Mục tiêu tăng trưởng hai con số: Tham vọng nhưng không thể lùi bước
Tăng trưởng GDP quý IV với mục tiêu trên 12,5% là yêu cầu tăng tốc trong ba tháng cuối năm nhằm bảo đảm tăng trưởng hai con số cho cả năm, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nền tảng cho giai đoạn bứt phá tiếp theo của nền kinh tế Việt Nam. Trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 do Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì sáng 3/10, Chính phủ đã đánh giá kết quả 9 tháng và bàn giải pháp cho giai đoạn nước rút. Đây không chỉ là cuộc họp kỹ thuật, mà là lời khẳng định rằng mục tiêu kinh tế 2026 sẽ không bị điều chỉnh xuống, dù bối cảnh thế giới biến động phức tạp, tăng trưởng toàn cầu bị hạ xuống chỉ 2,5-3% và lạm phát dự báo tăng lên 4-4,4%. Thông điệp chính trị ở đây rất rõ: Việt Nam chọn cách đối mặt trực diện với rủi ro thay vì chấp nhận chậm lại.
Bối cảnh quốc tế u ám: Vì sao mục tiêu lại càng phải cao?
Điều nghịch lý là càng trong môi trường toàn cầu u ám, mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam càng mang ý nghĩa chiến lược. Xung đột kéo dài tại Trung Đông đang làm giá dầu và nguồn cung năng lượng biến động, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và vận tải quốc tế, tạo sức ép trực tiếp lên sản xuất, xuất khẩu và ổn định giá cả. Đồng thời, điều chỉnh chính sách tiền tệ và thuế quan của các nền kinh tế lớn kéo tăng lạm phát và kéo giảm tăng trưởng thương mại xuống chỉ 1,5-2,5%. Trong môi trường đó, nếu chấp nhận mục tiêu thấp, nền kinh tế dễ bị cuốn vào quỹ đạo trì trệ chung. Việc đặt mục tiêu cao cho tăng trưởng GDP quý IV vừa là cách “ép” hệ thống chính sách kinh tế Việt Nam phải linh hoạt, vừa là cách gửi tín hiệu tới nhà đầu tư rằng Việt Nam muốn đứng ở nhóm ít ỏi vẫn tăng nhanh trong chu kỳ khó khăn.
Điểm sáng 9 tháng: Dư địa cho tăng tốc không phải là con số ảo
Mục tiêu tăng trưởng GDP quý IV trên 12,5% sẽ vô nghĩa nếu nền kinh tế bước vào chặng cuối năm trong trạng thái kiệt sức. Nhưng các báo cáo cho thấy điều ngược lại: tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95%, 9 tháng đạt 9,01%, mức cao nhất từ năm 2011. Đó là nền tảng hiếm thấy trong bối cảnh toàn cầu suy giảm. Chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 12,1-12,2%, dịch vụ tăng tích cực, nông lâm thủy sản cơ bản ổn định; xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4%, tháng 9 đã quay lại trạng thái xuất siêu. Quan trọng hơn, giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt gần 643.000 tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ cả về giá trị và tốc độ. Những con số này cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn, vấn đề là Chính phủ có đủ quyết liệt để biến dư địa thành động lực thực tế trong quý IV hay không.
Giải pháp phải đủ mạnh: Không còn chỗ cho tư duy nửa vời
Thủ tướng nhấn mạnh ba tháng cuối năm là giai đoạn nước rút, áp lực và thách thức rất lớn, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải đánh giá đúng dư địa và động lực tăng trưởng, đồng thời tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn. Điều đó đặt ra yêu cầu rõ ràng cho chính sách kinh tế Việt Nam: phải mạnh hơn và cụ thể hơn, không còn chỗ cho những giải pháp chung chung. Chính phủ đã định hướng hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính để khơi thông nguồn lực; đồng thời thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát; đẩy mạnh sản xuất trong nước đi cùng miễn, giảm thuế, phí; xử lý kiến nghị hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ; và áp dụng biện pháp mạnh bảo đảm an ninh năng lượng, điện, xăng dầu. Nếu các giải pháp này không được triển khai với tinh thần “khẩn trương như xử lý khủng hoảng”, mục tiêu tăng trưởng GDP quý IV khó có cơ hội thành hiện thực.
Mục tiêu kinh tế 2026: Nền tảng cho năm bứt phá hay bài kiểm tra về năng lực điều hành?
Thủ tướng khẳng định năm 2026 là năm bản lề, nền tảng, năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị. Mục tiêu kinh tế 2026 không chỉ là con số tăng trưởng, mà là bài kiểm tra xem bộ máy điều hành có đủ khả năng chuyển tinh thần nghị quyết thành kết quả cụ thể. Chính phủ đặt yêu cầu phải thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của năm 2026 để tạo điều kiện cho năm 2027 trở thành năm bứt phá, hoàn thành mục tiêu cả nhiệm kỳ. Giai đoạn nước rút cuối năm, vì thế, là thước đo năng lực phối hợp chính sách: từ đầu tư công, cải cách thủ tục, chuyển đổi số đến an sinh xã hội và ổn định chính trị. Nếu “mục tiêu tăng trưởng hai con số” được hiện thực hóa, đó sẽ là một bước khẳng định vị thế và khả năng tự tin bước vào giai đoạn bứt phá. Ngược lại, thất bại sẽ là tín hiệu cảnh báo sớm rằng chúng ta chưa thực sự tháo gỡ được các điểm nghẽn cấu trúc.
