Cầu Cần Giờ: Từ biểu tượng kỹ thuật đến đòn bẩy kết nối vùng
Cầu Cần Giờ là một cầu dây văng TP.HCM quy mô lớn, vượt sông Soài Rạp với tổng chiều dài khoảng 7,3 km, được thiết kế 6 làn xe, có độ tĩnh không 55 m tương đương một tòa nhà 15 tầng, hướng tới thay thế hoàn toàn phà Bình Khánh và tạo trục kết nối trực tiếp, nhanh hơn giữa trung tâm thành phố với huyện Cần Giờ, qua đó mở không gian phát triển đô thị biển và hạ tầng giao thông Cần Giờ theo định hướng mới. Điểm mấu chốt cần nhấn mạnh ngay từ đầu: đây không chỉ là một cây cầu, mà là cú tái thiết hạ tầng chiến lược ở cửa ngõ phía Nam TP.HCM. Cầu Cần Giờ 13000 tỷ do Công ty Cổ phần Masterise Hạ tầng Cần Giờ đầu tư theo hợp đồng BT, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 13.201 tỷ đồng. Công trình được động thổ ngày 15/1/2026; hiện sà lan, cần cẩu và thiết bị khoan cọc đã tập kết chuẩn bị thi công các cọc khoan nhồi đầu tiên, cho thấy quyết tâm đưa dự án vào giai đoạn triển khai thực chất. Với tĩnh không 55 m thuộc nhóm cao nhất Việt Nam, tương đương cầu Bình Khánh và Phước Khánh, cây cầu này mang ẩn ý rất rõ: TP.HCM đang đặt cược tương lai vào một trục giao thương đường thủy – đường bộ song hành. Nếu làm tốt, nó sẽ trở thành biểu tượng kỹ thuật mới, đồng thời là lời khẳng định thành phố không chấp nhận bị bó hẹp bởi điểm nghẽn phà Bình Khánh nữa.
Vì sao TP.HCM phải bứt tốc xây cầu dây văng Cần Giờ ngay lúc này?
Cần Giờ từ lâu được xem là lá phổi xanh của TP.HCM, nhưng về hạ tầng giao thông Cần Giờ lại là điểm yếu kéo dài: diện tích rộng tới hơn 700 km2, dân số chỉ chiếm chưa đến 1% thành phố và phụ thuộc gần như tuyệt đối vào phà Bình Khánh để kết nối với khu vực nội đô. Kết quả là mỗi dịp cuối tuần, lễ Tết hay giờ cao điểm, xe xếp hàng dài chờ qua phà, khiến cả vùng như "nằm ngoài" nhịp phát triển của trung tâm. Đó là lý do UBND TP.HCM đã có văn bản giữa tháng 8 yêu cầu các sở, ngành và nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ các dự án PPP, trong đó cầu Cần Giờ được đặt ở vị trí ưu tiên vượt sông Soài Rạp. Theo kế hoạch, đàm phán và ký kết hợp đồng diễn ra từ ngày 4/8 và hoàn tất vào 15/9, giải phóng mặt bằng từ 13/7 đến 31/12 với một phần đất công, diện tích mặt nước bàn giao từ cuối tháng 8 để thi công. Cách thành phố thúc ép tiến độ cho thấy nhận thức rõ ràng: nếu không giải quyết tận gốc điểm nghẽn phà Bình Khánh và tạo một cầu dây văng TP.HCM quy mô đủ lớn, mọi chiến lược phát triển phía biển – bao gồm cả các đô thị biển quy mô lớn – sẽ chỉ là bản vẽ đẹp trên giấy.
Từ 2 giờ xuống 40 phút: cú nhảy về thời gian và không gian đô thị
Điểm tác động trực tiếp nhất của cầu Cần Giờ 13000 tỷ đối với người dân không nằm ở những thông số kỹ thuật phức tạp, mà ở thời gian di chuyển được rút ngắn mạnh. Hiện nay, từ trung tâm TP.HCM xuống Cần Giờ mất hơn 2 giờ, tùy theo tình trạng phà Bình Khánh. Khi cầu hoàn thành và thay thế hoàn toàn phà, thời gian dự kiến chỉ còn khoảng 40–50 phút; đây là khác biệt đủ lớn để thay đổi thói quen đi lại, quyết định đầu tư và cả định hình đời sống hàng ngày. Công trình có cầu chính gần 3 km, đường dẫn hơn 3,3 km, vận tốc thiết kế 80 km/h với 4 làn cơ giới và 2 làn hỗn hợp. Nhờ hướng tuyến kết nối trực tiếp với cao tốc Bến Lức – Long Thành qua nút giao Rừng Sác, cầu không chỉ phục vụ giao thông nội vùng mà còn trở thành mắt xích trong mạng lưới liên vùng phía Nam. Một câu có thể trích dẫn rõ tác động này là: "Sau khi đưa vào khai thác, thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ dự kiến được rút ngắn còn khoảng 40-50 phút". Khi khoảng cách thời gian bị thu hẹp như vậy, Cần Giờ thực tế sẽ tiến gần lại thành phố hơn bao giờ hết, mở cửa cho dòng khách du lịch, lao động, dịch vụ đổ về dễ dàng.
Cầu Cần Giờ và Vinhomes Green Paradise: hạ tầng đi trước, đô thị biển theo sau
Trong bất động sản, hạ tầng luôn là "nhạc trưởng" dẫn dắt mỗi chu kỳ tăng trưởng. Ở Cần Giờ, cây cầu dây văng TP.HCM này chính là huyết mạch quyết định khả năng cất cánh của các dự án đô thị biển, tâm điểm là Vinhomes Green Paradise. Dự án này có quy mô 28,7 km2, được định vị như một "thành phố vịnh biển" mang dáng dấp quốc tế, kết nối trực tiếp không gian biển với trung tâm đô thị hiện hữu. Không có cầu, một đô thị biển rộng gấp hơn 9 lần một phường trung tâm khó có thể thu hút đủ cư dân, nhà đầu tư và dịch vụ để vận hành đúng tiềm năng. Có cầu, mọi thứ thay đổi: khách từ quận 1, Thủ Đức hay Nhà Bè có thể xuống Vinhomes Green Paradise trong chưa đầy một giờ; nhân lực chất lượng cao từ nội đô có thể xem Cần Giờ là lựa chọn sống thường nhật chứ không phải điểm du lịch xa xôi. Quan trọng hơn, cầu Cần Giờ được đặt trong khung chiến lược phát triển không gian phía biển của thành phố, mở rộng đô thị, dịch vụ, du lịch về phía Nam. Sự cộng hưởng giữa hạ tầng và siêu đô thị biển ở đây cho thấy TP.HCM đang chuyển sang mô hình phát triển mới: không tăng trưởng bằng việc nén thêm vào trung tâm hiện hữu, mà bằng cách mở một trung tâm ven biển hoàn toàn khác.
Mốc 2029 và bài toán trách nhiệm: cầu lớn nhất thành phố có về đích đúng hẹn?
Theo kế hoạch, dự án cầu Cần Giờ sẽ hợp long vào cuối năm 2028 và dự kiến khánh thành, khai thác vào giữa năm 2029. Nếu giữ đúng tiến độ, đây sẽ là cầu dây văng lớn nhất thành phố, đồng thời là điểm nhấn kiến trúc ở cửa ngõ phía Nam. Tuy nhiên, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 13.201 tỷ đồng, chi phí xây dựng khoảng 7.300 tỷ đồng và chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng hơn 2.500 tỷ đồng, bất kỳ chậm trễ nào cũng sẽ kéo theo chi phí cơ hội khổng lồ cho cả khu vực. Dự án được chia làm hai hợp phần: bồi thường, tái định cư dùng ngân sách thành phố; phần xây dựng cầu theo hợp đồng BT khoảng 10.668 tỷ đồng, nhà đầu tư tự thu xếp khoảng 92% nguồn vốn, phần còn lại là vốn Nhà nước thanh toán bằng quỹ đất. Cách phân chia này đặt ra bài toán trách nhiệm chung: Nhà nước phải bảo đảm mặt bằng, còn nhà đầu tư phải đảm bảo năng lực tài chính và kỹ thuật. Nhìn rộng hơn, cầu Cần Giờ sẽ là phép thử cho năng lực triển khai các dự án hạ tầng giao thông Cần Giờ theo mô hình đối tác công – tư. Nếu dự án về đích đúng hẹn với chất lượng tương xứng kỳ vọng, TP.HCM sẽ có thêm cơ sở để mạnh dạn triển khai các công trình chiến lược khác bằng cùng cơ chế, giảm gánh cho ngân sách nhưng vẫn mở khóa được những vùng đất tiềm năng đang bị "cô lập" bởi khoảng cách hạ tầng.
