Phú Quốc bước vào giai đoạn nâng cấp hạ tầng hàng không quy mô lớn
Sân bay Phú Quốc nâng cấp là quá trình điều chỉnh quy hoạch chi tiết, mở rộng khu bay, tăng công suất máy bay và bổ sung hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ để đáp ứng yêu cầu khai thác cao điểm và phục vụ Hội nghị cấp cao APEC, đồng thời đặt nền tảng phát triển cảng hàng không quốc tế đến năm 2050 trong tổng quỹ đất hơn 1.049 ha. Điểm mấu chốt của dự án hàng không Phú Quốc là chuyển sân bay từ vai trò cửa ngõ du lịch đơn thuần sang trung tâm hàng không – dịch vụ khu vực. Cục Hàng không Việt Nam đã trình hồ sơ điều chỉnh quy hoạch chi tiết giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050, sau đó được Bộ Xây dựng phê duyệt. Đây không chỉ là APEC 2027 hạ tầng mang tính thời vụ, mà là bước tái cấu trúc để Phú Quốc đuổi kịp các sân bay quốc tế cạnh tranh trong dài hạn. Câu hỏi không còn là có nên mở rộng sân bay quốc tế, mà là phải làm nhanh đến mức nào để không lỡ nhịp.
87 vị trí đỗ mới: cú nhảy công suất thay đổi cuộc chơi
Nếu phải chọn một chỉ báo cho thấy sân bay Phú Quốc nâng cấp có đủ tầm, đó chính là con số 87 vị trí đỗ máy bay trong giai đoạn 2021–2030. Trước nhà ga hành khách T2, sân đỗ mới cùng sân đỗ hiện hữu được mở rộng để đạt khoảng 42 vị trí đỗ, trong khi khu vực giữa sân đỗ T1 và sân đỗ nhà khách VIP/hàng không chung được quy hoạch thành sân đỗ mới với khoảng 45 vị trí. "Các sân đỗ được bố trí trong giai đoạn này có khả năng đáp ứng khoảng 87 vị trí đỗ máy bay". Đây là bước tăng công suất máy bay tăng theo hướng bứt phá, xóa đi nỗi lo tắc nghẽn khai thác trong những tuần lễ cao điểm như APEC. Về đường lăn, hệ thống được kéo dài, bổ sung thêm đường lăn song song giữa hai đường cất hạ cánh và phía Bắc đường cất hạ cánh số 2, kèm theo các đường lăn nối và thoát nhanh bố trí đồng bộ. Cách tiếp cận này cho thấy tư duy ưu tiên năng lực khai thác hơn là chỉ làm đẹp mặt bằng.
Hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ hàng không: chuẩn bị cho APEC nhưng hướng tới 2050
Điểm đáng giá của APEC 2027 hạ tầng tại Phú Quốc là việc các hạng mục kỹ thuật được thiết kế để dùng lâu dài, không chỉ phục vụ một sự kiện. Hệ thống đường công vụ trong khu bay được điều chỉnh, bổ sung tuyến phục vụ tuần tra, an ninh, an toàn khi tổ chức APEC. Hệ thống cấp điện, chiếu sáng, trạm biến áp và trạm cấp nước cạnh nhà ga T2 được điều chỉnh để có thể đầu tư ngay, đồng thời tính tới nhu cầu khai thác sau này. Ở khu bay, quy hoạch mới nâng tiêu chuẩn hệ thống đèn tiếp cận lên CAT I cho đầu 10 và CAT II cho đầu 28 đường cất hạ cánh, hướng tới khai thác theo chuẩn CAT II khi đủ điều kiện. Hệ thống thoát nước cũng được tái tổ chức với hồ điều hòa bổ sung phía Bắc, điều chỉnh hồ phía Tây và phía Nam, cùng mương, cống thoát nước đồng bộ. Về dịch vụ hàng không, hành lang kết nối trên cao giữa nhà ga T1 và T2 cho thấy cách nghĩ coi hành khách là trung tâm, giảm thời gian chuyển tiếp và tăng hiệu quả khai thác tổng thể.
Không gian thương mại dịch vụ: chuẩn bị mặt bằng cho một sân bay đô thị
Động thái mở rộng dư địa cho thương mại dịch vụ là tín hiệu rõ ràng rằng sân bay Phú Quốc không chỉ nâng cấp để đón khách, mà để giữ chân và khai thác giá trị từ dòng khách quốc tế. Quy hoạch bổ sung khu vực khách sạn, thương mại dịch vụ ở phía Nam Cảng và phía Nam nhà khách VIP/hàng không chung với diện tích khoảng 51 ha. Đây là quỹ đất đủ lớn để hình thành một hệ sinh thái dịch vụ từ lưu trú, hội nghị, văn phòng cho thuê tới trung tâm điều hành các hãng hàng không. Trong ngắn hạn, những hạng mục này sẽ giúp Phú Quốc tiếp đón đoàn đại biểu APEC trong điều kiện dịch vụ đồng bộ, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng ngoài sân bay. Trong dài hạn, cách bố trí bãi tập kết thiết bị mặt đất, hệ thống cung cấp xăng dầu hàng không, trạm nhiên liệu cho phương tiện, cùng khu đất dự phòng phía Bắc dành cho cơ sở đào tạo hàng không với diện tích khoảng 12,6 ha, cho thấy tham vọng biến dự án hàng không Phú Quốc thành cực tăng trưởng dịch vụ hàng không – đào tạo chuyên ngành.
Tầm nhìn đến 2050: từ cảng hàng không du lịch đến trung tâm an ninh – an toàn khu vực
Phần thường bị bỏ qua trong các câu chuyện mở rộng sân bay quốc tế, nhưng lại quyết định tầm vóc Phú Quốc, là quy hoạch an ninh, khẩn nguy và sử dụng đất dài hạn. Tổng nhu cầu sử dụng đất thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2050 được xác định hơn 1.049 ha. Hệ thống đường lăn theo cấu hình giai đoạn 2021–2030 sẽ được giữ nguyên đến 2050, cho thấy nhà quy hoạch tin rằng cấu trúc hiện tại đủ linh hoạt cho tăng trưởng tương lai. Đáng chú ý, trạm khẩn nguy cứu hỏa được điều chỉnh để đạt cấp 9 theo phân cấp ICAO, với hai trạm khẩn nguy cứu nạn ở phía Tây Bắc và phía Đông Cảng, mỗi trạm khoảng 3.000 m² trong giai đoạn 2021–2030, và kế hoạch di dời trạm số 1 về phía Tây Cảng vào năm 2050 với diện tích tương tự. Đây là lựa chọn đặt an toàn lên ngang hàng với công suất. Nhìn tổng thể, việc Bộ Xây dựng phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết không chỉ là văn bản pháp lý, mà là dấu mốc chuyển Phú Quốc từ một sân bay đảo thành một nút an ninh – an toàn quan trọng trên bản đồ hàng không khu vực.
