Màn trình diễn ấn tượng chưa đồng nghĩa với chuyến bay hữu ích
Ô tô bay là phương tiện được kỳ vọng kết hợp khả năng di chuyển trên đường bộ với việc cất cánh và bay, nhưng hiện nay phần lớn sản phẩm gần với máy bay cá nhân hơn là một chiếc xe có thể dùng linh hoạt cả trên đường lẫn trên không. Đầu tháng này, màn trình diễn Tesla Roadster bật lên khỏi đường dốc và lộn nhào trên không đã khơi lại cuộc tranh luận về giấc mơ ấy. Tuy nhiên, màn trình diễn không chứng minh chiếc xe có thể bay một hành trình đáng kể: Roadster dùng luồng khí nén để bật qua các xe khác, rồi lao lên từ độ cao tương đương một tòa nhà sáu đến bảy tầng. Theo thông tin được công bố, quãng đường bay còn ngắn hơn 36,6 m, khoảng cách của chuyến bay đầu tiên của anh em nhà Wright năm 1903. Vì vậy, đây là màn biểu diễn công nghệ gây chú ý, không phải bằng chứng về phương tiện hàng không sẵn sàng chở người đi lại.
Khoảng cách 20 phút của Xpeng đáng chú ý, nhưng cần đặt đúng bối cảnh
Sự đối chiếu trở nên đáng chú ý khi Wang Tan, đồng sáng lập Aridge, công ty liên kết với Xpeng, nói rằng thời gian bay của Roadster chỉ kéo dài vài giây do khí áp suất cao trong bình cạn nhanh, còn xe bay Xpeng có thể ở trên không khoảng 20 phút. Đây là so sánh giữa hai cách tiếp cận khác nhau, chứ chưa phải phép thử độc lập xác nhận hai phương tiện có cùng nhiệm vụ hay điều kiện bay. Roadster dùng luồng khí nén; Xpeng chọn cấu hình nhiều cánh quạt và pin mật độ năng lượng cao. Mẫu Land Aircraft Carrier kết hợp máy bay với xe địa hình làm nguồn sạc, hướng tới những ứng dụng như cứu hộ khẩn cấp và bảo trì công nghiệp. Xpeng kỳ vọng thời gian bay còn tăng khi pin cải thiện và vật liệu nhẹ hơn. Dù vậy, 20 phút là con số đáng lưu ý, không phải lời giải hoàn chỉnh cho việc di chuyển hằng ngày.
Ô tô bay điện vẫn chưa phải lựa chọn thuận tiện cho số đông
Phần lớn eVTOL, tức máy bay cất cánh và hạ cánh thẳng đứng chạy điện, không thể chạy trên đường bộ và thường chỉ bay tối đa khoảng 161 km mỗi hành trình. Chúng có thể giúp rút ngắn một số chuyến đi hoặc phục vụ nhiệm vụ chuyên biệt, nhưng không thay thế trực tiếp chiếc ô tô gia đình: sức chở hạn chế, phạm vi hoạt động hữu hạn và người dùng cần hạ tầng cùng quy trình vận hành hàng không. Với Xpeng, trở ngại không chỉ nằm ở pin hay thiết kế. Wang thừa nhận quá trình xin chứng nhận an toàn từ Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc chậm hơn dự kiến; khách hàng cũng chưa thể bay hợp pháp phương tiện khi việc bán ra nước ngoài còn cần chứng nhận của Trung Quốc. Khoảng cách giữa một sản phẩm có thể bay và dịch vụ mà người dân được phép sử dụng vẫn còn rõ rệt.
Từ nguyên mẫu đến phương tiện phổ biến còn nhiều chặng
Muốn ô tô bay phổ biến, ngành công nghiệp phải giải quyết đồng thời an toàn, cấp phép, chi phí, đào tạo người điều khiển và cách tích hợp hoạt động bay vào không phận. Bản thân việc ghép xe hơi với máy bay cũng đặt ra đánh đổi: máy bay cần nhẹ, còn xe đường bộ cần kết cấu và thiết bị an toàn nặng hơn. Trong khi đó, eVTOL vẫn ở giai đoạn phát triển; số phương tiện được chế tạo và bàn giao còn ít, còn các mẫu đã có mặt trên thị trường vẫn đắt đỏ. Những giới hạn ấy khiến lời hứa “bay qua tắc đường” chưa thể trở thành trải nghiệm đại chúng. Tesla Roadster làm giấc mơ sống động trở lại, còn khoảng 20 phút của xe bay Xpeng cho thấy một hướng tiến đáng theo dõi. Nhưng chỉ khi thời gian bay, chứng nhận, độ an toàn và khả năng tiếp cận cùng được cải thiện, xe bay mới rời khỏi sân khấu trình diễn để bước vào đời sống thường ngày.
