Một quyết định hạ tầng để thay đổi trục phát triển phía Nam
Dự án cầu Hòa Xuân Đà Nẵng và hệ thống 6 cây cầu mới qua sông Trường Giang, cùng hầm chui và kênh thoát lũ, là gói đầu tư hạ tầng giao thông Đà Nẵng quy mô lớn nhằm xử lý ùn tắc cửa ngõ phía Nam, mở rộng không gian phát triển đô thị phía Nam và tăng khả năng chống chịu thiên tai trong bối cảnh thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới. Sáng 25/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cùng lãnh đạo bộ ngành và TP Đà Nẵng đã bấm nút khởi công hai dự án hạ tầng trọng điểm với tổng mức đầu tư hơn 4.293 tỷ đồng. Về bản chất, đây không chỉ là hai công trình giao thông, mà là một tuyên bố lựa chọn trục tăng trưởng mới: lấy phía Nam làm không gian mở rộng chiến lược. Thành phố đang chấp nhận chi phí lớn để đi trước một bước, thay vì tiếp tục chắp vá những điểm nghẽn cũ.
Giải nút thắt cầu Hòa Xuân: đầu tư giao thông để tránh trả giá kẹt xe
Cụm nút giao thông Lê Thanh Nghị – Cách Mạng Tháng Tám – Thăng Long – đường dẫn lên cầu Hòa Xuân, với tổng vốn đầu tư gần 1.571 tỷ đồng, là lời thừa nhận rằng khu vực này đã quá tải và không thể tiếp tục chịu cảnh ùn ứ kéo dài. Công trình gồm hai hầm chui trên trục Cách Mạng Tháng Tám và Thăng Long, mở rộng đường Lê Thanh Nghị và xây dựng thêm một liên cầu mới về phía hạ lưu cầu Hòa Xuân hiện trạng, dự kiến thi công trong 730 ngày. Trong giờ cao điểm, trục Cách Mạng Tháng Tám hiện là tuyến vận chuyển hàng hóa ra vào cảng, các khu công nghiệp và luồng dân cư lớn từ khu đô thị sinh thái Hòa Xuân, thường xuyên ùn tắc. Nếu không nâng cấp, chi phí thời gian và nhiên liệu của doanh nghiệp và người dân tại cửa ngõ phía Nam sẽ tiếp tục tăng. Việc giữ lại cầu hiện trạng và bổ sung liên cầu mới cho thấy thành phố chọn cách tối ưu công trình sẵn có thay vì phá và làm lại từ đầu – quyết định vừa thực dụng vừa tiết kiệm quỹ đất.
6 cây cầu trên sông Trường Giang: mở lối liên vùng và tái cấu trúc kinh tế
Song song với nút cầu Hòa Xuân, Đà Nẵng khởi công xây dựng 6 cây cầu mới và một cầu dân sinh Tam Tiến qua sông Trường Giang để mở rộng không gian phát triển phía Nam. Đây là hạng mục trọng tâm của Dự án Phát triển tích hợp thích ứng TP Đà Nẵng, có tổng mức đầu tư hơn 2.722 tỷ đồng, trong đó vốn vay ODA từ Ngân hàng Thế giới chiếm khoảng 1.838 tỷ đồng. Theo thiết kế, các cầu Bình Dương, Hưng Mỹ, Bình Nam, Tỉnh Thủy, Tam Thanh, Tam Tiến đều rộng 30 m, cao 6 m, đi qua chuỗi xã phường Duy Nghĩa, Thăng An, Thăng Trường, Bàn Thạch, Quảng Phú, Tam Xuân, Tam Anh, Tam Hải. Việc đầu tư đồng loạt sông Trường Giang cầu thay vì làm từng cây đơn lẻ là chọn cách kết nối hẳn một hành lang kinh tế – đô thị liên vùng, thay vì chỉ tạo thêm vài lối qua sông. Cùng với việc nạo vét khoảng 60 km luồng đường thủy nội địa từ Cửa Đại đến Cửa Lở cho tàu tải trọng 100 tấn lưu thông và kè chống sạt lở bờ sông, dự án rõ ràng nhắm đến mục tiêu sâu hơn: kích hoạt vận tải thủy, hỗ trợ giao thương và giảm phụ thuộc vào đường bộ vốn đã dần quá tải.
Thoát lũ, thích ứng khí hậu: nền tảng bắt buộc cho đô thị phía Nam
Không gian đô thị phía Nam chỉ có ý nghĩa nếu đủ an toàn trước mưa lũ và biến đổi khí hậu. Dự án Phát triển tích hợp thích ứng được thiết kế xoay quanh mục tiêu đó: xây dựng tổ hợp thoát lũ Tam Kỳ với kênh tiêu A3 dài 2,38 km nối hồ Sông Đầm với sông Trường Giang, cùng hệ thống cống điều tiết, âu thuyền và khu neo đậu tránh trú bão. Chính quyền thành phố khẳng định hai dự án đáp ứng ba yêu cầu trọng tâm: kết nối để mở rộng không gian phát triển, thích ứng để bảo đảm phát triển bền vững và an toàn để bảo vệ cuộc sống người dân. Thời gian thực hiện dự án tích hợp là giai đoạn 2026–2031, cho thấy Đà Nẵng chấp nhận một lộ trình dài hơi thay vì tìm kiếm hiệu ứng ngắn hạn. Nếu các hạng mục kè, kênh thoát và cầu dân sinh hoàn thành đúng tiến độ, người dân vùng thấp trũng phía Nam sẽ là nhóm thụ hưởng trực tiếp: bớt ngập, bớt cô lập khi mưa lớn, và có thêm tuyến tránh trú bão an toàn cho tàu thuyền.
Không gian phát triển phía Nam: cơ hội lớn nhưng đòi hỏi kỷ luật thực thi
Sau khi hoàn thành, cùng với sông Hàn, sông Cổ Cò và sông Trường Giang, dự án sẽ góp phần hình thành tuyến đường thủy nội địa thông suốt từ Cửa Hàn đến Cửa Lở, mở thêm không gian kết nối, giao thương, phát triển du lịch và khai thác hiệu quả các giá trị kinh tế – xã hội gắn với hệ thống sông ngòi của Đà Nẵng. Nói cách khác, phát triển đô thị phía Nam không chỉ là xây thêm nhà và đường, mà là tái thiết cấu trúc đô thị theo trục sông – biển. Tuy vậy, tham vọng chỉ có nghĩa khi đi kèm kỷ luật thực thi. Lãnh đạo thành phố yêu cầu triển khai theo phương châm “6 rõ”, “rõ nhiệm vụ, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ người chịu trách nhiệm”, đồng thời phối hợp chặt chẽ để phân luồng giao thông, hạn chế tối đa ảnh hưởng tới sinh hoạt người dân trong quá trình thi công. Nếu hai dự án về cầu Hòa Xuân Đà Nẵng và sông Trường Giang cầu giữ được chất lượng, tiến độ, chúng sẽ trở thành nền tảng cho một trục tăng trưởng mới; nếu chậm trễ, chúng sẽ bị nhìn như những công trình nửa vời, lỡ nhịp phát triển của thành phố.
