Từ đảo du lịch đến “đặc khu ngoại ngữ” trước thềm APEC
Đề án tăng cường năng lực ngoại ngữ cho cộng đồng tại Phú Quốc là chương trình đào tạo ngoại ngữ cộng đồng quy mô lớn, đặt mục tiêu biến người dân, tiểu thương và lực lượng lao động tuyến đầu thành những “đại sứ du lịch” có khả năng giao tiếp tiếng Anh với khách quốc tế, đặc biệt là đại biểu từ 21 nền kinh tế thành viên APEC trong bối cảnh đảo ngọc hướng tới vai trò đăng cai APEC. Điểm đáng nói ở đề án Phú Quốc tiếng Anh APEC không phải là vài khóa học rời rạc, mà là một chọn lựa chiến lược: dùng tiếng Anh làm hạ tầng mềm cho phát triển. Khi UBND đặc khu công bố đề án “Tăng cường năng lực ngoại ngữ cho cộng đồng giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045” kết hợp Ngày hội tiếng Anh Phú Quốc lần thứ nhất, họ đang gửi đi thông điệp rõ ràng: chuẩn bị APEC 2027 không chỉ bằng khách sạn và đường sá, mà bằng con người biết nói, biết kể câu chuyện Phú Quốc bằng ngôn ngữ toàn cầu.
Ngày hội tiếng Anh: thử nghiệm một Phú Quốc nói chuyện với thế giới
Phu Quoc English Day không đơn thuần là một sự kiện khai trương đề án, mà là bản demo sống động cho tương lai đảo ngọc. Ngày hội lần thứ nhất đã dựng lên bốn không gian thực hành: tư vấn đào tạo, giao lưu văn hóa bản địa, khu thương mại giao dịch 100% bằng tiếng Anh và khu trải nghiệm công nghệ tự học với ứng dụng AI. Thay vì nghe phát biểu dài dòng, người dân, học sinh và người lao động được bước vào môi trường “buộc phải dùng tiếng Anh” để mua bán, trò chuyện và hỏi đường. Chính trong bối cảnh đó, những câu chuyện cá nhân như anh Nguyễn Trường Thọ – nhân viên bán hàng – trở nên thuyết phục hơn mọi khẩu hiệu. Anh nói thẳng: khách quốc tế đến Phú Quốc ngày càng đông, chuẩn bị APEC 2027 thì biết tiếng Anh là lợi thế lớn, vì anh muốn giới thiệu văn hóa và bản sắc đất đảo cho du khách. Một bà mẹ trẻ chia sẻ, con tham gia ngày hội không chỉ giỏi tiếng Anh hơn mà còn mạnh dạn khi gặp người nước ngoài, và mong có thêm nhiều lớp tiếng Anh miễn phí cho cộng đồng. Đó là bằng chứng cho thấy “lớp tiếng Anh miễn phí” ở đây không phải khái niệm trên giấy, mà là nhu cầu thực sự từ dân đảo.
Lộ trình đào tạo ngoại ngữ cộng đồng: không chỉ để đón APEC 2027
Điểm mạnh của đề án Phú Quốc tiếng Anh APEC là có lộ trình rõ ràng thay vì phong trào ngắn hạn. Từ tháng 9/2026 đến 6/2027, Phú Quốc sẽ thí điểm tại 10–15 trường phổ thông ba cấp và mở các lớp cộng đồng tại Dương Đông, Gành Dầu, An Thới, Dương Tơ. Giai đoạn 2026–2030, mô hình được nhân rộng đến ít nhất 50% số trường và nhân đôi số lớp cộng đồng, trước khi tiến tới phổ cập 100% trường phổ thông và mở rộng toàn diện trong cộng đồng dân cư giai đoạn 2031–2035. Quan trọng hơn, trọng tâm đào tạo đặt vào nhóm thường xuyên tiếp xúc với khách: tiểu thương, tài xế taxi, nhân viên dịch vụ, học sinh – sinh viên, với thông điệp “mỗi người dân Phú Quốc là một đại sứ du lịch”. Chính quyền cam kết phân loại đối tượng, xếp lịch học sáng hoặc tối để người lao động vẫn đảm bảo sinh kế, và nhấn mạnh mục tiêu đầu tiên là trang bị kiến thức cơ bản cùng sự tự tin vượt qua rào cản ngôn ngữ, không phải ép mọi người nói tiếng Anh như người bản ngữ ngay lập tức. Đây là cách tiếp cận thực tế, chấp nhận tiến bộ theo từng nấc thay vì hô hào thành tích tức thì.
Từ giao tiếp với 21 nền kinh tế APEC đến hình mẫu công dân hiện đại
Khi lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh yêu cầu để mỗi người dân trở thành công dân hiện đại, giao tiếp thuận lợi với đại biểu từ 21 nền kinh tế thành viên APEC, họ đang đặt chuẩn mực mới cho vai trò của cư dân địa phương. Phú Quốc không muốn “đón đoàn APEC” như một sự kiện lạ trong vài ngày, mà muốn dùng APEC 2027 làm bước đẩy để đảo ngọc hòa vào mạng lưới du lịch và dịch vụ toàn cầu lâu dài. Đào tạo ngoại ngữ cộng đồng vì thế trở thành chiến lược xây nền tảng nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao, gắn với ứng dụng công nghệ và xã hội hóa đào tạo. Ở góc độ giá trị, tiếng Anh trong đề án này được xem như năng lực công dân – giống như biết đọc, biết viết tiếng Việt – chứ không phải “kỹ năng sang chảnh” dành cho một số người có điều kiện. Kì vọng của một bà mẹ về các lớp tiếng Anh miễn phí cho học sinh, mong muốn của người bán hàng được kể câu chuyện văn hóa bản địa với khách quốc tế, hay sự đồng hành của các trung tâm đào tạo, tổ chức giáo dục và cổng đăng ký trực tuyến phuquochelloworld.com – tất cả cho thấy một sự dịch chuyển: người dân chủ động bước vào không gian toàn cầu, thay vì chỉ đứng nhìn khách du lịch lướt qua.
Khi đảo ngọc tự tin nói tiếng Anh: thông điệp gửi tới APEC
Nếu nhìn bề nổi, đề án này là câu chuyện chuẩn bị APEC 2027. Nhưng dưới bề mặt, đó là lựa chọn chính trị – xã hội: xây dựng hình mẫu công dân hiện đại, tích hợp toàn cầu thông qua năng lực giao tiếp tiếng Anh. Khi tiểu thương ở chợ đêm có thể chào giá, giải thích món ăn bằng tiếng Anh; khi tài xế taxi tự tin hỏi khách muốn tìm trải nghiệm gì; khi học sinh trên đảo coi giao tiếp với người nước ngoài là bình thường chứ không phải thử thách – Phú Quốc đã nâng cấp chất lượng trải nghiệm cho mọi đối tượng bước chân lên đảo. Sự kiện Ngày hội tiếng Anh lần thứ nhất, với đông đảo người dân và học sinh tham gia, cho thấy nền tảng xã hội đã sẵn sàng cho cuộc chuyển đổi này. Nếu đề án được triển khai đúng như lộ trình, APEC 2027 sẽ không chỉ chứng kiến một điểm đến đẹp về thiên nhiên, mà còn gặp một cộng đồng biết chào, biết hỏi, biết kể – bằng tiếng Anh – về câu chuyện phát triển của chính mình. Đó là lời giới thiệu thuyết phục nhất mà Phú Quốc có thể gửi tới thế giới.
