Du lịch nắng nóng: khi bản đồ kỳ nghỉ bắt đầu từ bản tin thời tiết
Du lịch nắng nóng là xu hướng mà trong đó các đợt nắng nóng kéo dài và thời tiết cực đoan buộc du khách phải ưu tiên yếu tố khí hậu khi chọn kỳ nghỉ, khiến những điểm đến mát mẻ và có nền nhiệt ôn hòa trở thành lợi thế cạnh tranh mới, đồng thời tái định hình thói quen dịch chuyển và chi tiêu trên toàn thị trường du lịch quốc tế. Thời tiết không còn là phần phụ trong kế hoạch đi chơi: nó là bộ lọc đầu tiên. Khảo sát trên 32.500 du khách tại 35 quốc gia cho thấy 74% người được hỏi chủ động cân nhắc nguy cơ thời tiết cực đoan trước khi quyết định điểm đến và thời gian du lịch. Con số này cho thấy sự thay đổi khí hậu du lịch không phải là câu chuyện cảm tính mà là trục mới định hình quyết định tiêu dùng. Du khách không rời bỏ kỳ nghỉ, họ đang học cách "định tuyến" lại hành trình để ít căng thẳng và ít kiệt sức hơn.
Coolcation: khí hậu mát mẻ trở thành lợi thế cạnh tranh toàn cầu
Sự trỗi dậy của khái niệm "coolcation" – ghép giữa "cool" và "vacation" – là biểu hiện rõ nhất của thay đổi khí hậu du lịch. Từ một thuật ngữ xuất hiện trên truyền thông khoảng năm 2023, nó bùng nổ trong giai đoạn 2024-2026, khi các đợt nắng nóng cực đoan diễn ra thường xuyên hơn và bắt đầu tác động rõ rệt đến hành vi tiêu dùng. Du khách chuyển từ bãi biển nóng ran sang vùng núi, cao nguyên, các điểm đến mát mẻ ở vĩ độ cao. 25% người tham gia khảo sát cho biết sẽ ưu tiên những điểm đến mát mẻ hơn cho kỳ nghỉ sắp tới, trong khi 42% sẵn sàng chuyển thời gian du lịch sang mùa thấp điểm hoặc mùa chuyển tiếp để vừa tránh nắng nóng vừa hạn chế quá tải. Nói cách khác, khí hậu mát mẻ đang thay thế khẩu hiệu tiếp thị: nó là sản phẩm cốt lõi. Các địa phương vốn chỉ được xem là điểm đến mùa đông nay có cơ hội trở thành điểm nghỉ dưỡng bốn mùa nếu biết xây dựng trải nghiệm gắn với không khí dễ chịu.
Du lịch châu Âu: Nam Âu giữ ngôi đầu, Bắc Âu âm thầm thắng thế
Dù châu Âu trải qua mùa hè với nhiều đợt nắng nóng kỷ lục, nhu cầu du lịch từ châu Á tới khu vực này vẫn rất mạnh. Theo Trip.com, lượng tìm kiếm các điểm đến tại châu Âu của du khách châu Á trong giai đoạn cao điểm 7–8 tăng 57% so với cùng kỳ năm trước, và tỉ lệ chuyển đổi từ tìm kiếm sang đặt dịch vụ được cải thiện rõ. Điều đáng chú ý là cấu trúc lịch trình thay đổi sâu sắc: Pháp, Italy và Tây Ban Nha vẫn là ba điểm được đặt nhiều nhất, cho thấy sức hút của du lịch châu Âu không suy giảm, bất chấp nhiệt độ tại nhiều nơi đã vượt 40°C và Italy phải ban bố cảnh báo nắng nóng cao nhất cho 25 thành phố. Nhưng song song, lượng đặt vé máy bay tới cả Nam Âu và Bắc Âu đều tăng hơn 30%, còn đặt phòng khách sạn tại Bắc Âu tăng gấp đôi, phản ánh việc du khách phân bổ phần lớn thời gian sang những điểm đến mát mẻ hơn. Bắc Âu không cướp khách của Địa Trung Hải; nó cung cấp “vùng nghỉ” trong cùng hành trình.
Bắc Âu và các điểm đến mát mẻ: những người thắng lợi mới trong kỷ nguyên nắng nóng
Khí hậu mát mẻ đang trở thành lợi thế cạnh tranh mới cho những điểm đến vốn ít được xem là lựa chọn mùa hè. Dữ liệu cho thấy nhu cầu tìm kiếm các điểm đến tránh nóng tại châu Á tăng tới 237% so với cùng kỳ, phản ánh việc du khách toàn cầu chủ động săn các vùng khí hậu ôn hòa. Tại châu Âu, Na Uy, Thụy Điển, Iceland, Phần Lan, Slovenia – vốn nổi tiếng mùa đông – nay trở nên hấp dẫn vào mùa hè, trong khi các khu nghỉ dưỡng trượt tuyết như Courchevel, Val-d’Isère hay St. Moritz ghi nhận mức tăng đặt phòng ba chữ số. Ở phân khúc khách châu Á, lượng đặt phòng khách sạn tại Bắc Âu đã tăng gấp đôi trong mùa cao điểm, cho thấy nhiều người dành phần lớn lịch trình cho khu vực Scandinavia. Dự báo chi tiêu cho du lịch tới Na Uy trong năm 2026 sẽ tăng 8% với khách Trung Quốc và 4% với khách Singapore; với Phần Lan là 8% và 3% tương ứng. Đây không chỉ là xu hướng thời vụ mà là sự dịch chuyển dài hạn của dòng tiền du lịch về phía khí hậu mát mẻ.
Tương lai du lịch trong thời kỳ nắng nóng: tái phân bổ theo mùa, không phải đảo chiều bản đồ
Nhiều người kỳ vọng nắng nóng sẽ làm đảo chiều hẳn bản đồ điểm đến, nhưng dữ liệu cho thấy một thực tế tinh tế hơn: thay vì thay thế, thị trường đang tái phân bổ theo mùa. Những quốc gia có mùa hè quá nóng vẫn có thể duy trì sức hút mạnh vào mùa xuân hoặc mùa thu, còn các điểm đến mát mẻ sẽ trở thành lựa chọn hàng đầu trong giai đoạn cao điểm nắng nóng. Nam Âu vẫn là “giấc mơ Địa Trung Hải” với lợi thế tài nguyên, văn hóa, hạ tầng; nhóm khách thu nhập cao vẫn ưu tiên Italy và Hy Lạp. Song khi một kỳ nghỉ dễ chịu trở thành nhu cầu thực tế hơn là lựa chọn mang tính cảm hứng, du khách châu Á đang dùng dữ liệu khí hậu, cảnh báo nắng nóng và trải nghiệm cá nhân để thiết kế lịch trình. Nếu trước đây câu hỏi là “đi đâu cho hot”, thì trong kỷ nguyên du lịch nắng nóng, câu hỏi mới phải là “đi đâu để không bị nóng quá”. Những điểm đến biết biến nền nhiệt dễ chịu thành sản phẩm – từ Bắc Âu đến các cao nguyên, vùng núi ở châu Á – sẽ là người thắng cuộc bền vững.
