Quyết định 61/2026 và thông điệp: dạy thêm phải minh bạch, không chồng chéo
Quyết định 61/2026 về dạy thêm ngoài nhà trường là tập hợp các quy định giáo viên dạy thêm phải tuân thủ nhằm ngăn lạm dụng, xung đột lợi ích và bảo vệ quyền lợi học sinh trong bối cảnh nhu cầu học thêm, ôn thi ngày càng tăng mạnh ở nhiều địa phương.
Trọng tâm của Quyết định 61/2026/QĐ-UBND là xác định rõ những trường hợp giáo viên và cơ sở giáo dục không được dạy thêm, tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường kể từ năm học 2026–2027. Điều này gửi một thông điệp dứt khoát: dạy thêm không bị cấm tuyệt đối, nhưng mọi hoạt động phải tách bạch với giờ chính khóa, không biến thành kênh thu lợi từ chính học sinh mình đang đứng lớp.
Theo quy định, có ba “lằn ranh đỏ” chính: không dạy thêm học sinh tiểu học (trừ các lớp nghệ thuật, thể dục thể thao, kỹ năng sống), không dạy thêm có thu tiền cho chính học sinh mình đang giảng dạy chính khóa, và giáo viên công lập không được tham gia quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường, dù vẫn có thể được tham gia giảng dạy. Nói cách khác, nhà nước muốn chặn từ gốc tình trạng “vừa dạy vừa thu”, nhưng vẫn thừa nhận nhu cầu học bồi dưỡng chính đáng của xã hội.
Những việc giáo viên tuyệt đối không được làm khi dạy thêm ngoài nhà trường
Nếu không nắm kỹ Quyết định 61/2026, nhiều giáo viên rất dễ vi phạm quy định dạy thêm ngoài nhà trường ngay trong các tình huống tưởng như vô hại. Đây là ba nhóm hành vi bị cấm rõ ràng và cần được hiểu đúng, hiểu đủ.
Thứ nhất, không được tổ chức dạy thêm đối với học sinh tiểu học, ngoại trừ các lớp bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao và rèn luyện kỹ năng sống. Nghĩa là mọi lớp tăng cường Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh cho học sinh tiểu học nếu tổ chức như dạy thêm ngoài nhà trường đều rơi vào vùng cấm. Thứ hai, giáo viên đang giảng dạy tại trường không được dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền cho chính học sinh mà mình được phân công dạy chính khóa. Đây là điểm then chốt chặn hành vi “giam điểm – ép học thêm”.
Thứ ba, giáo viên thuộc cơ sở giáo dục công lập không được tham gia quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường, dù vẫn được phép tham gia dạy thêm. Nhiều người sẽ thấy quy định này khá cứng, nhưng nó giúp giảm xung đột lợi ích: một người vừa lập trung tâm, vừa là giáo viên công lập rất khó tránh hoài nghi về việc tận dụng vị trí trong trường để kéo học sinh sang lớp dạy thêm của mình.
Ôn luyện VioEdu: khi nào là dạy thêm, khi nào là hoạt động giáo dục hợp pháp?
Câu chuyện ôn luyện VioEdu cho thấy ranh giới giữa dạy thêm ngoài nhà trường và các hoạt động giáo dục khác không hề đơn giản. Nếu không phân định được bản chất, giáo viên dễ bị xử lý hoặc ngược lại, cơ quan quản lý khó bảo vệ học sinh trước các khóa luyện thi biến tướng.
Một giáo viên Toán ở Đắk Lắk được một cơ sở dạy thêm mời hợp tác dạy ôn luyện VioEdu cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 9, cơ sở này đăng ký ngành nghề 8559. Thắc mắc đặt ra là: tham gia lớp ôn luyện VioEdu như vậy có vi phạm quy định về dạy thêm ngoài nhà trường hay không, đặc biệt khi có thể có cả học sinh mà thầy đang dạy chính khóa? Bộ Giáo dục và Đào tạo trả lời rằng cần căn cứ vào nội dung và tính chất của hoạt động ôn luyện VioEdu để xác định đây có thuộc khái niệm "dạy thêm, học thêm" theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT (được sửa đổi bởi Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT) hay không.
Nếu hoạt động ôn luyện VioEdu thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này, mọi tổ chức và tham gia giảng dạy – kể cả dạy chính học sinh mình đang phụ trách – phải tuân thủ đúng quy định về dạy thêm. Ngược lại, nếu bản chất hoạt động không phải dạy thêm (ví dụ thuần túy là sân chơi, câu lạc bộ không mang tính bù đắp chương trình), thì sẽ được điều chỉnh theo các quy định pháp luật có liên quan khác. Nói cách khác, không phải cứ gắn nhãn "ôlympic" hay "thi online" là được tự động thoát khỏi khung dạy thêm – điều quyết định là nội dung có trùng, bổ trợ hoặc thay thế chương trình chính khóa hay không.
Từ năm học 2026–2027: giáo viên cần làm gì để dạy thêm đúng luật?
Khi Quyết định 61/2026 bắt đầu áp dụng từ năm học 2026–2027, câu hỏi thực tế với mỗi giáo viên là: phải tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường như thế nào để vừa đáp ứng nhu cầu phụ huynh, học sinh, vừa không vi phạm luật? Câu trả lời không nằm ở việc tránh dạy thêm, mà ở cách thiết kế hoạt động cho đúng bản chất và đúng khung pháp lý.
Thứ nhất, cần phân biệt rạch ròi giữa dạy thêm bị cấm và hoạt động giáo dục được phép. Lớp kỹ năng sống, nghệ thuật, thể dục thể thao cho học sinh tiểu học vẫn được chấp nhận, trong khi lớp tăng cường kiến thức chương trình thì không. Thứ hai, khi tham gia các lớp ôn thi, ôn luyện VioEdu hay các cuộc thi khác, giáo viên phải tự soi chiếu nội dung xem có rơi vào phạm vi "dạy thêm" theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT và Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT hay không, nếu có thì phải tuân thủ đầy đủ thủ tục và giới hạn.
Cuối cùng, các trường cần chủ động ban hành hướng dẫn nội bộ, công khai danh mục hoạt động được phép và không được phép, tránh để giáo viên phải tự "tự bơi" với một rừng văn bản. Quy định siết chặt dạy thêm ngoài nhà trường sẽ chỉ phát huy hiệu quả khi giáo viên có lối đi hợp pháp, minh bạch để tổ chức các hoạt động bồi dưỡng, chứ không phải bị dồn vào thế hoặc làm chui, hoặc dừng hoàn toàn mọi hỗ trợ học tập cho học sinh.
