Không an toàn thì không được tổ chức dạy học
An toàn trường học là tập hợp điều kiện về cơ sở vật chất, phòng cháy, lối thoát nạn và năng lực ứng phó, phải được bảo đảm trước khi học sinh bước vào lớp, kể cả ở nơi học tạm. Sau vụ cháy tại một công trình tạm trong khuôn viên Trường THCS Kim Liên, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục chỉ tổ chức dạy học khi đáp ứng đầy đủ điều kiện an toàn và tuyệt đối không sử dụng địa điểm chưa an toàn. Đây là nguyên tắc cần được thực thi như một ngưỡng bắt buộc, không phải tiêu chí có thể nới lỏng vì áp lực giữ lịch học. Một phòng học còn thiếu điều kiện thoát hiểm không thể được xem là phương án chấp nhận được chỉ vì tạm thời. Việc rà soát vì thế phải đi trước quyết định bố trí học sinh, thay vì chờ sự cố xảy ra rồi mới khắc phục.
Vụ cháy đặt ra cảnh báo cụ thể
Vào trưa 5/11, hỏa hoạn xảy ra tại một công trình tạm trong khuôn viên Trường THCS Kim Liên, phường Kim Liên, khiến một người tử vong. Sự việc cho thấy rủi ro không chỉ nằm ở những trường đang xây dựng hoặc sửa chữa: bất kỳ địa điểm nào được dùng để dạy học, dù chỉ trong thời gian ngắn, cũng phải được kiểm tra như một cơ sở giáo dục thực thụ. Sau vụ cháy, Sở phối hợp với chính quyền phường rà soát các trường lân cận để tìm địa điểm dạy học phù hợp cho giáo viên và học sinh. Trong một đến hai ngày đầu, học sinh có thể chuyển sang học trực tuyến trong khi phương án học trực tiếp được hoàn tất. Cách xử lý này có thể làm xáo trộn nề nếp, nhưng lựa chọn an toàn hơn là chấp nhận gián đoạn ngắn thay vì đưa học sinh vào nơi chưa được xác nhận đủ điều kiện.
Rà soát phải bao quát cả lớp học tạm
Yêu cầu của Hà Nội nhấn mạnh các trường đang xây dựng, cải tạo hoặc phải bố trí lớp học tạm cần tăng cường kiểm tra điều kiện an toàn. Phạm vi rà soát không thể chỉ dừng ở phòng học: hệ thống điện, bếp, phòng thí nghiệm, phòng thực hành, kho, thư viện và những khu vực có nguy cơ cháy nổ đều cần được kiểm tra. Thiết bị chữa cháy, báo cháy, đèn chiếu sáng khẩn cấp và biển chỉ dẫn thoát nạn phải hoạt động; hành lang, cầu thang và lối thoát hiểm không được bị chắn. Nếu có công trình trong khuôn viên trường, khu vực thi công phải được rào tách, có lối đi riêng và ngăn học sinh tiếp cận. Đây là cách tiếp cận đúng: lớp học tạm không thể trở thành vùng ngoại lệ, bởi thời gian sử dụng ngắn không làm giảm hậu quả của một thiết bị lỗi hay lối thoát bị chặn.
Kiểm tra cần đi kèm trách nhiệm và phương án ứng phó
Rà soát chỉ có ý nghĩa khi phát hiện thiếu sót dẫn đến sửa chữa, bổ sung hoặc dừng sử dụng địa điểm. Sở yêu cầu các trường kiểm tra phương tiện phòng cháy trường học, cập nhật phương án chữa cháy và cứu nạn, đồng thời hướng dẫn cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh cách thoát hiểm, sử dụng thiết bị chữa cháy tại chỗ. UBND phường, xã phối hợp với lực lượng công an kiểm tra trực tiếp các cơ sở thuộc địa bàn và yêu cầu khắc phục bất cập; người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức, giám sát thực hiện. Với học sinh Trường THCS Kim Liên, cơ quan chức năng cũng dự kiến huy động nguồn lực hỗ trợ sách vở để các em sớm ổn định tinh thần và tiếp tục học tập. Sau vụ việc, thước đo không nên là trường đã kiểm tra hay chưa, mà là học sinh có thể học ở nơi an toàn và biết phải làm gì khi có sự cố hay không.
