Từ vài tài khoản mạng xã hội đến đường dây giả lớn nhất từng được phát hiện
Đường dây sản xuất mỹ phẩm giả và thuốc An Cung giả quy mô lớn là hoạt động phạm pháp có tổ chức, lợi dụng danh nghĩa hàng nhập ngoại, sử dụng nguyên liệu trôi nổi và tem nhãn giả để tạo ra hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ rồi phân phối qua mạng xã hội và kênh bán lẻ, khiến người tiêu dùng khó nhận biết nhưng phải đối mặt với rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Tối 24/9, Công an Thanh Hóa cho biết Phòng Cảnh sát kinh tế đã lần ra dấu vết đường dây này từ một số tài khoản Zalo, Facebook rao bán viên hoàn An Cung, quảng cáo là hàng Hàn Quốc với công dụng phòng chống đột quỵ. Việc triệt phá không chỉ là thành công nghiệp vụ, mà còn là hồi chuông báo động: niềm tin vào hàng "ngoại" và mua sắm trực tuyến đang bị lợi dụng trắng trợn, và người dùng đang trả giá bằng sức khỏe lẫn tiền bạc.
Chiêu trò sản xuất: nguyên liệu Trung Quốc, bột mì và dây chuyền hiện đại
Đường dây sản xuất giả này hoạt động như một "nhà máy bóng tối" trải dài từ Thanh Hóa, Hà Nội, TP.HCM đến Tây Ninh. Thay vì nhập khẩu chính ngạch, các đối tượng mua viên hoàn, nguyên liệu trôi nổi và vỏ hộp, tem nhãn từ Trung Quốc, đưa về Việt Nam để đóng gói thành phẩm. Thành phần viên hoàn chủ yếu là bột mì, hóa chất, chất tạo màu và một số nguyên liệu không kiểm soát – hoàn toàn xa lạ với hình ảnh thuốc hỗ trợ phòng đột quỵ mà họ rao bán. Với mỹ phẩm giả, vỏ bọc là Công ty TNHH Sản xuất Dược mỹ phẩm Tami Natural Home tại khu công nghiệp Tân Đức, Tây Ninh, nơi dây chuyền phối trộn, đóng hộp, dán tem hoạt động như một nhà máy sản xuất chính hiệu. Giá trị đáng nói không chỉ nằm ở số lượng hàng, mà ở chỗ cả hệ thống pháp nhân, máy móc, quy trình được huy động để làm mỹ phẩm giả tinh vi đến mức khó phân biệt bằng mắt thường.
Mạng lưới phân phối: từ kho kín đến newsfeed người dùng
Nếu khâu sản xuất là "nhà máy bóng tối", thì hệ thống phân phối là mạng lưới tàng hình bám sâu vào thói quen mua sắm hiện đại. Các viên hoàn An Cung giả được giao bán trực tiếp trên mạng xã hội, dựa vào hình ảnh, nội dung quảng cáo bóng bẩy về nguồn gốc Hàn Quốc, Trung Quốc và công dụng phòng chống đột quỵ. Mỗi hộp An Cung giả có giá thành khoảng 105.000 đồng nhưng khi đến tay người tiêu dùng, con số gần 3 triệu đồng/hộp, cao gấp gần 30 lần giá sản xuất, cho thấy cấu trúc nhiều tầng trung gian hưởng lợi. Đây không còn là vài shop nhỏ lẻ mà là một đường dây sản xuất giả với kênh phân phối đa tầng: từ đầu mối tại TP.HCM, Hà Nội đến các đại lý bán lẻ, rồi đổ bộ lên newsfeed như hàng ngoại xách tay. Với mỹ phẩm giả, hãng "ngoại" bị mượn danh, còn người mua bị biến thành nạn nhân của những hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được ngụy trang bằng bao bì sang trọng.
Nguy cơ với sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng cao tuổi
Điểm đáng lo nhất của vụ án không chỉ là số lượng gần 20 triệu sản phẩm mỹ phẩm giả và hàng giả bị thu giữ, mà là đối tượng khách hàng: phần lớn người mua An Cung là người cao tuổi, có bệnh tim mạch, huyết áp, muốn phòng ngừa nguy cơ sức khỏe. Họ tin vào câu chuyện hàng ngoại, tem nhãn tiếng Hàn, tiếng Trung; nhưng thực tế đang dùng bột mì, hóa chất, chất tạo màu không kiểm soát. Nguy cơ ở đây kép: rủi ro trực tiếp từ thành phần không rõ nguồn gốc, và rủi ro gián tiếp khi người bệnh chủ quan, chậm đến cơ sở y tế vì tin vào thứ được quảng cáo là "thuốc phòng". Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không thể dừng ở khẩu hiệu; nó đòi hỏi giám sát chặt các sản phẩm sức khỏe, xử lý nghiêm đường dây sản xuất giả, và quan trọng hơn là thay đổi thói quen tin vào quảng cáo hơn là vào tư vấn y tế.
Pháp luật lên tiếng, nhưng người tiêu dùng phải tự nâng "hệ miễn dịch" thông tin
Về phía cơ quan chức năng, việc khám xét đồng loạt 8 địa điểm ở Thanh Hóa, Hà Nội, TP.HCM, Tây Ninh và thu giữ 10.000 hộp An Cung, hơn 1 triệu viên hoàn, 3.000 vỏ hộp, hơn 20.000 tem nhãn cùng lượng máy móc, nguyên liệu khổng lồ cho thấy mức độ quyết liệt của cuộc truy quét. Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố nhiều bị can về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, trong đó bổ sung khởi tố Nguyễn Thanh Phương Tuyền về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là mỹ phẩm. Hiện vụ án tiếp tục được điều tra mở rộng để xử lý nghiêm. Nhưng dù pháp luật có mạnh tay đến đâu, nếu người tiêu dùng vẫn tin vào bao bì hơn thông tin chính thống, vẫn xem review mạng hơn nhãn kiểm định, thì mỹ phẩm giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn sẽ tìm được chỗ đứng. Kết luận không dễ chịu: trong thời đại đường dây sản xuất giả hoạt động như doanh nghiệp, mỗi người buộc phải xây cho mình một "hệ miễn dịch" thông tin – hoài nghi lành mạnh, kiểm tra nguồn gốc, và ưu tiên kênh mua sắm minh bạch – nếu không muốn sức khỏe và tiền bạc trở thành mảnh đất màu mỡ cho hàng giả sinh sôi.
