Chuyến thăm mang ý nghĩa định hướng
Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là hoạt động ngoại giao cấp cao nhằm xác lập ưu tiên dài hạn và đưa quan hệ song phương vào giai đoạn hợp tác thực chất hơn. Ông Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11/11/2026, theo lời mời của Nhà nước Nhật Bản. Đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của ông trên cương vị mới, đồng thời là chuyến thăm của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam sau 11 năm. Tầm vóc chuyến đi vì thế không chỉ nằm ở nghi thức. Hai nước cần biến mức độ tin cậy chính trị đã được vun đắp thành lựa chọn hợp tác cụ thể, đáp ứng những yêu cầu phát triển mới. Nếu chỉ dừng ở tuyên bố chung, cơ hội lần này sẽ khó tạo khác biệt.

Từ giao thương sang liên kết kinh tế
Điểm đáng chú ý là tham vọng chuyển quan hệ Việt Nhật từ hợp tác thương mại, đầu tư riêng lẻ sang liên kết kinh tế có tính bổ trợ. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, Nhật Bản có thể góp vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và năng lực chế tạo; Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, thị trường năng động và dư địa phát triển. Kết hợp các thế mạnh ấy có thể giúp doanh nghiệp Việt nâng năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là hướng đi có ý nghĩa hơn việc chỉ thu hút thêm dự án: mục tiêu nên là tăng năng lực nội địa, đào tạo nhân lực và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước trở thành đối tác lâu dài. Liên kết kinh tế chỉ thực sự bền vững khi lợi ích và năng lực được chia sẻ hai chiều.
Hai nước có nền tảng để theo đuổi mục tiêu này: hơn nửa thế kỷ hợp tác đã tạo dựng quan hệ đối tác tin cậy và tình hữu nghị được xây trên sự tôn trọng lẫn nhau.
Công nghệ phải đi cùng năng lực làm chủ
Hợp tác công nghệ là phép thử quan trọng của giai đoạn mới. Chương trình chuyến thăm dự kiến có Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học – công nghệ, các cuộc gặp với lãnh đạo tổ chức kinh tế, doanh nghiệp lớn và chuyến thăm doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư công nghệ cao. Những hoạt động này chỉ có giá trị dài hạn nếu dẫn tới dự án, chuyển giao kỹ năng và cơ hội để Việt Nam tiếp nhận rồi làm chủ công nghệ. Các lĩnh vực được nhắm tới gồm công nghệ chiến lược, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Với người lao động và doanh nghiệp, kết quả thiết thực có thể là kỹ năng tốt hơn, quy trình sản xuất hiện đại hơn và thêm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng. Vì vậy, thành công không nên đo bằng số cuộc gặp, mà bằng năng lực mới được tạo ra.

Kết quả sẽ được quyết định sau chuyến đi
Chuyến thăm diễn ra khi cả hai nước đứng trước những yêu cầu phát triển mới; thách thức tiếp theo là chuyển cam kết cấp cao thành tiến độ triển khai rõ ràng. Lãnh đạo hai bên dự kiến trao đổi về việc mở rộng các lĩnh vực hợp tác mới, nơi Nhật Bản có kinh nghiệm và Việt Nam có nhu cầu cùng dư địa phát triển. Nền tảng kết nối xã hội cũng đáng kể: gần 700.000 người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản, bên cạnh hơn 100 cặp quan hệ hợp tác địa phương. Những mối liên hệ ấy có thể giúp sáng kiến kinh tế và công nghệ bén rễ sâu hơn, nhưng không thay thế được cơ chế theo dõi và trách nhiệm thực hiện. Kết luận nên rõ ràng: chuyến thăm mở ra cơ hội, còn chất lượng liên kết kinh tế và hợp tác công nghệ mới là thước đo thành công.






