Giá robusta bật tăng giữa dự báo hạn hán: tín hiệu cảnh báo sớm
Hạn hán tại Brazil trong giai đoạn ra hoa của cây cà phê là tình trạng thiếu mưa nghiêm trọng ngay khi cây bắt đầu hình thành hoa và quả, khiến thị trường lo ngại sản lượng tương lai giảm, kéo giá cà phê Brazil và cà phê robusta trên thế giới tăng mạnh. Theo các sàn giao dịch quốc tế, giá cà phê robusta đã tăng liên tiếp nhiều phiên và đạt mức cao nhất trong vài tuần, sau khi dự báo về mưa tại bang Minas Gerais bị điều chỉnh theo hướng kém khả quan. Diễn biến này xuất hiện đúng lúc thị trường trước đó còn bị ám ảnh bởi bức tranh nguồn cung dồi dào, nên cú xoay chiều từ áp lực giảm sang áp lực tăng diễn ra nhanh và khá quyết liệt. Thực tế, đây không chỉ là phản ứng tức thời với thông tin thời tiết, mà còn là lời nhắc rằng thị trường cà phê toàn cầu luôn mong manh trước các cú sốc khí hậu.
Giai đoạn ra hoa quyết định sản lượng cà phê 2026/27
Minas Gerais – vùng sản xuất arabica lớn nhất Brazil – đang bước vào giai đoạn thời tiết có ý nghĩa sống còn đối với quá trình ra hoa và hình thành triển vọng vụ 2026/27. Khả năng xuất hiện mưa trong tuần tới bị đánh giá là hạn chế, khiến lo ngại về sự thất bại một phần của đợt ra hoa càng rõ rệt. Nếu cây cà phê không được cung cấp đủ độ ẩm ở thời điểm này, số lượng hoa đậu quả giảm, kéo theo rủi ro hụt sản lượng trong niên vụ tiếp theo, dù hiện tại dự báo vẫn rất lạc quan. Một phát biểu đáng chú ý là: "Trong bản tin thường niên lần thứ ba, Conab tiếp tục điều chỉnh tăng dự báo sản lượng cà phê niên vụ 2026/27 của Brazil lên 67,6 triệu bao". Nghịch lý nằm ở chỗ: các mô hình dự báo sản lượng cà phê 2026 vẫn vẽ nên một vụ mùa kỷ lục, nhưng thời tiết hiện tại lại đang chơi trò may rủi với nông dân.
Chất lượng cà phê Brazil dưới sức ép El Niño: giá cao không chỉ vì thiếu
Giá cà phê Brazil không chỉ biến động vì câu chuyện thiếu nhiều hay thiếu ít, mà còn vì thị trường bắt đầu sợ… cà phê kém chất lượng. Theo một báo cáo, giá cà phê arabica kỳ hạn tăng một phần do lo ngại chất lượng vụ cà phê Brazil năm 2026 bị ảnh hưởng bởi độ ẩm cao liên quan đến El Niño. Một hợp tác xã lớn đã thông báo sẽ từ chối các lô cà phê có dấu hiệu nhiễm độc tố nấm hoặc tiếp xúc với độ ẩm trong thời gian dài. Điều này cho thấy có một phần sản lượng thực tế sẽ không thể bước vào chuỗi chế biến và xuất khẩu, dù vẫn tồn tại trên đồng ruộng. Nông dân lại đang đối mặt mâu thuẫn khó xử: mưa nhiều làm quả rụng, hạt ẩm mốc; nhưng thiếu mưa ở giai đoạn ra hoa lại đe dọa sản lượng vụ sau. Thị trường vì thế phải định giá lại rủi ro, nâng giá không chỉ vì sản lượng mà vì chất lượng.
Triển vọng sản lượng kỷ lục và mặt trái cho thị trường cà phê toàn cầu
Ở tầng vĩ mô, thị trường cà phê toàn cầu vẫn được mô tả là dư cung trên giấy tờ. "Ngày 10/9, Tổ chức Cà phê Quốc tế dự báo sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025/26 sẽ đạt kỷ lục 183,6 triệu bao, tăng 4,4% so với niên vụ trước". Trong khi đó, nhu cầu được dự báo giảm 0,9%, xuống 180,6 triệu bao. Về phía Brazil, Conab nâng dự báo sản lượng cà phê 2026/27 lên 67,6 triệu bao, với arabica tăng mạnh, robusta bị điều chỉnh giảm. Tưởng như đây là kịch bản “dư dả” sẽ kìm giá, nhưng thực tế thị trường đang bị giằng co giữa số liệu lạc quan và rủi ro khí hậu. Khi tồn kho arabica được chứng nhận ở mức thấp trong nhiều thập kỷ, còn tồn kho robusta lại ở vùng cao, giá cả bị kéo căng ở cả hai đầu: arabica được hỗ trợ bởi tồn kho thấp, robusta bởi lo ngại thời tiết. Kết quả là thị trường cà phê toàn cầu bước vào giai đoạn biến động, nơi con số kỷ lục không còn đủ để trấn an tâm lý.
