Quy hoạch TOD không đồng nghĩa với giải tỏa hàng loạt
Quy hoạch TOD là cách tổ chức đô thị mật độ cao quanh các điểm giao thông công cộng, nhất là nhà ga metro, để người dân dễ tiếp cận metro và các tuyến đường sắt nhẹ. Vì vậy, nhà gần metro có thể nằm trong phạm vi nghiên cứu TOD, nhưng điều đó không tự động có nghĩa chủ nhà phải rời đi. Sáng 30/10, tại kỳ họp thứ 6 HĐND TP.HCM khóa XI, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Trương Trung Kiên trao đổi về định hướng TOD và quy hoạch tổng thể thành phố tầm nhìn 100 năm. Ông cho biết phạm vi nghiên cứu dự kiến khoảng 1.000 m tính từ tâm nhà ga. Đây là ranh giới nghiên cứu ban đầu, không phải danh sách nhà đất sẽ bị thu hồi.
Ai quyết định di dời nhà dân?
Nỗi lo của người dân có cơ sở: tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Quang Vinh nêu băn khoăn của cư dân dọc tuyến metro số 2, trong đó có các hộ sống hai bên đường Trường Chinh và Cách Mạng Tháng Tám, cùng một số cơ sở tôn giáo. Tuy nhiên, câu trả lời hiện có không phải là giải tỏa toàn bộ khu vực. Theo ông Kiên, việc di dời nhà dân được xem xét khi lập quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Cơ quan chức năng sẽ đánh giá hiện trạng, định hướng phát triển và xác định nơi cần phát triển mới để triển khai dự án. Vì thế, chỉ nhìn vào khoảng cách đến ga metro chưa đủ để kết luận một căn nhà có bị ảnh hưởng hay không.
Khu dân cư hiện hữu có thể được giữ lại
Điểm cần nhấn mạnh là quy hoạch TOD không mặc định xóa bỏ khu dân cư đang tồn tại. Thành phố cho biết những nơi có điều kiện phù hợp để tiếp tục sinh sống có thể được xem xét giữ lại, chỉnh trang hoặc cải tạo; các khu vực được xác định là phát triển mới mới tập trung triển khai dự án. Cách tiếp cận này quan trọng với người dân vì phát triển quanh ga không chỉ là xây mới. TOD hướng tới kết nối nhà ở và hoạt động đô thị với giao thông công cộng, nhưng quy hoạch phải phân biệt giữa khu vực có thể nâng cấp tại chỗ và nơi cần tổ chức lại. Khả năng giữ lại không phải cam kết áp dụng cho mọi khu phố; nó phụ thuộc kết quả rà soát và phương án cụ thể.
Điều người dân nên chờ đợi
Sau khi quy hoạch tổng thể được phê duyệt, TP.HCM sẽ công bố theo quy định, xác định ranh giới từng khu vực và triển khai các bước quy hoạch cấp dưới. Chỉ khi quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết được lập, ảnh hưởng đến từng khu dân cư và nhà đất mới có cơ sở để xác định rõ hơn. Bởi vậy, cách hiểu thận trọng nhất lúc này là: nằm trong vùng nghiên cứu khoảng 1.000 m quanh ga metro không đồng nghĩa với bị thu hồi, nhưng cũng chưa thể khẳng định mọi căn nhà đều được giữ nguyên. Nỗi lo di dời nhà dân cần được giải đáp bằng quy hoạch cụ thể, không phải suy đoán từ một vòng tròn trên bản đồ. Kết luận cuối cùng phải dựa trên phương án được cơ quan chức năng lập cho từng khu vực.
