Chuyến công tác New York: Tuyên bố về một Việt Nam chủ động trên trường quốc tế
Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và các hoạt động song phương ở Hoa Kỳ là một bước ngoặt đối ngoại, thể hiện Việt Nam từ vị thế nước nhận hỗ trợ sau chiến tranh đã chuyển thành quốc gia chủ động đóng góp, kiến tạo luật chơi và sử dụng diễn đàn toàn cầu để nâng tầm tiếng nói, khẳng định vai trò trong các vấn đề chung của nhân loại.
Vào sáng 21/9 theo giờ Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt chân xuống sân bay quốc tế John F. Kennedy, bắt đầu chương trình tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ. Đây là chuyến công tác đầu tiên của ông tới Liên Hợp Quốc, Hoa Kỳ và Canada sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI. Tính biểu tượng rất rõ: đây không chỉ là một chuyến đi, mà là lời khẳng định rằng Việt Nam ngoại giao toàn cầu đang bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.
Tổng Bí thư Tô Lâm tại Liên Hợp Quốc: Từ người tham gia sang người đồng kiến tạo
Khi Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Phiên thảo luận cấp cao, Việt Nam không còn nói từ vị thế “xin viện trợ” mà từ vị thế một quốc gia có kinh nghiệm phát triển và sẵn sàng chia sẻ giải pháp. Ông mang tới Liên Hợp Quốc câu chuyện 40 năm Đổi mới – hành trình vươn lên từ đói nghèo để trở thành một trong những nền kinh tế năng động của khu vực, kèm theo các đề xuất về ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng công bằng và quản trị công nghệ tương lai.
Quan trọng hơn, chuyến đi làm rõ bản chất của chính sách ngoài nước Việt Nam hiện nay: kiên định độc lập, tự chủ, nhưng chủ động hội nhập sâu và nâng tầm đối ngoại đa phương. Từ chỗ là một thành viên tích cực, Việt Nam đã trở thành đối tác tin cậy, tham gia định hình nhiều sáng kiến toàn cầu, từ Ngày quốc tế vui chơi, Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027–2036 đến các đóng góp về gìn giữ hòa bình, bình đẳng giới và nhân đạo. Đây là cách Việt Nam ngoại giao toàn cầu: không ồn ào, nhưng bền bỉ xây dựng uy tín bằng hành động.
Năng lực đa phương được kiểm chứng: Từ Hội đồng Nhân quyền tới Tòa án Luật Biển
Một điểm ít được nói thẳng nhưng hiện diện rõ ràng trong chuyến đi là “bảng thành tích” đa phương của Việt Nam – nền tảng khiến tiếng nói của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Liên Hợp Quốc có trọng lượng. Việt Nam tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2026–2028, lần đầu đảm nhiệm Chủ tịch Hội nghị lần thứ 35 các quốc gia thành viên UNCLOS, và lần đầu có đại diện trúng cử Thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật Biển nhiệm kỳ 2026–2035 với số phiếu cao nhất khu vực.
Những vị trí này cho phép Việt Nam không chỉ “phát biểu cho hay” mà còn trực tiếp tham gia kiến tạo luật chơi, nhất là trong các vấn đề như pháp luật biển, quyền con người và quản trị không gian số. Theo đánh giá của đại diện Liên Hợp Quốc, các dấu ấn này cho thấy Việt Nam đang làm tốt vai trò cầu nối, thúc đẩy thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương bình đẳng. Nói cách khác, chuyến công tác của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Liên Hợp Quốc là sự tiếp nối logic của một tiến trình nâng tầm vai trò đa phương đã được chuẩn bị kỹ lưỡng nhiều năm.
Quan hệ Việt Nam – Mỹ: Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu
Nếu Liên Hợp Quốc là “sân khấu” đa phương để Việt Nam khẳng định vai trò, thì New York cũng là “phòng họp” quan trọng để thúc đẩy quan hệ Việt Nam Mỹ. Chuyến công tác song phương của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước được thiết kế như một phép thử cho Đối tác chiến lược toàn diện: liệu hai bên có chuyển từ những tuyên bố đẹp đẽ sang hợp tác thực chất hay không. Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, đây là dịp để lãnh đạo hai nước trao đổi các vấn đề có ý nghĩa chiến lược, lâu dài với quan hệ song phương và tăng cường sự ủng hộ dành cho Việt Nam.
Quan hệ Việt – Mỹ hiện phát triển trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, thể chế chính trị của nhau và hợp tác cùng có lợi. Việc hai nước trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện khiến thương mại và đầu tư tiếp tục là điểm sáng; Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 8 của Hoa Kỳ trên thế giới và là đối tác lớn nhất của Mỹ trong ASEAN. Dư địa hợp tác mới mở rộng mạnh ở bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng an toàn. Ở đây, Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ “thăm Mỹ”, mà đang dùng quan hệ với Washington để gia cố quỹ đạo hiện đại hóa và chuyển đổi công nghệ của Việt Nam.
Thông điệp tiếp nối và tầm nhìn dài hạn của chính sách ngoài nước Việt Nam
Chuyến thăm New York gửi đi một thông điệp rõ: Việt Nam không thay đổi đường lối, mà nâng cấp cách thực thi. Đường lối đối ngoại “độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa” được cụ thể hóa bằng sự hiện diện ở những diễn đàn trung tâm và những mối quan hệ trụ cột như quan hệ Việt Nam Mỹ. Sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hiện diện và phát biểu tại Liên Hợp Quốc cho thấy Việt Nam kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, dùng ngoại giao để mở rộng không gian phát triển.
Chuyến đi cũng nhấn mạnh thông điệp về sự tiếp nối, thực chất và tầm nhìn lâu dài trong quan hệ đối ngoại nói chung, với Mỹ nói riêng. Quan hệ Việt – Mỹ được củng cố ổn định, tích cực, là minh chứng sống động cho chính sách ngoài nước Việt Nam chủ động, không chọn bên, mà chọn luật pháp quốc tế và lợi ích phát triển. Trong bối cảnh thế giới biến động, lựa chọn dùng Liên Hợp Quốc để khẳng định vị thế và dùng New York để thắt chặt một trong những đối tác quan trọng nhất là bước đi cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng bước vào giai đoạn “vươn mình” mới.
