Vay trực tuyến dễ dàng có thể là chiếc bẫy
Lừa đảo vay vốn trực tuyến là thủ đoạn kẻ gian dựng dịch vụ cho vay có vẻ hợp pháp để lấy dữ liệu cá nhân hoặc buộc người vay chuyển tiền trước, nhưng không giải ngân như cam kết. Đây không phải rủi ro xa vời: một nhóm bị điều tra đã giả danh nhân viên ngân hàng, quảng cáo vay nhanh và nhắm đến người dân ở nhiều địa phương. Điểm nguy hiểm là kịch bản được dựng theo từng bước, từ quảng cáo trên mạng xã hội đến trò chuyện riêng và gửi giấy tờ trông giống biểu mẫu ngân hàng. Vụ việc tại Bắc Ninh đã dẫn đến khởi tố vụ án và 8 bị can về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản; quá trình điều tra còn được mở rộng. Vì vậy, lời mời vay tiền trực tuyến với thủ tục quá dễ không nên được xem là cơ hội trước khi được kiểm chứng.
Những dấu hiệu đáng ngờ trước khi chuyển tiền
Một dấu hiệu nổi bật là người cho vay tự nhận là nhân viên ngân hàng nhưng chỉ trao đổi qua tài khoản mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin. Trong vụ việc được điều tra, các đối tượng dùng tài khoản Facebook ảo đăng quảng cáo thủ tục đơn giản, lãi suất thấp, rồi hướng dẫn người vay kết bạn Zalo với tài khoản mang tên nhân viên ngân hàng. Họ còn yêu cầu thông tin cá nhân, ảnh căn cước và biểu mẫu có tên gọi giống giấy tờ giao dịch chính thức để tạo lòng tin. Sau đó, lý do thu tiền có thể được thay đổi liên tục: phí hồ sơ, phí giải ngân, thuế hoặc tiền bảo đảm khoản vay. Quy tắc cần nhớ rất rõ: đừng chuyển tiền trước để được nhận khoản vay. Tên ngân hàng, ảnh đại diện, giấy tờ có hình thức chuyên nghiệp hay lời hứa giải ngân nhanh đều không chứng minh người liên hệ là đại diện thật.
Hãy tự kiểm tra khoản vay qua website, ứng dụng, đường dây nóng hoặc điểm giao dịch chính thức của ngân hàng hay tổ chức tín dụng. Không gửi ảnh căn cước hoặc thông tin tài khoản cho người chưa xác minh; tuyệt đối không cung cấp mật khẩu và mã OTP. Nếu điều kiện vay, lãi suất, thời hạn trả hoặc danh tính bên cho vay không được trình bày minh bạch, hãy dừng trao đổi thay vì để áp lực cần tiền thúc đẩy quyết định.
Tín dụng đen có thể kéo theo đe dọa đòi nợ
Không phải lời mời vay trực tuyến nào cũng dẫn đến cùng một kiểu lừa đảo. Tín dụng đen thường núp dưới danh nghĩa cho vay tài chính hoặc dịch vụ hỗ trợ khách hàng trên mạng xã hội; một số quảng cáo còn xuất hiện qua tờ rơi và thông tin rao vặt. Cách tính lãi theo số tiền thay vì nêu tỷ lệ rõ ràng có thể khiến khoản vay trông nhẹ hơn thực tế. Cơ quan chức năng cảnh báo lãi suất của các khoản vay kiểu này có thể lên từ vài chục đến hàng trăm phần trăm trong một tháng, khiến người vay dễ mất khả năng trả nợ. Khi chậm trả, người vay có thể bị khủng bố tinh thần, quấy phá nơi ở hoặc nơi làm việc, đe dọa, thậm chí bị hành hung. Đây là lý do không nên đánh đổi sự an toàn lấy lời hứa có tiền nhanh từ bên cho vay không rõ danh tính.
Nếu đã nhận lời mời đáng ngờ hoặc bị đòi nợ bằng đe dọa, hãy lưu lại tin nhắn, số điện thoại, thông tin tài khoản nhận tiền và chứng từ giao dịch. Trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn; khi có hành vi đe dọa hoặc quấy phá, cũng cần báo chính quyền địa phương và cơ quan chức năng gần nhất. Đừng xóa bằng chứng hay tự ý chuyển thêm tiền chỉ vì bị gây sức ép.
Kiểm chứng trước khi vay là cách tự bảo vệ
Nhu cầu vay vốn là chính đáng, nhưng sự thuận tiện trên mạng không thể thay thế việc kiểm tra người cho vay và điều khoản hợp đồng. Chỉ vay từ tổ chức hoặc cá nhân có uy tín, với thỏa thuận hợp pháp, rõ ràng; tránh các lời rao hỗ trợ tài chính không xác minh được danh tính hay tính hợp pháp. Với lời mời giả danh nhân viên ngân hàng, hãy chủ động liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức thay vì dùng số điện thoại hoặc đường dẫn do người lạ gửi. Một khoản vay đáng tin cậy không nên buộc bạn chuyển phí trước vào tài khoản được chỉ định để đổi lấy lời hứa giải ngân. Kết luận rất đơn giản: nếu chưa xác minh được bên cho vay, chưa rõ điều kiện vay hoặc bị yêu cầu trả tiền trước, hãy dừng lại. Sự thận trọng trước khi cung cấp dữ liệu hay chuyển tiền có thể giúp tránh mất tiền và hạn chế nguy cơ thông tin cá nhân bị lợi dụng.
