Mỹ phẩm giả mạo: Từ nguy cơ trên mạng xã hội đến động thái mạnh tay của cơ quan chức năng
Mỹ phẩm giả mạo là các sản phẩm làm đẹp bị sản xuất hoặc kinh doanh trái phép, mạo danh thương hiệu uy tín, không rõ nguồn gốc, không đủ hồ sơ pháp lý lưu hành, thường được bán tràn lan trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử, tiềm ẩn nguy cơ cao cho sức khỏe người dùng và gây méo mó thị trường chính thống. Vụ việc tại Quảng Trị cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn nạn này khi Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh đang xử lý vụ án hình sự “Buôn bán hàng giả” xảy ra tại địa phương và nhiều tỉnh khác theo quyết định khởi tố ngày 15/01/2026. Điều đáng nói là hàng hóa nghi mỹ phẩm và thực phẩm giả lại được rao bán thông qua các kênh trực tuyến phổ biến, cho thấy các đường dây buôn bán đã tận dụng tối đa kẽ hở của môi trường số.
Quảng Trị thu giữ 95 loại hàng nghi giả: Lần hiếm hoi doanh nghiệp được “kéo” vào cuộc điều tra
Trong quá trình điều tra, lực lượng chức năng tại Quảng Trị đã thu giữ số lượng lớn của 95 loại hàng hóa, sản phẩm không rõ nguồn gốc, nghi là mỹ phẩm, thực phẩm giả. Đây không chỉ là một vụ thu giữ mỹ phẩm thông thường mà là lời cảnh báo rằng kỷ nguyên “ẩn danh” trên mạng xã hội đã kết thúc. Cơ quan điều tra đã có mẫu của một số loại sản phẩm để giám định, nhưng còn 67 loại vẫn chưa có mẫu đối chứng do chưa liên hệ được nhà sản xuất, nhập khẩu hay phân phối chính thức. Thay vì xử lý nội bộ, cơ quan An ninh điều tra đã chủ động yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp mẫu hàng thật, hồ sơ pháp lý và giá niêm yết của 67 loại hàng trước ngày 15/9 để phục vụ giám định và định giá hàng giả. Đây là cách làm buộc doanh nghiệp phải đồng hành trong kiểm soát chất lượng mỹ phẩm và bảo vệ uy tín thương hiệu của chính họ.
Động thái này cũng có tính răn đe: cơ quan điều tra nêu rõ nếu quá thời hạn mà không nhận được phản hồi, vụ án và toàn bộ hàng thu giữ sẽ được xử lý theo quy định pháp luật. Nói cách khác, doanh nghiệp không thể đứng ngoài cuộc khi thương hiệu của mình bị lợi dụng cho mỹ phẩm giả mạo. Câu chuyện ở Quảng Trị cho thấy mô hình hợp tác điều tra mới, trong đó cơ quan công quyền giữ vai trò chủ động nhưng yêu cầu trách nhiệm đồng thời từ khu vực tư nhân.
Bắc Ninh phanh phui kho mỹ phẩm trôi nổi hơn 10 tỷ đồng: Cú đánh thẳng vào khâu phân phối
Nếu Quảng Trị tập trung vào khâu giám định và đối chứng, thì Bắc Ninh lại đánh thẳng vào mắt xích phân phối mỹ phẩm trôi nổi. Qua một cuộc kiểm tra đột xuất ngày 4/9/2026, lực lượng liên ngành đã phát hiện tại địa điểm kinh doanh của Công ty TNHH RRMB BEAUTY kho hàng tàng trữ 233.140 đơn vị sản phẩm mỹ phẩm không rõ nguồn gốc với tổng trị giá hơn 10,19 tỷ đồng. Chủ tịch UBND thành phố đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính tổng cộng 205 triệu đồng đối với doanh nghiệp này vì vừa hoạt động tại địa điểm không thông báo, vừa buôn bán mỹ phẩm không rõ xuất xứ.
Điểm đáng lo là số mỹ phẩm trôi nổi này được quảng cáo công khai trên một nền tảng nhắn tin phổ biến nhằm thu hút khách hàng. Điều đó cho thấy các đối tượng kinh doanh hàng giả không còn phụ thuộc vào cửa hàng truyền thống mà dịch chuyển sang mô hình kho hàng + quảng cáo trực tuyến. Việc áp dụng mức xử phạt đáng kể đối với một cơ sở cụ thể là thông điệp rõ ràng: khâu phân phối, dù ẩn trong ngõ nhỏ hay trên nền tảng số, đều nằm trong tầm ngắm. Đây là bước đi cần thiết để ngăn mỹ phẩm giả mạo len lỏi từ kho trôi nổi đến tay người tiêu dùng.
Tín hiệu siết chặt hàng giả và thông điệp bảo vệ người tiêu dùng
Các vụ việc liên tiếp tại Quảng Trị và Bắc Ninh cho thấy cơ quan chức năng không còn xử lý hàng giả theo kiểu phong trào mà đang xây dựng một mặt trận dài hơi. Ở Quảng Trị, yêu cầu doanh nghiệp cung cấp mẫu hàng thật, hồ sơ pháp lý và giá niêm yết trước ngày 15/9/2026 vừa giúp giám định chính xác, vừa định được giá trị hàng giả để xử lý triệt để vụ án. Ở Bắc Ninh, việc xử phạt hành chính doanh nghiệp mỹ phẩm trôi nổi song song với khởi tố vụ án buôn bán hàng cấm là thuốc lá điện tử cho thấy cách tiếp cận toàn diện với vi phạm thương mại.
Điểm chung của các động thái này là chuyển trọng tâm từ xử lý “ngọn” sang tấn công vào gốc: đường dây, kho hàng, nhà phân phối và cả sự phối hợp của doanh nghiệp chính hãng. Khi cơ quan điều tra tuyên bố sẽ xử lý toàn bộ hàng thu giữ theo luật nếu doanh nghiệp không hợp tác đúng hạn, đó là lời nhắc rằng bảo vệ thương hiệu và người tiêu dùng không chỉ là trách nhiệm của nhà nước. Nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử đã biến mỹ phẩm giả mạo thành vấn đề phức tạp hơn, nhưng những vụ thu giữ mỹ phẩm mới đây chứng minh: nếu pháp luật được áp dụng nhất quán, không gian cho hàng giả sẽ ngày càng thu hẹp.
