Vibecoding là gì và vì sao nó tạo ra “bão” ứng dụng AI?
Vibecoding là cách phát triển ứng dụng không code, trong đó người dùng chỉ cần mô tả ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên để trí tuệ nhân tạo tự động viết mã, thiết kế và hoàn thiện sản phẩm phần mềm thành ứng dụng di động hoặc web hoạt động được trên App Store hay nền tảng khác. Nói thẳng: vibecoding là lời hứa “ai cũng viết app được”, và đó là lý do nó tạo nên cơn bão ứng dụng AI trên App Store. Nhờ các công cụ như Claude Code, Codex, Replit hay ChatGPT, rào cản kỹ thuật bị xóa gần như hoàn toàn, kéo theo làn sóng phát triển ứng dụng không code lan rộng từ dân công nghệ tới người tay ngang. Vấn đề là, khi việc tạo app trở nên quá dễ, người ta bắt đầu sản xuất số lượng lớn trước khi nghĩ nghiêm túc về chất lượng và nhu cầu thực sự của người dùng.
Cơn sốt vibecoding: từ tay ngang đến “đào vàng” kiếm tiền App Store AI
Để thấy sức hút của vibecoding, chỉ cần nhìn vào những câu chuyện “đổi đời” nhờ ứng dụng AI trên App Store. Marco Pérez, một kỹ sư phần mềm 27 tuổi ở Chicago, chưa từng phát triển ứng dụng di động nhưng đã tạo ra InfoDrizzle – nền tảng tổng hợp tin tức – chỉ sau 7 tuần làm việc cùng các công cụ AI. Ứng dụng này đạt khoảng 1.300 lượt tải và mang về khoảng USD 500 (approx. ₫12.500.000) lợi nhuận. Thừa thắng, anh tiếp tục ra mắt Stampa – ứng dụng biến ảnh chụp thành tem kỹ thuật số – chỉ trong một tuần, thu về 20.000 lượt tải cùng khoảng USD 3.000 (approx. ₫75.000.000). Thành công khiến Pérez quyết định nghỉ việc tại một ngân hàng lớn để theo đuổi việc kiếm tiền App Store AI toàn thời gian. Đây là “cơn sốt đào vàng” mới: vibecoding biến giấc mơ phát triển ứng dụng không code thành đường tắt kiếm tiền, dù không phải ai cũng sẽ gặp may như vậy.
Số lượng ứng dụng AI tăng vọt nhưng người dùng không tăng nhu cầu
Nếu chỉ nhìn vào nguồn cung, App Store đang sống trong thời kỳ bùng nổ chưa từng thấy. Theo dữ liệu từ Sensor Tower, số lượng ứng dụng mới năm ngoái tăng 30%, đạt khoảng 600.000 sản phẩm, sau khi chạm đáy vào năm 2022. Trong nửa đầu năm nay, con số này đã lên tới khoảng 560.000 ứng dụng – gần bằng cả năm trước cộng lại, đồng nghĩa kho ứng dụng gần như bị ngập lụt bởi sản phẩm mới. Thế nhưng, đà tăng này hoàn toàn không đi cùng nhu cầu. Lượt tải xuống chỉ nhích 3% lên 35,4 tỷ lượt năm ngoái, và trong nửa đầu năm nay tăng thêm khoảng 2% lên khoảng 17,6–17,5 tỷ lượt tùy nguồn dữ liệu. Nói cách khác, bão ứng dụng AI là có thật, nhưng người dùng không hề bị cuốn vào cơn bão đó; họ tải gần như bằng mức những năm trước, bất chấp số lượng app mới tăng vọt.
App Store ngập ứng dụng rác: vì sao người dùng mất niềm tin?
Kho ứng dụng phình to mà lượt tải không tăng cho thấy một điều: đa số ứng dụng AI mới đang không hấp dẫn người dùng. Giới phân tích lo ngại App Store bị “bôi bẩn” bởi vô số ứng dụng rác, kém chất lượng hoặc nhái lại ý tưởng của nhau, khiến người dùng khó tìm được công cụ thực sự hữu ích giữa biển nội dung trùng lặp. Cựu giám đốc App Store, Phillip Shoemaker, cảnh báo rằng làn sóng vibecoding có thể khiến kho ứng dụng chứa “nhiều rác hơn” và tạo cơ hội cho nội dung độc hại lọt qua kiểm duyệt. Khi ứng dụng được đẻ ra để thử vận may kiếm tiền App Store AI hơn là giải quyết vấn đề cụ thể, trải nghiệm người dùng trở nên tệ: tìm kiếm mệt mỏi, thử app xong xóa, dần dần mất niềm tin vào tag “AI” trên App Store. Đó là khoảng cách ngày càng lớn giữa nguồn cung vibecoding và nhu cầu thật.
Tương lai vibecoding: công cụ dân chủ hóa hay máy tạo rác kỹ thuật số?
Ở mức lý tưởng, vibecoding là công cụ dân chủ hóa lập trình: bất kỳ ai có ý tưởng đều có thể biến nó thành sản phẩm mà không cần học code, từ tay ngang đam mê đến người muốn khởi nghiệp. Các câu chuyện như Marco Pérez hay những nhà sáng tạo phát hành hàng loạt ứng dụng chuyên biệt cho cộng đồng nhỏ cho thấy mặt tích cực của trào lưu này. Nhưng thực tế hiện tại lại cho thấy một thị trường quá dư thừa, nơi nguồn cung mở rộng chóng mặt trong khi nhu cầu tổng thể gần như đi ngang. Apple buộc phải siết chặt quản lý, chặn cập nhật hoặc gỡ bỏ những app cho phép chạy code trực tiếp, đồng thời gánh thêm áp lực kiểm duyệt thủ công từng phiên bản mới. Chỉ thời gian mới trả lời được liệu vibecoding có trưởng thành thành hệ sinh thái bền vững, hay trở thành máy tạo rác kỹ thuật số khiến người dùng quay lưng. Trong ngắn hạn, người tạo ứng dụng muốn tồn tại phải quay về điều cơ bản: hiểu nhu cầu người dùng trước khi nhờ AI viết code.
