Từ một video triệu view đến câu hỏi: khách ăn vặt có còn yên tâm?
Sự cố côn trùng bò trên đồ ăn tại quầy 1.044 ở khu ẩm thực chợ Bến Thành, được du khách quay lại và chia sẻ với hơn một triệu lượt xem, đã trở thành câu chuyện tiêu biểu về rủi ro vệ sinh chợ Bến Thành và niềm tin của khách đối với đồ ăn vặt giữa mùa hè oi bức. Đây không chỉ là một vụ việc lạ lùng trên mạng xã hội mà là lời nhắc thẳng thắn: nếu ẩm thực đường phố muốn tiếp tục là “đặc sản” hút khách, thì an toàn thực phẩm phải được coi là điều kiện tối thiểu, chứ không phải phần phụ trang trí. Khi hình ảnh côn trùng đồ ăn vặt xuất hiện trên màn hình điện thoại của du khách quốc tế, thiệt hại không dừng ở một quầy bị lập biên bản và tạm đóng cửa 5 ngày, mà lan sang cả hình ảnh điểm đến, nơi lẽ ra phải khiến người ta thèm ăn chứ không phải lo sợ.
Gián bò lên quầy 1.044: sự cố ngẫu nhiên hay lỗ hổng hệ thống?
Video do du khách Trish đăng ngày 25/9 ghi lại cảnh nhiều côn trùng bò trên thực phẩm tại quầy 1.044 của bà Nguyễn Thị Diệu trong khu ẩm thực chợ Bến Thành, nhanh chóng vượt mốc hơn một triệu lượt xem và nhận hàng chục nghìn bình luận nghi ngờ đó là gián. Theo ban quản lý, trước đó trận mưa lớn trưa 23/9 khiến khu vực chợ ngập, côn trùng từ hệ thống cống thoát nước bò lên khu vực kinh doanh, trong khi thực phẩm không được che đậy kỹ. Việc phun gián và côn trùng định kỳ hai lần mỗi năm, gần nhất vào tối 15/9, rõ ràng không đủ nếu ngay tại quầy vẫn để thực phẩm lộ thiên, rác thải và đồ ăn thừa tồn đọng. Một câu phát biểu dễ trích dẫn ở đây là: "Niềm tin dành cho một điểm đến được xây dựng trong thời gian dài, nhưng chỉ cần một sự cố là có thể tạo ra tác động tiêu cực rất nhanh trong môi trường mạng xã hội".
Ẩm thực đường phố: hút khách nhờ ngon, giữ khách nhờ sạch
Chợ Bến Thành là nơi nhiều du khách có lần tiếp xúc đầu tiên với món Việt, từ chè đậu xanh mát lạnh đến các loại đồ ăn vặt, món chiên hay bún, phở. Vì vậy, một hình ảnh mất vệ sinh lập tức vượt khỏi phạm vi một quầy hàng, trở thành vết gợn cho cả không gian ẩm thực đường phố. Số liệu cho thấy từ 1.7.2025 đến 30.6.2026, TP.HCM ghi nhận 19 vụ ngộ độc thực phẩm với 1.389 người bị ảnh hưởng, trong đó thức ăn đường phố nằm trong nhóm nguy cơ cao. Thông điệp rất rõ: ẩm thực hút khách, nhưng an toàn vệ sinh thực phẩm mới là yếu tố giữ khách quay lại. Khi một bát chè đậu xanh được đậy kín, bán từ quầy sạch, có nước rửa dụng cụ và khu xử lý rác gọn gàng, khách không chỉ thấy ngon miệng mà còn cảm nhận sự tôn trọng đối với sức khỏe của họ.
Kiểm soát chất lượng quán ăn: không thể chỉ chờ thanh tra
Pháp luật đã có quy định về điều kiện vệ sinh trong chế biến, kinh doanh thực phẩm, nhưng số lượng cơ sở nhỏ lẻ quá lớn khiến lực lượng kiểm tra khó có mặt thường xuyên. Nếu toàn bộ hệ thống chỉ dựa vào thanh tra, còn người bán thiếu kiến thức và không tự kiểm soát, thì chuyện côn trùng đồ ăn vặt sẽ tái diễn. Các chuyên gia nhấn mạnh người bán cần tự kiểm tra khu vực kinh doanh trước khi mở bán: rác thải, mùi bất thường, dấu hiệu côn trùng, vệ sinh mặt bàn, dụng cụ, chén đĩa và mọi bề mặt tiếp xúc với thực phẩm. Quan trọng hơn, phải được đào tạo để tách biệt sống – chín, bảo quản nguyên liệu, che chắn đồ ăn, kiểm soát hóa chất và côn trùng. Về lâu dài, việc chuẩn hóa những yêu cầu tối thiểu và kiểm soát thường xuyên mới giúp giảm nguy cơ mất an toàn bền vững.
Mỗi tiểu thương là một “đại sứ ẩm thực”: chè đậu xanh sạch là câu trả lời tốt nhất
Sự cố ở quầy 1.044 là đáng tiếc, nhưng đó vẫn là một trường hợp cá biệt so với hàng chục nghìn cơ sở ẩm thực đang hoạt động nghiêm túc tại TP.HCM. Điểm khác biệt quyết định nằm ở ý thức và thói quen vệ sinh của từng tiểu thương. Người bán được ví như "đại sứ ẩm thực": món ăn không chỉ phải ngon, mà còn phải tạo thiện cảm, cảm giác an toàn và tin tưởng cho khách. Khi một quán chè đậu xanh nhỏ chịu khó che đậy kỹ, phân khu xử lý rác riêng, có tủ kính bảo quản, rửa dụng cụ bằng nước sạch và tự kiểm tra quầy mỗi ngày, họ đang xây dựng thương hiệu bền vững hơn bất kỳ chiến dịch quảng bá nào. Người tiêu dùng ngày nay là một kênh giám sát mạnh, phản ánh khách quan trên mạng xã hội có thể tạo sức ép buộc quán ăn nâng chất lượng. Vệ sinh chợ Bến Thành, quản lý khu ẩm thực và ý thức từng người bán, nếu đi cùng nhau, sẽ giúp khách ăn vặt yên tâm giữa mùa hè.
