Mỹ phẩm giả: Từ lọ kem rẻ tiền đến tội phạm kinh tế có tổ chức
Mỹ phẩm giả là những sản phẩm làm đẹp được sản xuất từ nguyên liệu không kiểm định, mang bao bì, nhãn mác nhái thương hiệu nổi tiếng, trà trộn vào thị trường qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các cửa hàng nhỏ, khiến người dùng khó phân biệt bằng mắt thường và đối mặt nguy cơ hỏng da, dị ứng, nhiễm độc, dù tưởng mình đang dùng hàng cao cấp. Những kho hàng giả phía sau lớp vỏ “hàng xách tay”, “hàng nội địa” cho thấy đây không còn là vài chai kem pha chế thủ công mà là cả mạng lưới nhập hàng số lượng lớn, thay bao bì, gắn tem chống giả rồi phân phối đi khắp cả nước. Những chuyên án bị triệt phá chỉ là phần nổi của “tảng băng chìm” mang tên mỹ phẩm giả, trong một thị trường hỗn loạn, nơi ranh giới giữa thật – giả ngày càng mờ.
Đánh giá ảo và lừa đảo skincare online: Khi vài nghìn đồng mua được lòng tin
Mấu chốt của lừa đảo skincare online không nằm ở công thức dưỡng da, mà ở tâm lý tin vào đánh giá và lượt sao. Người tiêu dùng có xu hướng tham khảo review để quyết định có mua hay không, nên nhiều nhà bán hàng tìm cách tăng đánh giá tốt để tạo uy tín giả cho mỹ phẩm không rõ nguồn. Giá cho một đánh giá ảo hiện nay chỉ vài nghìn đồng là có thể có bình luận, gắn sao và chia sẻ rộng rãi, biến sản phẩm kém chất lượng thành “hàng hot” khiến người mua mắc lừa. Một chủ shop thừa nhận chỉ cần bỏ ra khoản tiền nhỏ là có thể sở hữu cả trăm lượt đánh giá 5 sao trong vài ngày, tận dụng thuật toán ưu tiên hiển thị sản phẩm có nhiều phản hồi tích cực trên sàn thương mại điện tử để đẩy đơn hàng. Theo cơ quan chức năng, đánh giá ảo không còn là chuyện gian lận nhỏ lẻ mà đã trở thành vấn nạn cần xử lý quyết liệt.
Những mạng lưới mỹ phẩm giả tinh vi và hậu quả với làn da
Các đường dây mỹ phẩm giả hiện nay hoạt động như doanh nghiệp ngầm: nhập nguyên liệu giá rẻ hoặc thành phẩm từ nước ngoài, sau đó thay bao bì, dán nhãn thương hiệu nổi tiếng, in tem chống giả rồi tung ra thị trường. Có vụ việc lực lượng chức năng phải mất gần một năm điều tra mới triệt phá, thu giữ hơn 25 tấn hóa mỹ phẩm giả và hàng không rõ nguồn gốc, với khoảng 100.000 đơn hàng đã được bán ra. Một cơ sở khác tự mua nguyên liệu không rõ xuất xứ, tự pha trộn, sang chiết rồi dán nhãn 14 thương hiệu khác nhau, bán ra hơn 26.000 sản phẩm dù không qua bất kỳ kiểm định nào. Theo bác sĩ Trần Vũ Anh Đào, mỹ phẩm giả, nhái là mối nguy lớn cho da và sức khỏe vì không được kiểm định thành phần, không đảm bảo vô khuẩn, không tuân thủ quy trình sản xuất đạt chuẩn. Nhiều loại còn chứa chì, thủy ngân hoặc corticoid, khiến da mỏng, nổi mạch máu, viêm da, dị ứng kéo dài, nhiễm trùng và rối loạn sắc tố.
Nhận diện mỹ phẩm không rõ nguồn và những tín hiệu cảnh báo
Muốn bảo vệ da khỏi giả mạo, người dùng buộc phải nghi ngờ nhiều hơn, đặc biệt với mỹ phẩm không rõ nguồn xuất hiện dày đặc trên mạng. Hiện nay, không khó để thấy serum “nội địa Nhật”, kem dưỡng “hàng xách tay Hàn”, kem chống nắng thương hiệu nổi tiếng nhưng giá rẻ bằng phần ba hàng chính hãng, đi kèm lời quảng cáo thần tốc, livestream chốt nghìn đơn, flash sale và ưu đãi “mua một tặng ba” thúc đẩy tâm lý mua nhanh, mua rẻ. Nguy hiểm ở chỗ nhiều sản phẩm được quảng cáo là nội địa Hàn, Nhật nhưng không có giấy tờ nào ngoài vài dòng chữ ngoại ngữ trên vỏ hộp – thứ mà bất kỳ cơ sở in ấn nào cũng tạo ra được. Thực tế, nhiều đối tượng nhập mỹ phẩm giá rẻ hoặc nguyên liệu, sau đó thay bao bì, dán nhãn thương hiệu lớn, in tem chống giả rồi đưa ra thị trường, khiến người tiêu dùng gần như không thể phân biệt chỉ bằng mắt thường. Và chính tâm lý chuộng hàng hiệu giá rẻ đã vô tình tiếp tay cho mạng lưới lừa đảo skincare online.
Chiến lược tự vệ: Mua đúng nơi, kiểm tra kỹ, không tin mù quáng vào review
Trong thực trạng mỹ phẩm giả bị xem như phần chìm của tảng băng, người tiêu dùng phải coi mình là tuyến phòng thủ cuối cùng. Một lãnh đạo cơ quan quản lý thị trường khuyến cáo: hãy ưu tiên mua tại cơ sở kinh doanh uy tín, có hóa đơn, chứng từ và thông tin nguồn gốc rõ ràng; đồng thời cảnh giác với mỹ phẩm giá rẻ bất thường hoặc quảng cáo quá mức trên mạng xã hội. Khi mua online, tuyệt đối không dựa hoàn toàn vào đánh giá 5 sao, mà cần đọc kỹ nội dung bình luận, xem ảnh thật, đối chiếu với thông tin trên website chính thức của nhãn hàng, kiểm tra số lô sản xuất, hạn dùng, tem nhãn và dấu hiệu niêm phong. Về phía hệ thống, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 đã nghiêm cấm cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm và yêu cầu sàn thương mại điện tử hiển thị chính xác phản hồi khách hàng. Nghị định 24/2025/NĐ-CP bổ sung mức phạt từ 20–30 triệu đồng với hành vi lừa dối thông qua đánh giá sai sự thật hoặc không công khai việc nhận tài trợ, có sự tham gia của KOL, KOC. Nhưng luật chỉ phát huy hiệu lực khi người sử dụng chủ động cảnh giác và nói không với những lời hứa “đẹp nhanh, rẻ bất ngờ”.
