguy cơ hụt. Nhưng con số 12,66% chỉ có sức thuyết phục khi đi cùng tiến độ tháo gỡ vướng mắc công nghiệp, công trình thực sự được triển khai và dịch vụ tạo thêm hoạt động kinh tế.
Với người dân, hiệu quả không chỉ nằm ở tốc độ tăng GRDP mà còn ở việc nguồn vốn công có đến được các dự án, cộng đồng và nhóm cần hỗ trợ hay không. Lào Cai có các động lực tương đối rõ: công nghiệp để bù điểm nghẽn, đầu tư công để tăng khối lượng xây dựng và dịch vụ để mở rộng tiêu dùng, du lịch, giao thương. Kết quả quý IV sẽ phụ thuộc vào khả năng biến những mục tiêu này thành sản lượng và lợi ích cụ thể.
Kết luận, tham vọng tăng trưởng cao là có cơ sở nếu ba mũi nhọn được triển khai đồng thời, nhưng giải ngân nhanh tự nó chưa đủ. Điều quyết định là vốn được hấp thụ đúng dự án, các nút thắt sản xuất được tháo gỡ và dòng khách, hàng hóa tạo thêm giá trị tại địa phương.
