Cây cầu dây văng cao ngang 15 tầng: biểu tượng hạ tầng mới của TP.HCM
Cầu dây văng Cần Giờ là công trình giao thông TP.HCM vượt sông Soài Rạp, dài khoảng 7,3 km, với phần cầu chính gần 3 km và đường dẫn hơn 3,3 km, được thiết kế 6 làn xe, trong đó có 4 làn cơ giới và 2 làn hỗn hợp, tạo một tuyến kết nối mới giữa Nhà Bè, Cần Giờ và khu vực nội đô, thay thế phương thức đi lại bằng phà Bình Khánh vốn thường ùn tắc vào cao điểm. Đây không phải một cây cầu “bình thường” mà là bước nhảy về tư duy kết nối vùng ven đô: tĩnh không 55 m, cao tương đương tòa nhà 15 tầng, đưa nó vào nhóm cầu có tĩnh không cao nhất Việt Nam. Khi một thành phố chấp nhận xây cầu cao ngang 15 tầng cho vùng ven đô, đó là thông điệp rõ ràng rằng khu vực này sẽ được coi là không gian đô thị mở rộng chứ không còn là ngoại vi hờ hững.
Giải bài toán phà Bình Khánh với nguồn lực hơn 13.000 tỷ đồng
Trong nhiều năm, kết nối giữa Cần Giờ và nội đô phụ thuộc gần như hoàn toàn vào phà Bình Khánh – một điểm nghẽn kéo dài, nơi xe phải xếp hàng dài mỗi dịp cuối tuần, lễ Tết hay giờ cao điểm. Thay vì tìm cách “vá” thêm vào hệ thống phà, TP.HCM chọn cách cắt đứt nút thắt bằng một cây cầu dây văng quy mô 13.000 tỷ đồng, do Công ty Cổ phần Masterise Hạ tầng Cần Giờ đầu tư theo hình thức BT. Theo số liệu, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 13.201 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng khoảng 7.300 tỷ đồng và bồi thường, giải phóng mặt bằng hơn 2.500 tỷ đồng. Quy mô chi trả này thể hiện một quyết định chính trị lẫn kinh tế: thành phố chấp nhận chi ngân sách cho bồi thường, tái định cư, trong khi phần xây dựng cầu được "trả" bằng quỹ đất cho nhà đầu tư. Đây là cách dùng hạ tầng để kích hoạt giá trị đất đai vùng ven đô, chứ không chỉ để rút ngắn vài chục phút di chuyển.
Kỹ thuật cầu dây văng lấy cảm hứng từ cây đước và luồng hàng hải Soài Rạp
Điểm đáng nói nhất của cầu dây văng Cần Giờ nằm ở bài toán kỹ thuật không gian và hàng hải, chứ không chỉ là chiều dài. Với độ tĩnh không 55 m – ngang tòa nhà 15 tầng – công trình thuộc nhóm tĩnh không cao nhất Việt Nam, tương đương cầu Bình Khánh và Phước Khánh. Lý do nằm ở vai trò của sông Soài Rạp, luồng hàng hải huyết mạch ra vào cụm cảng phía trong như Hiệp Phước; nếu tĩnh không thấp, cầu sẽ trở thành "nút cổ chai" cho tàu hàng trọng tải lớn và siêu du thuyền quốc tế. Về kiến trúc, tháp cầu được tạo hình như cây đước – biểu tượng sinh thái Cần Giờ – với hai chân tháp thuôn dần ôm hai bên mặt cầu, "kẹp" cụm neo cáp phía trên để tăng ổn định ngang và phân phối tải lực hiệu quả. Sự lựa chọn hình tượng này không chỉ mang tính thẩm mỹ: nó thông điệp rằng đô thị biển tương lai phải sống cùng hệ sinh thái rừng ngập mặn, chứ không phủ nhận nó.
Tiến độ thi công: từ sà lan khoan cọc đến mục tiêu hợp long 2028
Về mặt tiến độ, cây cầu không còn nằm trên giấy. Công trình đã được động thổ ngày 15/1, với nhiều sà lan, cần cẩu và thiết bị khoan cọc tập kết tại các vị trí dự kiến xây dựng trụ cầu để chuẩn bị cho những cọc khoan nhồi đầu tiên. Song song, thành phố yêu cầu đẩy nhanh đàm phán, ký kết hợp đồng dự án từ ngày 4/8 đến 15/9 và triển khai giải phóng mặt bằng từ 13/7 đến 31/12, trong đó một phần đất công và diện tích mặt nước đã được lên kế hoạch bàn giao từ cuối tháng 8 để thi công. Theo kế hoạch, cầu Cần Giờ sẽ được hợp long cuối năm 2028 và khánh thành, đưa vào khai thác giữa năm 2029. Quan trọng hơn các mốc thời gian, là cách công trường đang được tổ chức: các ống vách thép cỡ lớn được đưa vào để giữ ổn định hố cọc trong điều kiện nền đất yếu và dòng chảy phức tạp; toàn bộ quy trình khoan tạo lỗ, hạ lồng thép, đổ bê tông đều phải tuân thủ yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt. Đó là minh chứng rằng TP.HCM đã quen với những "ca khó" về hạ tầng và không ngại đầu tư kỹ thuật sâu cho vùng ven đô.
Từ Vinhomes Green Paradise đến mạng lưới kết nối vùng ven đô phía biển
Nếu chỉ nhìn cầu dây văng Cần Giờ như tuyến thay thế phà Bình Khánh, chúng ta sẽ bỏ lỡ ý nghĩa lớn hơn: đây là huyết mạch cho chiến lược phát triển không gian phía biển. Cần Giờ hiện được định hướng trở thành khu vực phát triển quan trọng với các đô thị biển quy mô lớn; trung tâm là dự án Vinhomes Green Paradise – "thành phố vịnh biển" diện tích 28,7 km², được kỳ vọng kết nối mạnh hơn giữa trung tâm TP.HCM và không gian biển. Theo tính toán, sau khi cầu vận hành, thời gian đi từ trung tâm thành phố tới Cần Giờ sẽ rút từ hơn 2 giờ xuống khoảng 40–50 phút, tạo thuận lợi cho giao thương, du lịch và thu hút đầu tư. Ở tầng kết nối vùng ven đô, cầu Cần Giờ còn là mắt xích của mạng lưới giao thông đối ngoại, liên vùng, khi nối trực tiếp với cao tốc Bến Lức – Long Thành qua nút giao Rừng Sác và có thể đi cùng các dự án như đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ hay cầu Cần Giờ – Vũng Tàu. Nói cách khác, đây là "chiếc khóa" mở cả một hệ sinh thái hạ tầng liên hoàn về phía Nam, biến lá phổi xanh Cần Giờ thành không gian đô thị biển có kết nối đầy đủ.
