Tháng 8: khi thị trường chậm lại nhưng xe xanh tăng tốc
Thị trường ô tô tháng 8 là khái niệm chỉ bức tranh tiêu thụ ô tô trong giai đoạn trùng tháng 7 âm lịch, khi yếu tố tâm linh và tâm lý khiến sức mua truyền thống chững lại, nhưng đồng thời lại phơi bày sự phân hóa giữa xe xăng suy giảm và xe xanh – gồm xe điện thuần và hybrid – vẫn giữ nhịp tăng trưởng, qua đó cho thấy một bước ngoặt cấu trúc đang diễn ra trong ngành ô tô Việt Nam. Tổng doanh số toàn thị trường ô tô tháng 8 chỉ đạt 25.395 xe, giảm tới 25% so với tháng 7 và giảm 2% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức thấp thứ hai từ đầu năm. Tuy nhiên, cú giảm này chủ yếu rơi vào xe dùng động cơ đốt trong; nhóm xe xanh Việt Nam gần như miễn nhiễm với yếu tố mùa vụ và tiếp tục bán ổn định. Đây không còn là biến động ngắn hạn mà là dấu hiệu cho thấy người mua đang bỏ phiếu bằng ví cho công nghệ mới, bất chấp tháng Ngâu.
VinFast và cú lật ngược tương quan với cả khối VAMA
Điểm nhấn gây tranh luận nhất của thị trường ô tô tháng 8 là việc một mình VinFast vượt doanh số toàn bộ khối thành viên VAMA, ngay trong giai đoạn bị coi là "tháng kiêng mua xe". Hãng công bố đã bàn giao 20.161 ô tô điện cho khách hàng trong nước, nâng tổng doanh số lũy kế 8 tháng lên 154.073 xe – chuỗi tăng trưởng cho phép hãng dẫn đầu thị trường suốt 24 tháng liên tiếp. Trong khi các thành viên VAMA chỉ bán được 18.891 xe trong tháng 8, riêng VinFast nhiều hơn 1.270 xe, tương đương khoảng 6,7%. Nói cách khác, nếu trước đây EV là phân khúc nhỏ trong một thị trường do xe xăng thống trị thì hiện nay xe điện bán chạy tới mức định hình mặt bằng chung. Người mua bình thường nhìn vào số liệu này sẽ thấy một thông điệp rõ ràng: mua xe xăng giờ không còn là lựa chọn “mặc định” nữa.
Hybrid, CBU và bức tranh phân hóa thị trường ô tô
Không chỉ xe điện thuần, nhóm hybrid cũng góp phần làm sâu thêm sự phân hóa thị trường ô tô. Tháng 8 có 1.388 xe hybrid được bán ra, dù giảm 15% so với tháng 7 nhưng vẫn tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái, đưa doanh số lũy kế 8 tháng lên 13.889 xe, tăng tới 65% so với 8.414 xe của cùng kỳ. Đáng chú ý, trong cơ cấu của một số hãng lớn, cứ khoảng 4,6 xe bán ra thì có một xe hybrid, cho thấy hybrid không còn là lựa chọn bên lề mà đang trở thành kênh chính để người tiêu dùng “thử” xe xanh. Song song, xe nhập khẩu CBU đạt 138.854 xe trong 8 tháng, tăng 20%, trong khi xe lắp ráp CKD chỉ tăng 2% với 108.081 xe. Điều này báo hiệu cuộc chơi công nghệ đi cùng cuộc chơi nguồn gốc: thương hiệu nào linh hoạt mang về các mẫu xe xanh Việt Nam phù hợp, dù là nhập hay lắp ráp, sẽ chiếm lợi thế.
Tháng Ngâu không còn 'dọa' được xe điện và hệ quả với người mua
Tháng Ngâu vốn là “cái cớ” để cả bên bán lẫn bên mua chấp nhận một mùa thấp điểm chung: hãng giảm nhịp nhập hàng, khách trì hoãn quyết định mua sắm tài sản lớn. Năm nay, quy tắc đó vỡ trước nhóm xe xanh. Yếu tố tâm lý mùa vụ tháng Ngâu giờ chỉ còn tác động rõ rệt lên xe xăng truyền thống, trong khi xe điện và hybrid giữ phong độ và tiếp tục trở thành điểm sáng dài hạn. Doanh số ổn định của ô tô điện cho thấy người dùng Việt Nam ngày càng cởi mở và chủ động chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh, thay vì bị chi phối bởi kiêng kỵ hay khuyến mãi ngắn hạn. Quan trọng hơn, việc phụ thuộc vào giảm giá, xả kho không còn đủ sức cạnh tranh trước các lựa chọn có tổng chi phí sở hữu tối ưu hơn, nhất là khi chi phí sử dụng xe điện ngày càng hấp dẫn. Từ góc nhìn người mua, điều này đồng nghĩa: chờ khuyến mãi xe xăng có thể giúp tiết kiệm trước mắt nhưng dễ bỏ lỡ xu hướng giá trị thực dài hạn.
4 tháng cuối năm: người mua nên đọc xu hướng nào?
Bước sang 4 tháng cuối năm, thị trường ô tô được dự báo sẽ phục hồi mạnh khi bước vào mùa mua sắm cao điểm, nhưng đà phục hồi sẽ không chia đều cho mọi công nghệ. Các hãng xe xăng nhiều khả năng tiếp tục phải xoay quanh bài toán ưu đãi và giảm giá, trong khi xe điện và hybrid tận dụng đà tâm lý đã được củng cố qua tháng Ngâu để mở rộng tệp khách. Riêng VinFast, việc chuẩn bị bàn giao VF 8 thế hệ mới, VF 2 và các mẫu mới trong những tháng tới được dự đoán sẽ tạo thêm động lực để hãng tiếp tục phá kỷ lục doanh số; nếu giữ mức khoảng 20.000 xe/tháng, kỷ lục năm trước có thể bị vượt ngay đầu quý IV. Với người mua, lựa chọn không còn đơn giản là “mua xe gì trong tầm tiền”, mà là chọn đứng về phía công nghệ đang trượt dài đi xuống hay phía công nghệ đang dẫn dắt cấu trúc thị trường mới.
