Mục tiêu vốn phải đi cùng chất lượng
FDI TP.HCM là dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào thành phố, được định hướng phục vụ các ngành có công nghệ, năng suất và giá trị gia tăng cao, đồng thời liên kết sâu hơn với nền kinh tế trong nước. Đây là cách tiếp cận đúng: sức hút đầu tư không nên chỉ được đo bằng tổng vốn đăng ký, mà còn bằng khả năng tạo năng lực sản xuất và tri thức tại chỗ. Chiều 26/10, chương trình CEO 500 về sự hội tụ của FDI, công nghệ và dòng chảy tài chính toàn cầu quy tụ hơn 500 lãnh đạo doanh nghiệp, đại diện tổ chức quốc tế và định chế tài chính tại TP.HCM. Tại sự kiện, thành phố đặt mục tiêu thu hút 19 tỷ USD vốn FDI trong năm 2026, ưu tiên tài chính, công nghệ cao, kinh tế số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu lớn tạo tín hiệu rõ ràng, nhưng thước đo quyết định sẽ là chất lượng dự án và mức độ gắn kết với doanh nghiệp trong nước.
Cạnh tranh bằng hệ sinh thái, không chỉ ưu đãi
Cuộc đua thu hút vốn FDI ngày càng phụ thuộc vào chất lượng môi trường đầu tư. Nhà đầu tư cân nhắc đồng thời nhân lực, chuỗi cung ứng, khả năng tiếp cận thị trường, nguồn vốn, công nghệ và dư địa mở rộng hoạt động; ưu đãi riêng lẻ khó bù cho những điểm nghẽn của cả hệ sinh thái. Vì vậy, cải cách thể chế và khả năng triển khai dự án cần được xem là một phần của chiến lược vốn, không phải việc phụ trợ. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển mở rộng, tạo cơ hội kết nối tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo với công nghiệp, cảng biển, logistics và chuỗi cung ứng khu vực. Thành phố cũng dựa vào các cơ chế, chính sách đặc thù, Trung tâm Tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do để tăng sức cạnh tranh. Tiềm năng này chỉ thành lợi thế nếu quy định nhất quán, thủ tục rõ ràng và trách nhiệm xử lý được xác định cụ thể.
Công nghệ cao cần điện sạch và hạ tầng đồng bộ
FDI công nghệ cao không thể phát triển tách rời hạ tầng chiến lược. Thành phố xác định các động lực gồm hạ tầng, tài chính, năng lượng sạch, kinh tế số và công nghệ; trong đó kết nối giao thông, cảng biển, logistics và khu thương mại tự do có thể giúp tăng năng lực lưu chuyển hàng hóa và sức hấp dẫn của các dự án quy mô lớn. Quy hoạch đô thị gắn với giao thông công cộng theo mô hình TOD cũng nằm trong hướng phát triển được nêu ra. Nguồn năng lượng sạch, ổn định là điều kiện quan trọng cho dự án công nghệ cao và các ngành sản xuất chịu tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe. Do đó, kinh tế xanh TP.HCM không nên chỉ là một nhãn gọi để quảng bá; nó phải hiện diện trong nguồn cung năng lượng, hạ tầng và tiêu chuẩn vận hành. Thành phố đồng thời chú trọng hạ tầng dữ liệu, AI, khu công nghệ cao và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
Biến đối thoại thành dự án và liên kết trong nước
Thành phố cần chứng minh rằng đối thoại với nhà đầu tư dẫn đến hành động cụ thể. Sau sự kiện CEO 500, Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM được giao làm đầu mối tổng hợp kiến nghị, sáng kiến và dự án; cơ quan này phối hợp với các sở, ngành để tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, hạ tầng và môi trường thử nghiệm. Đây là bước cần thiết, nhưng hiệu quả sẽ được đánh giá qua tiến độ xử lý và khả năng biến đề xuất thành dự án triển khai. Tại Diễn đàn Hợp tác đầu tư TP.HCM ngày 2/11, lãnh đạo thành phố tiếp tục nhấn mạnh ưu tiên công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, logistics, tài chính và năng lượng xanh. Thành phố khuyến khích liên kết giữa doanh nghiệp quốc tế với doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu trong nước; Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư cũng bố trí đầu mối hỗ trợ từng nhà đầu tư. Thu hút vốn FDI sẽ có sức nặng hơn khi tri thức, đối tác và cơ hội phát triển được nối vào hệ sinh thái nội địa.
Kết luận: chất lượng thực thi quyết định sức hút
Mục tiêu FDI của TP.HCM phản ánh một lựa chọn chiến lược hợp lý: ưu tiên công nghệ, tài chính, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo thay vì chạy theo vốn bằng mọi giá. Không gian phát triển mở rộng, các cơ chế đặc thù và kết nối quốc tế tạo cơ hội để thành phố nâng tầm vai trò kinh tế, nhưng cơ hội không tự chuyển thành dự án chất lượng. Điểm quyết định là sự nhất quán của thể chế, hạ tầng đáp ứng nhu cầu sản xuất hiện đại và năng lực kết nối nhà đầu tư với doanh nghiệp, trường học, viện nghiên cứu trong nước. Nếu các đầu mối hỗ trợ xử lý vướng mắc đúng hạn và những ưu tiên được thể hiện trong dự án thực tế, FDI có thể góp phần nâng năng lực của nền kinh tế địa phương. Nếu không, mục tiêu vốn dù gây chú ý cũng khó chứng minh giá trị dài hạn.
