Quyết định 61 là gì và vì sao giáo viên phải quan tâm?
Quyết định 61/2026/QĐ-UBND là văn bản do Ủy ban nhân dân ban hành, quy định cụ thể các trường hợp giáo viên và cơ sở giáo dục không được dạy thêm, tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường, làm cơ sở pháp lý để siết lại hoạt động dạy thêm từ năm học 2026-2027.
Điểm quan trọng nhất là: dạy thêm giáo viên 2026 không còn là “vùng xám” mà bước vào giai đoạn kiểm soát chặt chẽ, với danh mục rõ ràng những việc được làm và bị cấm. Từ năm học 2026-2027, Quyết định 61/2026/QĐ-UBND xác định cụ thể các trường hợp giáo viên và cơ sở giáo dục không được dạy thêm, tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường. Nói cách khác, quyết định 61 quy định lại toàn bộ biên giới giữa dạy chính khóa và dạy thêm, buộc cả giáo viên, phụ huynh và các trung tâm phải điều chỉnh. Quan điểm chính của bài viết này: quyết định 61 là bước đi cần thiết để hạn chế xung đột lợi ích, nhưng nếu không hiểu đúng ranh giới “được – không được”, rất nhiều giáo viên có thể vô tình vi phạm.
Những trường hợp bị cấm dạy thêm ngoài nhà trường: ranh giới đỏ mới
Điểm siết mạnh nhất của quyết định 61 là liệt kê rõ các trường hợp bị cấm dạy thêm, cấm tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường. Đầu tiên, cấm dạy thêm đối với học sinh tiểu học, ngoại trừ các lớp bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống. Nghĩa là mọi lớp “bổ sung kiến thức” Toán, Tiếng Việt, tiếng Anh… cho học sinh tiểu học theo kiểu luyện thi, nâng điểm đều không còn chỗ đứng hợp pháp. Thứ hai, giáo viên đang giảng dạy tại nhà trường không được dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền đối với chính học sinh mình đang được phân công giảng dạy theo kế hoạch giáo dục. Đây là cú đánh trực diện vào mô hình “thầy dạy chính – trò học thêm”, vốn lâu nay bị xã hội phản ứng. Thứ ba, giáo viên thuộc cơ sở giáo dục công lập không được tham gia quản lí, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường, dù vẫn được phép tham gia dạy thêm với tư cách người dạy.
Dạy chéo môn học: Bộ Giáo dục nói gì về dạy thêm và thu tiền?
Một câu hỏi nóng là dạy chéo môn học: giáo viên dạy môn A ở trường có được dạy thêm môn B ngoài trường cho chính học sinh mình không? Một phụ huynh đã nêu ví dụ: giáo viên được phân công dạy Tin học nhưng có bằng toán, muốn mở lớp dạy thêm toán ngoài nhà trường và thu tiền từ những học sinh mình đang dạy tin học. Bộ Giáo dục và Đào tạo trả lời rõ: quy định hiện hành xác định đối tượng học sinh dựa trên việc giáo viên có được nhà trường phân công giảng dạy theo kế hoạch giáo dục hay không, không căn cứ vào môn đang dạy hay môn dạy thêm. Nói cách khác, chỉ cần là học sinh mà giáo viên đang đứng lớp ở trường thì “cấm dạy thêm có thu tiền”, kể cả khi môn dạy thêm khác với môn chính khóa. Đây là điểm then chốt: mô hình dạy chéo môn để “lách luật” chính thức bị chặn lại.
Vì sao phải siết, và ai được phép dạy thêm trong khuôn khổ mới?
Lý do cốt lõi của lệnh cấm dạy thêm ngoài nhà trường trong các trường hợp nêu trên là tránh xung đột lợi ích giữa giáo viên và học sinh, đồng thời bảo đảm sự khách quan, công bằng trong hoạt động dạy thêm, học thêm. Khi giáo viên dạy chính khóa có thể thu tiền dạy thêm từ chính học sinh của mình, nguy cơ “ép học thêm”, cắt xén nội dung trên lớp là điều xã hội luôn lo ngại. Tuy nhiên, không phải mọi dạy thêm đều bị cấm. Quyết định 61 vẫn cho phép: bồi dưỡng nghệ thuật, thể thao, kỹ năng sống cho học sinh tiểu học; giáo viên công lập tham gia dạy thêm ngoài nhà trường nếu không quản lí, điều hành hoạt động đó. Nói thẳng: nhà nước không triệt tiêu dạy thêm, mà chuyển nó từ “mở rộng kiến thức môn học” sang hướng bổ trợ phát triển năng lực, đồng thời tách lợi ích kinh tế của giáo viên khỏi học sinh mình đang phụ trách.
Lộ trình áp dụng từ năm học 2026-2027 và những việc giáo viên cần làm ngay
Từ năm học 2026-2027, quyết định 61 quy định rõ các trường hợp giáo viên và cơ sở giáo dục không được dạy thêm, tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường. Điều này đồng nghĩa mọi hoạt động dạy thêm giáo viên 2026 phải rà soát lại để phù hợp khung pháp lý mới. Như chính nội dung quyết định đã tổng kết: kể từ năm học 2026-2027, giáo viên không được dạy thêm, tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường trong ba nhóm trường hợp nêu trên. Về thực tế, giáo viên cần: dừng ngay các lớp dạy thêm cho học sinh tiểu học mang tính bổ sung kiến thức chính khóa; không mở hoặc tiếp tục lớp thu tiền cho học sinh mình đang dạy chính khóa, kể cả dạy chéo môn học; rà soát vai trò tại các trung tâm, tránh tham gia quản lí, điều hành nếu còn biên chế công lập. Nếu tuân thủ, giáo viên vẫn có khoảng không hợp pháp để dạy thêm, nhưng nếu cố “lách”, nguy cơ bị xử lý kỷ luật và mất uy tín nghề nghiệp là rất rõ.
