Từ ứng dụng công dân số đến kênh đối thoại trực tiếp với chính quyền
Ứng dụng công dân số i-HaTinh là nền tảng di động cho phép người dân gửi phản ánh, góp ý về các vấn đề dân sinh trực tuyến, theo dõi quá trình xử lý và kết quả công khai, từ đó biến chiếc điện thoại thông minh thành cầu nối thường xuyên giữa công dân và chính quyền trên môi trường số. Chính vì thế, điểm quan trọng không phải là công nghệ có mới hay không, mà là cách ứng dụng này đang thay đổi thói quen tương tác: người dân không còn phải viết đơn, đi lại nhiều vòng, mà có thể nói trực tiếp với chính quyền bằng vài thao tác. Sau gần 2 tháng vận hành thử nghiệm, i-HaTinh đã thu hút hơn 62.000 người cài đặt và tiếp nhận trên 2.000 phản ánh, góp ý từ người dân, cho thấy nhu cầu đối thoại số là hoàn toàn có thật chứ không phải khẩu hiệu.
Con số biết nói: khi dữ liệu phản ánh trở thành thước đo chính quyền số
Nếu xem chính quyền số là một hệ thống sống dựa trên dữ liệu, thì i-HaTinh đang cung cấp những "mạch máu" rất cụ thể. Từ ngày 17/3 đến hết ngày 12/5, toàn tỉnh có 62.225 người cài đặt ứng dụng công dân số i-HaTinh. Trong cùng thời gian, hệ thống đã tiếp nhận 2.021 phản ánh, góp ý; trong đó 1.308 phản ánh và 324 ý kiến góp ý được gửi qua ứng dụng, 389 phản ánh, góp ý thông qua tổng đài 1900 9038. Quan trọng hơn, 752 phản ánh đã được các cơ quan, đơn vị xử lý; 903 đang trong quá trình giải quyết; 7 phản ánh đang yêu cầu người dân bổ sung thông tin, chỉ 137 phản ánh không đủ điều kiện tiếp nhận. Việc chưa ghi nhận phản ánh quá hạn xử lý cho thấy, ít nhất ở giai đoạn thử nghiệm, chính quyền đã coi dòng dữ liệu từ ứng dụng là ưu tiên thực sự chứ không phải kênh phụ.
Minh bạch và bảo mật: hai yếu tố quyết định niềm tin số của người dân
Một ứng dụng công dân số chỉ sống được lâu nếu người dân tin rằng tiếng nói của mình được ghi nhận và bảo vệ. Ở i-HaTinh, toàn bộ kết quả giải quyết phản ánh được công khai trên hệ thống để người dân theo dõi, giám sát và đánh giá. Điều này không chỉ tạo áp lực minh bạch lên cơ quan nhà nước, mà còn trao cho người dân quyền giám sát liên tục – một bước tiến đáng kể so với việc chờ báo cáo hay họp tiếp xúc cử tri. Đồng thời, danh tính người phản ánh được bảo mật và mã hóa tuyệt đối trên hệ thống, giúp giảm nỗi lo "sợ va chạm" vốn tồn tại lâu nay khi góp ý các vấn đề nhạy cảm tại địa phương. Không ngạc nhiên khi khảo sát sơ bộ cho thấy trên 95% người dùng đánh giá hài lòng với quá trình tiếp nhận, xử lý phản ánh và tính tiện ích của nền tảng. Minh bạch đi cùng bảo mật đang tạo nên nền tảng niềm tin số ban đầu cho i-HaTinh chính quyền số.
Sơn Tây “đi từng ngõ, gõ từng nhà”: chuyển đổi số bắt đầu từ chiếc smartphone
i-HaTinh sẽ khó thành kênh chính của chính quyền số nếu ứng dụng nằm yên trên kho tải. Điểm đáng chú ý là cách các địa phương như Sơn Tây biến việc cài đặt và dùng ứng dụng thành một phong trào xã hội. Hưởng ứng đợt cao điểm cài đặt, xã Sơn Tây huy động cả hệ thống chính trị, từ cán bộ xã, cán bộ thôn đến đoàn viên thanh niên và Tổ chuyển đổi số cộng đồng, trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt, kích hoạt và sử dụng ứng dụng. Phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà" không chỉ làm tăng số lượng người dùng, mà quan trọng hơn là nâng cao nhận thức, kỹ năng số, từng bước hình thành thói quen sử dụng nền tảng số trong đời sống hằng ngày. Việc đẩy mạnh cài đặt và sử dụng i-HaTinh đang được coi là nhiệm vụ thiết thực để xây dựng chính quyền số, công dân số, xã hội số ngay từ cấp xã, thay vì chờ các chương trình lớn ở cấp tỉnh.
Làm thế nào để i-HaTinh thực sự trở thành “cửa chính” của chính quyền số?
Nhìn vào cách i-HaTinh đang vận hành, có thể thấy một mô hình đáng khích lệ: nền tảng số là kênh kết nối trực tiếp giữa người dân với chính quyền, đổi mới phương thức tương tác và nâng cao hiệu quả quản trị. Nhưng để ứng dụng công dân số không dừng lại ở giai đoạn phong trào, chính quyền cần kiên trì ba hướng. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp tiện ích để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp, như kế hoạch đã đặt ra. Thứ hai, giữ vững nguyên tắc công khai kết quả xử lý và bảo mật danh tính, bởi đó là nền tảng niềm tin. Thứ ba, duy trì các hoạt động “cầm tay chỉ việc” như cách Sơn Tây đang làm, để thu hẹp khoảng cách số với nhóm người dùng ít kỹ năng công nghệ. Khi người dân chủ động phản ánh, góp ý trực tuyến và thấy kết quả rõ ràng, chính quyền số mới thực sự gần gũi – không phải trên khẩu hiệu, mà trên màn hình điện thoại.
