Ngoại giao đa phương: Từ diễn đàn Liên hợp quốc đến lợi ích phát triển
Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, kết hợp hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada, là bước thể hiện rõ cách Việt Nam dùng ngoại giao đa phương để gắn ưu tiên phát triển quốc gia với mối quan tâm chung của thế giới.
Ngày 20/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao rời Hà Nội, bắt đầu lịch trình từ ngày 20 đến 25/9 tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, tiến hành hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Louise Arbour. Đây không phải chuyến đi nghi thức, mà là bước triển khai thực tế đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa mà Đại hội XIV đã xác định. Việt Nam gửi đi thông điệp rõ ràng: muốn được nhìn nhận như một đối tác có trách nhiệm, đồng thời yêu cầu thế giới lắng nghe những ưu tiên phát triển của mình, từ tăng trưởng bền vững đến chuyển đổi số.
Tô Lâm tại Liên hợp quốc: Khẳng định vai trò một Việt Nam có trách nhiệm
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 không chỉ là sự hiện diện về nghi lễ mà là tuyên bố chính trị về vị thế Việt Nam trên bàn cờ toàn cầu. Tham gia thảo luận chung cấp cao, Việt Nam đặt mình vào trung tâm của đối thoại về hòa bình, ổn định và phát triển, thay vì đứng ngoài hoặc chỉ phản ứng trước các trào lưu quốc tế.
Theo thông tin chính thức, chuyến công tác được kỳ vọng "góp phần quan trọng thắt chặt và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ giữa Việt Nam với Liên hợp quốc, với Hoa Kỳ và các đối tác". Điều này cho thấy Việt Nam coi Liên hợp quốc là điểm tựa để nêu quan điểm về các vấn đề toàn cầu, đồng thời là không gian để định hình những luật chơi mới phù hợp với lợi ích của các nước đang phát triển. Khi nhấn mạnh một Việt Nam "chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong các vấn đề toàn cầu", Hà Nội thực chất đang cố định hình mình như quốc gia trung gian, có khả năng kết nối lợi ích giữa Bắc và Nam, giữa các cường quốc và các nước nhỏ.
Ngoại giao Việt Nam – Mỹ: Từ đối tác chiến lược đến hợp tác kinh tế và công nghệ
Hoạt động song phương tại Hoa Kỳ trong khuôn khổ chuyến công tác lần này là mảnh ghép quan trọng của ngoại giao Việt Nam – Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh hai bên cùng tuyên bố muốn thắt chặt và làm sâu sắc hơn quan hệ. Việc gắn lịch tham dự Liên hợp quốc với tiếp xúc song phương tại Mỹ cho thấy Hà Nội chọn cách vừa nói chuyện với thế giới, vừa trực tiếp trao đổi với một trong những trung tâm kinh tế – công nghệ hàng đầu.
Từ góc độ chiến lược, đây là cơ hội để đưa các ưu tiên phát triển – như tăng năng lực sản xuất, chuyển đổi xanh, phát triển hạ tầng số – vào chương trình ngoại giao Việt Nam – Mỹ một cách bài bản. Ngoại giao đa phương tại Liên hợp quốc đóng vai trò cầu nối, giúp Việt Nam trình bày nhu cầu về nguồn lực, công nghệ, tri thức trong ngôn ngữ mà các nhà hoạch định chính sách Mỹ quen thuộc: an ninh chuỗi cung ứng, thương mại công bằng, phát triển bền vững. Nếu được khai thác đúng, các cuộc tiếp xúc song phương bên lề không chỉ mang tính biểu tượng mà có thể mở đường cho những thỏa thuận thực chất về công nghệ cao Bắc Mỹ, đổi mới sáng tạo và đầu tư vào hạ tầng số trong nước.
Hợp tác Việt Nam – Canada: Chuyến thăm cấp Nhà nước và không gian Bắc Mỹ rộng mở
Phần hai của chuyến công tác – thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Louise Arbour – cho thấy Hà Nội không muốn giới hạn mình trong quan hệ với một đối tác đơn lẻ mà đang hình thành cách tiếp cận Bắc Mỹ toàn diện. Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước, mức độ cam kết chính trị được đẩy lên rất cao, mở đường cho các hợp đồng và sáng kiến lâu dài giữa hai nước.
Thông tin chính thức nêu rõ mục tiêu "thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Canada phát triển thực chất và gắn kết hơn nữa". Điều "thực chất" ở đây, nếu nhìn từ góc độ phát triển, nhiều khả năng sẽ xoay quanh thương mại, giáo dục, năng lượng sạch, khoa học – công nghệ và kết nối con người. Canada là cánh cửa khác của Bắc Mỹ, với nền tảng nghiên cứu mạnh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phong phú. Nếu Việt Nam biết biến chuyến thăm cấp Nhà nước thành cơ hội thiết kế các chương trình hợp tác dài hạn – từ đào tạo nhân lực công nghệ cao đến xây dựng hạ tầng số – thì hợp tác Việt Nam Canada sẽ không chỉ là những tuyên bố hữu nghị mà có thể trở thành động lực mới cho tăng trưởng.
Kết luận: Chuyến đi mang tính bản lề cho chiến lược đối ngoại mới
Nhìn tổng thể, chuyến công tác từ ngày 20 đến 25/9/2026 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là bước thử đầu tiên cho đường lối đối ngoại mà Việt Nam đặt ra khi bước vào "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc". Sự đan xen giữa ngoại giao đa phương tại Liên hợp quốc, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada cho thấy tư duy mới: dùng diễn đàn toàn cầu để giải thích ưu tiên phát triển; dùng các đối tác Bắc Mỹ để biến ưu tiên ấy thành thỏa thuận cụ thể.
Nếu Việt Nam duy trì được hình ảnh "chủ động, tích cực và có trách nhiệm" trong các vấn đề toàn cầu, đồng thời chuyển hóa được vốn chính trị từ chuyến đi này thành hợp đồng kinh tế, chương trình chuyển giao công nghệ cao Bắc Mỹ và dự án hạ tầng số, thì đây sẽ được nhớ như một chuyến công tác mang tính bản lề, đánh dấu bước chuyển từ tư duy hội nhập rộng sang hội nhập vừa rộng vừa sâu. Câu hỏi không còn là Việt Nam có mặt ở đâu, mà là Việt Nam làm được gì cho mình và cho thế giới từ những diễn đàn và đối tác mà mình đã chọn.
