Chủ động giao nộp thay vì giữ lại
Rùa núi vàng là loài động vật quý hiếm cần được bảo vệ; khi phát hiện cá thể mắc lưới hoặc bị thương, người dân nên báo cơ quan chức năng thay vì tự ý giữ, mua bán hay thả về tự nhiên. Tại xã Krông Á, tỉnh Đắk Lắk, ông Nguyễn Thiện Tâm, sinh năm 1986, trú thôn 7, đã tự nguyện giao nộp hai cá thể rùa núi vàng sau khi phát hiện chúng mắc vào lưới ở rẫy cà phê. Khoảng 21 giờ ngày 20/10/2026, trong lúc đi thăm rẫy, ông Tâm phát hiện rùa và chủ động liên hệ Công an xã để được hướng dẫn. Đây là lựa chọn đáng ghi nhận: giao nộp động vật đúng nơi giúp chuyển trách nhiệm chăm sóc sang lực lượng có chuyên môn, đồng thời hạn chế nguy cơ loài vật bị khai thác hoặc xử lý không phù hợp.
Tiếp nhận và kiểm tra trước khi quyết định phương án
Sau khi tiếp nhận hai cá thể rùa, Công an xã Krông Á phối hợp với lực lượng Kiểm lâm kiểm tra đặc điểm và tình trạng của chúng, đồng thời hoàn tất thủ tục để lựa chọn phương án chăm sóc, cứu hộ hoặc chuyển giao phù hợp theo quy định. Trình tự này quan trọng: việc có thiện ý không đồng nghĩa người phát hiện nên tự quyết định nơi thả hay cách nuôi con vật. Cơ quan chuyên môn cần đánh giá tình trạng từng cá thể trước khi xử lý. Việc người dân thông báo và giao nộp kịp thời giúp lực lượng chức năng nhanh chóng tiếp nhận, kiểm tra và đưa ra hướng xử lý phù hợp. Vì thế, bảo vệ động vật hoang dã không chỉ bắt đầu từ công việc của kiểm lâm; một cuộc gọi đúng lúc cũng có thể tạo khác biệt thiết thực.
Giá trị của việc bảo vệ loài quý hiếm
Rùa vàng được xếp vào nhóm 1B, cùng nhóm với những loài quý hiếm như voi, hổ, tê giác, bò tót và rắn hổ mang chúa. Từng bị đồn thổi là “thần dược”, loài rùa này có lúc bị rao bán trên thị trường chợ đen với giá lên tới 300 triệu đồng mỗi ki-lô-gam. Con số ấy cho thấy sức ép khai thác mà động vật quý hiếm có thể phải đối mặt, chứ không phải lý do để tìm cách sở hữu chúng. Do bị săn lùng ráo riết, rùa vàng gần như biến mất ngoài tự nhiên trong một thời gian dài. Bởi vậy, hành động tự nguyện giao nộp của ông Tâm mang ý nghĩa vượt khỏi một vụ việc riêng lẻ: nó góp phần ngăn việc giữ nuôi, mua bán trái phép và tạo điều kiện cho cơ quan chuyên môn chăm sóc, xử lý các cá thể.
Khi gặp động vật hoang dã, hãy báo cơ quan chức năng
Công an xã Krông Á khuyến cáo người dân không săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, mua bán hoặc tiêu thụ trái phép động vật hoang dã. Nếu phát hiện động vật đi lạc vào khu dân cư, mắc bẫy hoặc bị thương, hãy thông báo cho chính quyền địa phương, Công an hoặc Kiểm lâm để được hướng dẫn. Không tự ý mua bán, giết hại hay thả con vật về tự nhiên khi chưa có chỉ dẫn phù hợp: lòng tốt cần đi cùng cách xử lý an toàn và đúng quy định. Vụ việc ở Krông Á cho thấy giao nộp động vật quý hiếm đúng cơ quan chức năng là việc người dân có thể làm ngay để hỗ trợ công tác bảo tồn. Sự tham gia chủ động của cộng đồng không thay thế lực lượng chuyên môn, nhưng là mắt xích cần thiết trong nỗ lực gìn giữ động vật và đa dạng sinh học.
