Lụa Bảo Lộc Paris: khi chất liệu Việt trở thành “nhân vật chính”
Lụa Bảo Lộc Paris là cách gọi hành trình lụa tơ tằm từ Bảo Lộc được nhà thiết kế Nguyễn Phúc Tuấn đưa lên sàn diễn Paris Fashion Week, nơi chất liệu Việt không chỉ hiện diện như một chi tiết trang trí mà trở thành trung tâm của câu chuyện về di sản văn hóa Huế, ký ức cá nhân và ngôn ngữ thời trang đương đại.
Điểm đáng nói không phải là việc một nhà thiết kế Việt xuất hiện ở Paris, mà là việc anh dám đặt lụa Bảo Lộc vào vị trí “vai chính”. Với bộ sưu tập Numéro 6: Vũ khúc Cố đô, 31 thiết kế hoàn toàn từ lụa tơ tằm Bảo Lộc đã bước lên sàn diễn tại Maison de l'Amérique Latine trong khuôn khổ Paris Fashion Week, trước khi được giới thiệu tiếp với 32 thiết kế tại Vietnam NextGen Fashion Era 2 ở TP.HCM. Đây là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: thời trang Việt Nam không cần vay mượn chất liệu ngoại để kể câu chuyện của mình.
Ký ức mưa Huế và kiến trúc Cố đô trong từng thớ lụa
Nguyễn Phúc Tuấn, người con xứ Huế sinh năm 1994, xuất thân từ gia đình có gốc hoàng tộc triều Nguyễn và từng là Á khoa ngành Kiến trúc, đã chọn kể “chân dung Huế” bằng ngôn ngữ cấu trúc và cảm xúc. Anh không bê nguyên biểu tượng Trường Tiền, chùa Thiên Mụ hay những mái cung điện lên áo váy, mà chuyển hóa chúng thành đường cắt, mảng khối, ánh sáng và nhịp điệu màu sắc. Các chi tiết kiến trúc được thể hiện bằng pha lê, sequin và kỹ thuật đính kết thủ công, để khi đặt lên cơ thể, chúng chuyển động như một bản nhạc, không phải một bức tranh tĩnh.
Điều làm nên sức nặng cảm xúc của bộ sưu tập là ký ức mưa Huế. Thiết kế áo mưa – lấy cảm hứng từ những ngày anh ngồi sau xe đạp của mẹ dưới mưa – được làm hoàn toàn từ lụa Bảo Lộc, với những “giọt mưa” pha lê và cánh hoa rơi trên nền vải. Khi câu chuyện về “mái che đầu tiên trong đời” được kể lại, một vị khách tại Paris đã lập tức chọn sở hữu mẫu này, cho thấy ký ức cá nhân, nếu đủ chân thật, có thể chạm tới ký ức của người khác.
Lụa Việt trên sàn quốc tế: từ thử nghiệm cá nhân đến vị thế chất liệu
Trong chưa đầy 10 ngày, cùng một câu chuyện lụa Bảo Lộc đã đi từ Paris đến TP.HCM, nhưng hành trình đó không chỉ là lịch diễn dày đặc. Ở Paris, Nguyễn Phúc Tuấn phải bắt đầu gần như từ con số 0: tự casting người mẫu, tìm địa điểm, vận hành chương trình – một phép thử khắc nghiệt cho bất kỳ thương hiệu thời trang Việt Nam nào muốn bước ra quốc tế. Sau đêm diễn, lần đầu tiên những thiết kế làm hoàn toàn từ lụa Bảo Lộc xuất hiện trong các tạp chí thời trang danh giá tại Pháp và Ý, khẳng định rằng chất liệu Việt có thể được ghi nhận ngay tại những kinh đô thời trang lớn.
Câu nói “Lụa Bảo Lộc lên sàn ở Paris không hề lép vế” là một tuyên bố đáng nhớ, vì nó đi ngược mặc định rằng chất liệu Việt chỉ phù hợp với áo dài hay sản phẩm lưu niệm. Toàn bộ Numéro 6 được thực hiện từ lụa tơ tằm Bảo Lộc, với phần đính kết hoàn thiện bằng tay; riêng thiết kế “Merci Paris” mất khoảng hai tháng để hoàn thiện thủ công. Ở đây, nhà thiết kế không đứng một mình: phía sau mỗi thước lụa là người trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải; phía sau mỗi đường đính là người thợ ngồi hàng giờ bên khung, góp phần đưa di sản thủ công Việt vào đời sống thời trang đương đại.
Tiết chế cái tôi để di sản văn hóa Huế được tỏa sáng
Điều thú vị là sau khi lụa Bảo Lộc Paris được đón nhận, Nguyễn Phúc Tuấn lại chọn nhìn lại chính mình. Anh thừa nhận nhiều thiết kế mang quá nhiều ý niệm, phom dáng lớn để thỏa mãn cái tôi nghệ thuật nhưng chưa thực sự phục vụ nhu cầu của người mặc. Câu nói “Tôi phải học cách tiết chế: trong một bộ sưu tập, lúc nào thiết kế cần tỏa sáng, lúc nào cần lùi lại để người phụ nữ được là chính mình” cho thấy anh ý thức rõ ranh giới giữa thời trang như tác phẩm và thời trang như thứ gắn với đời sống.
Ở góc độ di sản văn hóa Huế, sự tiết chế này là cần thiết. Nếu nhồi nhét quá nhiều biểu tượng để “chứng minh” bản sắc, thiết kế dễ trở thành minh họa văn hóa; nhưng nếu bỏ hết dấu vết địa phương để chạy theo một ngôn ngữ quốc tế chung, thời trang Việt Nam lại mất lý do để được nhớ đến. Sau Numéro 6, anh đặt mục tiêu đưa lụa Việt vào các bộ sưu tập cao cấp một cách có hệ thống, đồng thời cân bằng giữa những bộ sưu tập giàu ý niệm và các thiết kế mang tính ứng dụng cao hơn, song song duy trì những mối quan hệ mở ra sau Paris. Đó là chiến lược dài hơi để lụa Bảo Lộc không chỉ “đi Tây một lần” mà có đời sống bền vững trên các sàn diễn quốc tế.
