Khi du lịch thời tiết nóng buộc du khách phải “đọc” bản tin khí hậu trước
Du lịch thời tiết nóng là xu hướng các kỳ nghỉ mùa hè diễn ra trong bối cảnh nắng nóng kéo dài và các đợt thời tiết cực đoan buộc du khách phải coi nhiệt độ, chất lượng không khí và nguy cơ nắng nóng cực đoan là tiêu chí trung tâm khi lựa chọn điểm đến, thời gian khởi hành và cách trải nghiệm thay vì chỉ nhìn vào giá, cảnh quan hay danh tiếng của địa điểm. Nói thẳng: thời tiết đã leo lên hàng “quyền lực mềm” mới của ngành du lịch. Khảo sát trên 32.500 người tại 35 quốc gia cho thấy 74% du khách chủ động cân nhắc nguy cơ thời tiết cực đoan trước khi quyết định kỳ nghỉ của mình. Đây không còn là sự nhạy cảm cá nhân mà là chuyển dịch hành vi tiêu dùng rõ ràng. Khi các đô thị liên tục nóng trên 35-40 độ, một kỳ nghỉ dễ chịu trở thành nhu cầu thiết thân hơn là ý tưởng lãng mạn.
“Coolcation”: khí hậu mát trở thành lợi thế cạnh tranh mới
Nếu cách đây vài năm, mùa hè đồng nghĩa với biển nắng, cát vàng, thì giờ đây “đi trốn nóng” đang trở thành chuẩn mực mới. Khái niệm “coolcation” – kỳ nghỉ tại điểm đến khí hậu mát – không phải một mốt nhất thời, mà là phản ứng có hệ thống trước biến đổi khí hậu. Du khách có xu hướng chọn vùng núi, cao nguyên, vĩ độ cao thay vì các bãi biển nhiệt đới đang nóng bức hơn mỗi năm. Xu hướng này đang thay đổi bản đồ du lịch, không phải theo hướng đảo ngược, mà phân bổ lại theo mùa: những nơi mùa hè quá nóng dần dời tập trung sang mùa xuân, mùa thu, trong khi vùng khí hậu mát nổi lên như điểm đến chủ lực của du lịch mùa hè. Nhờ vậy, các địa phương vốn chỉ được coi là điểm đến theo mùa – đặc biệt là vùng lạnh – bỗng có cơ hội hoạt động quanh năm, mở rộng sản phẩm và kéo dài thời gian lưu trú.
Châu Âu nóng kỷ lục: du khách châu Âu đổi mùa, du khách châu Á đổi vùng
Châu Âu là tấm gương phản chiếu rõ nhất sự dịch chuyển của du lịch mùa hè. Trước nền nhiệt vượt 40 độ C và cảnh báo nắng nóng mức cao nhất tại nhiều thành phố ở Italy, du khách châu Âu đang âm thầm “đổi mùa”: ngày càng nhiều người khởi hành vào tháng 9 thay vì cao điểm tháng 7-8 để vừa tránh nắng nóng, vừa tránh cảnh chen chúc. 42% du khách sẵn sàng chuyển sang mùa thấp điểm hoặc mùa chuyển tiếp cho kỳ nghỉ tiếp theo. Trong khi đó, du khách châu Á lại chọn cách “đổi vùng” chứ không bỏ châu Âu. Theo dữ liệu từ một nền tảng du lịch, lượng tìm kiếm điểm đến tại châu Âu của khách châu Á mùa 7-8 tăng 57% so với cùng kỳ năm trước, với Pháp, Italy, Tây Ban Nha vẫn là ba điểm đến được đặt nhiều nhất. Du lịch thời tiết nóng không làm họ quay lưng với châu Âu, mà khiến họ phân bổ thời gian thông minh hơn giữa Nam Âu và Bắc Âu.
Bắc Âu, cao nguyên và vùng núi: những điểm đến khí hậu mát được hưởng lợi
Điểm đến khí hậu mát đang trở thành “ngôi sao” mới trên bản đồ du lịch. Ở châu Âu, Na Uy, Thụy Điển, Iceland, Phần Lan hay Slovenia – vốn gắn với mùa đông – nay được xem là lựa chọn lý tưởng cho kỳ nghỉ hè. Tại Pháp, lượng đặt phòng mùa hè ở các khu nghỉ dưỡng núi như Courchevel tăng 132%, Val-d’Isère tăng đến 457%, trong khi St. Moritz ở Thụy Sĩ tăng 153%. Ở Bắc Âu, đặt phòng khách sạn tăng gấp đôi so với cùng kỳ, cho thấy du khách dành nhiều thời gian và chi tiêu hơn cho khu vực này. Theo một dự báo, chi tiêu cho du lịch tới Na Uy và Phần Lan của khách Trung Quốc và Singapore sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026. Ngoài châu Âu, các điểm đến mát trong khu vực như Sa Pa, Cameron Highlands hay Tagaytay cũng ghi nhận mức tăng trưởng tìm kiếm đáng kể, nhờ kết hợp được khí hậu dễ chịu, cảnh quan và chi phí hợp lý.
Cơ hội cho du lịch mùa hè: ai biết thích ứng sẽ thắng
Nắng nóng cực đoan không xóa bỏ những điểm đến truyền thống, nhưng nó đang thay đổi bản đồ du lịch theo cách tinh vi. Nam Âu vẫn chật kín du khách, đặc biệt với nhóm khách thu nhập cao, song lợi thế cạnh tranh dần nghiêng về những vùng khí hậu mát, có khả năng đón khách quanh năm. Với Việt Nam và nhiều nước châu Á, du lịch thời tiết nóng là lời nhắc phải đa dạng hóa sản phẩm, thoát khỏi phụ thuộc vào du lịch biển mùa hè. Thực tế đã cho thấy tour biển, cao nguyên và vùng núi chiếm tới 60–65% tổng lượng đặt tour hè nội địa, với tỷ lệ lấp đầy 70–80% trong tháng 6–7. Câu hỏi không còn là “du khách sẽ đi đâu”, mà là “đi vào thời điểm nào và với trải nghiệm khí hậu nào”. Điểm đến nào biết biến khí hậu mát thành sản phẩm, kết hợp tốt hoạt động ban đêm, chăm sóc sức khỏe, thiên nhiên sẽ là người hưởng lợi lớn nhất trong kỷ nguyên du lịch mùa hè mới.
