Giải thưởng ghi nhận năng lực dẫn dắt chính sách
Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ của GSMA là giải thưởng thường niên tôn vinh chính phủ có tầm nhìn và năng lực xây dựng chính sách, môi trường pháp lý thúc đẩy ngành di động và lĩnh vực kỹ thuật số. Mỗi năm, giải chỉ vinh danh một quốc gia trên toàn cầu. Ngày 28/10, trong Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 tại Quảng Ninh, GSMA trao giải năm 2026 cho Chính phủ Việt Nam; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính đại diện nhận giải. Theo GSMA, hội đồng giám khảo lần đầu tiên đạt đồng thuận tuyệt đối khi chọn Việt Nam. Ý nghĩa của Giải thưởng GSMA nằm ở điều mà nó đánh giá: không phải một dự án đơn lẻ, mà sự bền bỉ trong gắn kết khát vọng quốc gia với chính sách, tổ chức thực thi và hợp tác cùng doanh nghiệp.
Kết nối được xem là hạ tầng của nền kinh tế
Lý do đầu tiên nằm ở cách Việt Nam đặt hạ tầng viễn thông vào vị trí nền tảng kinh tế, thay vì xem đây chỉ là lĩnh vực kỹ thuật. Mở rộng băng rộng và thúc đẩy triển khai 5G có thể giúp doanh nghiệp nâng năng suất, người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn và nền kinh tế tăng sức cạnh tranh. Nhưng xây mạng đến đâu chưa đủ để đo thành công: kết nối phải tạo ra cơ hội sử dụng và giá trị trong đời sống. GSMA cũng đánh giá cao việc chuyển tầm nhìn thành điều kiện cụ thể để doanh nghiệp đầu tư, trong đó có chính sách tần số vô tuyến và các biện pháp hỗ trợ triển khai mạng lưới. Những yếu tố này tạo cơ sở cho kế hoạch dài hạn và củng cố niềm tin của thị trường.
Chính sách số phải đi cùng kỹ năng của người dân
Điểm đáng chú ý trong đánh giá của GSMA là thước đo tiến bộ số không dừng ở độ phủ mạng. Nếu người dân thiếu khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ, lợi ích từ chuyển đổi số sẽ phân bổ không đồng đều. Vì thế, các sáng kiến phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng có vai trò thiết thực: thu hẹp khoảng cách tiếp cận, giúp người dân thích ứng với công nghệ mới và mở rộng cơ hội hưởng lợi. Đây là phần làm cho chính sách số Việt Nam mang định hướng lấy con người làm trung tâm, thay vì chỉ chạy theo tốc độ triển khai hạ tầng. Ưu tiên này càng cần thiết khi AI và các công nghệ mới ngày càng hiện diện trong công việc, dịch vụ và sinh hoạt; người dân cần được trang bị kỹ năng để tiếp cận và sử dụng chúng hiệu quả.
Thử thách tiếp theo là biến kết nối thành năng lực
Giải thưởng là sự ghi nhận, nhưng cũng đặt ra yêu cầu tiếp nối. GSMA khuyến nghị duy trì chính sách khuyến khích đầu tư dài hạn, biến lợi thế kết nối thành năng lực công nghiệp mới, đồng thời đưa an ninh và niềm tin số vào quá trình tăng trưởng. Việt Nam cũng cần mở rộng cơ hội học kỹ năng để người dân hưởng lợi từ AI, chia sẻ kinh nghiệm hoạch định chính sách và tạo điều kiện cho kỹ sư, doanh nghiệp, nhà đổi mới sáng tạo trong nước tham gia hợp tác quốc tế, xây dựng tiêu chuẩn và công nghệ có khả năng tương tác. Đây là bước chuyển khó hơn việc mở rộng mạng lưới: từ tiếp nhận công nghệ sang góp phần tạo ra công nghệ và luật chơi. Vinh danh Việt Nam vì thế vừa xác nhận hướng đi chính sách, vừa nhắc rằng kết quả cuối cùng phải được đo bằng năng lực mới và lợi ích đến được với người dân.
