Dự án LNG Long Sơn: bước định vị mới cho điện khí trong Quy hoạch điện VIII
Dự án LNG Long Sơn là một nhà máy điện khí LNG công suất khoảng 1.500MW, sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng làm nhiên liệu, với mục tiêu bổ sung nguồn điện quy mô lớn cho khu vực miền Nam và hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng ít phát thải trong khuôn khổ Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Dù nghe có vẻ là một dự án hạ tầng kỹ thuật thuần túy, LNG Long Sơn trên thực tế là bước đi chiến lược: nó nói nhiều về cách Việt Nam muốn đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc vào than, và mở rộng không gian cho các nhà đầu tư quốc tế trong lĩnh vực điện khí LNG. Nói cách khác, đây là dự án thử lửa cho tham vọng vừa đảm bảo an ninh năng lượng, vừa dịch chuyển sang hệ thống điện sạch hơn mà vẫn thực tế về chi phí và vận hành.
Liên minh T&T Energy Group – TotalEnergies: phân vai rõ ràng để tăng khả năng triển khai
Điểm đáng chú ý nhất của dự án LNG Long Sơn là cấu trúc liên minh giữa T&T Energy Group và TotalEnergies Gas & Power Activities. Đây không phải là chuyện thêm một nhà đầu tư ngoại cho đủ danh sách, mà là sự phân vai khá rõ: TotalEnergies sẽ phụ trách đầu tư nhà máy điện, hạ tầng LNG, thu xếp tài chính và cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng với mức giá cạnh tranh, trong khi T&T Energy Group xử lý phần pháp lý, thủ tục đầu tư và quan hệ với các cơ quan trong nước. Cách chia việc này giúp dự án không bị kẹt ở hai điểm yếu thường thấy của các dự án điện khí lớn: thiếu năng lực tài chính quốc tế và thiếu hiểu biết sâu về môi trường pháp lý Việt Nam. Về bản chất, liên minh này là nỗ lực kết hợp kinh nghiệm toàn cầu của TotalEnergies với khả năng "mở đường" trong nước của T&T để gia tăng độ tin cậy triển khai.
Vì sao LNG Long Sơn là điểm nút trong Quy hoạch điện VIII và chiến lược đa dạng hóa nguồn năng lượng
LNG Long Sơn hiện là một trong hai dự án điện khí LNG cuối cùng thuộc Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đang trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư, cùng với LNG Nghi Sơn. Việc dự án đã được TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư và tích hợp vào Quy hoạch điện VIII theo Quyết định 768 cho thấy nhà nước đã coi đây là mắt xích quan trọng trong cấu trúc nguồn điện quốc gia. Theo nguồn tin, "LNG Long Sơn có công suất khoảng 1.500MW, tổng vốn đầu tư sơ bộ gần 40.000 tỷ đồng" – một quy mô đủ lớn để tạo khác biệt trong cân bằng cung – cầu điện tại miền Nam. Về phía chính sách, Việt Nam cần các dự án điện khí như Long Sơn để giảm rủi ro phụ thuộc vào than, giữ ổn định lưới trong bối cảnh năng lượng tái tạo tăng nhanh nhưng còn biến động. Điện khí LNG trở thành cầu nối, giúp quá trình chuyển đổi năng lượng có điểm tựa công suất ổn định.
Vai trò của TotalEnergies Việt Nam: từ nhà cung cấp LNG đến đối tác chiến lược
Sự xuất hiện của TotalEnergies trong dự án LNG Long Sơn không phải từ con số 0. Tập đoàn này hiện là một trong những doanh nghiệp LNG lớn trên thế giới, với danh mục đạt 44 triệu tấn/năm vào năm 2025. Tại Việt Nam, TotalEnergies đang cung cấp LNG cho kho Thị Vải, phục vụ các nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 – những nhà máy điện LNG đầu tiên của PV Power – thông qua kho cảng Thị Vải. Kinh nghiệm thực tế này khiến vai trò của TotalEnergies tại Long Sơn đáng tin hơn: họ đã ở trong hệ sinh thái LNG Việt Nam, biết cách giải quyết khâu cung cấp nhiên liệu và tài chính dự án. Sau khi liên danh chính thức được lựa chọn làm nhà đầu tư, hai bên dự kiến đàm phán thỏa thuận mua bán LNG với mục tiêu để TotalEnergies trở thành nhà cung cấp LNG cho Long Sơn. Nếu điều này thành hiện thực, thị trường điện khí LNG sẽ có thêm một trụ cột mới với sự gắn kết chặt giữa cung – cầu.
T&T và tham vọng danh mục điện sạch: Long Sơn là bước đi chiến lược, không chỉ là một dự án đơn lẻ
T&T Group không bước vào dự án LNG Long Sơn với tâm thế một nhà đầu tư điện khí lần đầu thử sức. Tập đoàn đã vận hành khoảng 1.200MW tài sản năng lượng tái tạo và đang đồng phát triển dự án LNG Hải Lăng giai đoạn 1 công suất 1.500MW tại Quảng Trị cùng các đối tác Hàn Quốc. Mục tiêu mà T&T đặt ra là đạt tổng công suất nguồn điện 25–30GW đến năm 2035, tương đương khoảng 10% tổng công suất hệ thống điện Việt Nam. Trong bức tranh đó, LNG Long Sơn là một điểm ghép quan trọng: nó giúp danh mục của T&T có thêm mảng điện khí LNG, tạo thế cân bằng giữa năng lượng tái tạo phụ thuộc thời tiết và nguồn điện có khả năng phát nền ổn định. Đồng thời, việc liên kết với một tên tuổi như TotalEnergies gửi đi thông điệp rằng T&T muốn bước ra khỏi vai trò nhà phát triển nội địa, trở thành người chơi có khả năng tham gia sâu vào các cấu trúc tài chính và chuỗi cung ứng LNG mang tính toàn cầu.
Kết luận: Long Sơn sẽ là thước đo cho mức độ hấp dẫn của điện khí LNG và năng lực thu hút đầu tư ngoại
Nhìn tổng thể, liên minh năng lượng Việt – Pháp quanh dự án LNG Long Sơn là một phép thử mang tính hệ thống hơn là chỉ một thương vụ hợp tác. Việc ký biên bản ghi nhớ diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của lãnh đạo Việt Nam tới Pháp cho thấy dự án đã được đặt vào bối cảnh ngoại giao và thu hút đầu tư rộng hơn. Nếu Long Sơn được lựa chọn làm nhà đầu tư và triển khai đúng tiến độ, nó sẽ chứng minh ba điều: Quy hoạch điện VIII có khả năng "đi vào cuộc sống" với các dự án điện khí LNG cụ thể; Việt Nam đủ sức hấp dẫn các tập đoàn năng lượng hàng đầu thế giới như TotalEnergies trong những vai trò sâu hơn tài trợ vốn; và các tập đoàn tư nhân trong nước như T&T có thể trở thành đối tác thực chất trong cấu trúc liên minh năng lượng toàn cầu. Ngược lại, nếu dự án chậm hoặc đình trệ, Long Sơn sẽ trở thành lời cảnh báo về khoảng cách giữa tham vọng chuyển đổi năng lượng và năng lực thực thi.
