Hội tụ giá trị sân khấu, lan tỏa sáng tạo
Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng là sự kiện nghệ thuật quy tụ các đoàn chuyên nghiệp, đưa nhiều loại hình biểu diễn đến gần công chúng và tạo không gian gặp gỡ cho nghệ sĩ ba miền. Khởi động tối 14/10, liên hoan chọn chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu - Lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật Thủ đô”, một lời khẳng định có ý nghĩa: sân khấu truyền thống không chỉ cần được gìn giữ mà còn phải tiếp tục sống trong đời sống hôm nay. Trong mười ngày, 15 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp cùng hơn 200 nghệ sĩ từ ba miền trình diễn 15 vở thuộc sáu loại hình: kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, xiếc và kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh. Quy mô ấy không chỉ làm giàu lựa chọn cho khán giả; nó còn đặt các ngôn ngữ sân khấu cạnh nhau, để bản sắc từng loại hình hiện lên rõ nét. Điểm đáng ghi nhận là sự đa dạng không làm loãng trọng tâm: những giá trị văn hóa và sức sáng tạo vẫn là sợi dây kết nối chương trình.
Tác phẩm chỉn chu mới giữ được sức hút
Sức nặng của liên hoan nằm ở chất lượng trình diễn, chứ không chỉ ở số lượng đoàn tham dự. Những câu chuyện về lịch sử, dân gian và đời sống đương đại đem đến nhiều sắc thái cảm xúc; theo Nghệ sĩ Nhân dân Lê Tuấn Cường, các đơn vị từ ba miền mang đến những tác phẩm có chất lượng nghệ thuật rất tốt. Hai huy chương Vàng được trao cho “Đạo học” của Nhà hát Chèo Hà Nội và “Người con gái Hà Nội” của Nhà hát Kịch nói Quân đội. Đây là những kết quả đáng chú ý, nhưng điều quan trọng hơn là tác phẩm có đủ chiều sâu để khơi suy nghĩ và tạo kết nối với người xem. Chủ tịch Hội đồng giám khảo Nguyễn Đăng Chương lưu ý rằng khán giả đông mới là điều kiện ban đầu; muốn giữ chân công chúng lâu dài, sân khấu cần tác phẩm có chất lượng, chiều sâu nghệ thuật và sức hấp dẫn bền vững. Nhận định ấy đặt đúng trọng tâm: hào hứng trong một mùa liên hoan chỉ có ý nghĩa khi trở thành động lực đầu tư lâu dài cho kịch bản và cách dàn dựng.
Khán phòng kín chỗ là tín hiệu, không phải đích đến
Liên hoan bế mạc tối 23/10 tại Rạp Đại Nam, khép lại mười ngày biểu diễn và giao lưu. Các buổi sáng, buổi chiều lẫn những đêm diễn đều thu hút đông đảo khán giả; nhiều suất kín chỗ, cho thấy sân khấu truyền thống vẫn có khả năng kéo công chúng thuộc nhiều lứa tuổi rời khỏi màn hình để cùng trải nghiệm nghệ thuật trực tiếp. Ban tổ chức phát hành hơn 10.000 vé miễn phí, giúp công chúng, trong đó có người trẻ, dễ tiếp cận các vở diễn. Hiệu ứng này có thể trở thành bước mở đầu cho sự gắn bó lâu dài, nhưng không tự đảm bảo điều đó. Sân khấu vẫn cần đầu tư kịch bản, giữ bản sắc từng loại hình và tìm cách biểu đạt phù hợp với người xem hôm nay. Với nghệ sĩ, liên hoan là dịp học hỏi và trao đổi; với khán giả, đó là cơ hội khám phá những câu chuyện và hình thức sân khấu đa dạng. Thành công lớn nhất sẽ không nằm riêng ở khán phòng đông kín, mà ở những tác phẩm đủ sức khiến công chúng muốn quay lại.
