Một chương trình vắc xin cúm nhỏ về số lượng, lớn về thông điệp
Chương trình vắc xin cúm người cao tuổi miễn phí là sáng kiến y tế cộng đồng trong đó hệ sinh thái y tế và hệ thống tiêm chủng phối hợp với tổ chức xã hội để cung cấp vắc xin cúm thế hệ mới không thu phí cho người từ 60 tuổi trở lên, đồng thời lồng ghép tư vấn sức khỏe, quản lý bệnh nền và hỗ trợ tâm lý, nhằm kéo dài số năm sống khỏe, giảm nguy cơ bệnh lây nhiễm và hạn chế phụ thuộc ở giai đoạn cuối đời. Hợp tác giữa Hội Người cao tuổi Việt Nam và hệ sinh thái Y tế Tâm Anh - VNVC được công bố nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi và Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam, với Đề án “Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi Việt Nam”. Điểm nhấn là 10.000 liều vắc xin cúm thế hệ mới được trao tặng miễn phí cho người cao tuổi trên toàn quốc, mở đầu chuỗi hoạt động phòng bệnh chủ động tại cộng đồng.
Vì sao 10.000 liều vắc xin cúm lại có ý nghĩa vượt con số thống kê?
Ở một đất nước có khoảng 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 16% dân số, 10.000 liều vắc xin cúm nghe có vẻ khiêm tốn. Nhưng ý nghĩa của chương trình y tế miễn phí này không nằm ở số lượng mà ở cách nó định nghĩa lại trách nhiệm chăm sóc người cao tuổi. Theo các bên tham gia, mục tiêu là hình thành mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục, từ phòng bệnh khi còn khỏe đến phát hiện sớm, điều trị và phục hồi khi mắc bệnh. Tiêm vắc xin cúm hằng năm được coi là một trong những biện pháp quan trọng để phòng bệnh, giảm nguy cơ mắc cúm nặng, biến chứng và nhập viện. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Hoạt động trao tặng 10.000 liều vắc xin cúm không chỉ là hỗ trợ thiết thực dành cho người cao tuổi mà còn mở đầu cho định hướng ‘phòng bệnh từ sớm, từ xa’".
Từ tiêm vắc xin cúm đến chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi
Điểm đáng chú ý nhất của chương trình không phải là một đợt tiêm phòng đơn lẻ, mà là cách hệ sinh thái y tế Tâm Anh - VNVC phối hợp với Hội Người cao tuổi để xây dựng chăm sóc sức khỏe toàn diện. Họ kết nối mạng lưới Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau, đưa bác sĩ và nhân viên y tế đến tận cộng đồng để hướng dẫn dinh dưỡng, vận động, phòng té ngã, sử dụng thuốc an toàn và nhận biết sớm dấu hiệu bất thường. Song song, người cao tuổi được tiếp cận khám, tầm soát, điều trị và quản lý sức khỏe với đa chuyên khoa lão khoa, dinh dưỡng, y học vận động, phục hồi chức năng, tâm lý… nhằm duy trì thể lực, khả năng vận động và chất lượng sống lâu dài. Đây là cách tiếp cận phòng ngừa bệnh lây nhiễm gắn với quản lý bệnh mạn tính, thay vì chỉ chờ đến khi bệnh nặng mới điều trị.
Tại sao phải làm ngay bây giờ: già hóa dân số và dịch chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh
Việt Nam đang già đi nhanh, tuổi thọ trung bình đạt 74,7 năm nhưng số năm sống khỏe chỉ khoảng 65,4 năm. Nghĩa là nhiều người cao tuổi phải trải qua gần một thập kỷ cuối đời với bệnh tật và suy giảm thể lực, làm tăng gánh nặng cho gia đình và hệ thống y tế. Trong bối cảnh đó, chương trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030 đặt mục tiêu từ năm 2026, người cao tuổi được khám hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm và lập hồ sơ quản lý sức khỏe; đến năm 2030, ít nhất 90% được phát hiện, điều trị, quản lý các bệnh không lây nhiễm. Hợp tác này góp phần hiện thực hóa Nghị quyết 72 về chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang phòng bệnh, bảo vệ và nâng cao sức khỏe liên tục theo vòng đời. Nói cách khác, vắc xin cúm người cao tuổi là điểm khởi đầu cụ thể cho một chiến lược dài hạn.
Không chỉ là cúm: đặt nền cho phòng ngừa bệnh lây nhiễm và bảo vệ phẩm giá tuổi già
Gần 10 năm qua, hệ thống tiêm chủng tham gia hợp tác này được ghi nhận là tiên phong tiêm chủng cho người cao tuổi, giúp hàng triệu người chủ động phòng bệnh, giảm nguy cơ biến chứng do các bệnh truyền nhiễm, đưa về nhiều vắc xin quan trọng như cúm, phế cầu, zona thần kinh, viêm màng não. Hoạt động tiêm vắc xin cúm miễn phí lần này tiếp nối truyền thống đó, đồng thời gắn với mục tiêu giúp người cao tuổi “sống lâu, sống khỏe, sống tự chủ”. Thông qua các buổi tư vấn, tầm soát sức khỏe tinh thần, nhận diện thông tin sai lệch, phòng chống lừa đảo, chương trình mở rộng khái niệm phòng ngừa bệnh lây nhiễm sang bảo vệ cả sức khỏe tâm lý và sự an toàn trong đời sống hằng ngày. Từ nền tảng này, các bên kỳ vọng triển khai thêm nhiều chương trình quy mô lớn, mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài cho hàng triệu người cao tuổi và cộng đồng.
