Quy mô tăng nhanh sau sắp xếp
Sáp nhập trường học là việc hợp nhất các cơ sở giáo dục để tổ chức lại mạng lưới, nhưng hiệu quả không thể chỉ đo bằng số trường giảm mà còn phải nhìn vào khả năng quản lý và chất lượng phục vụ học sinh. Ngày 23.10, tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội quý III năm 2026, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng Lê Thị Bích Thuận thông tin về hoạt động của các trường sau sắp xếp, sáp nhập. Thành phố hiện có 11 cơ sở giáo dục trên 100 lớp, gồm 7 trường tiểu học, 3 trường THCS và một trung tâm giáo dục thường xuyên. Quy mô lớn chủ yếu hình thành từ việc hợp nhất các cơ sở. Các trường nhìn chung đã ổn định tổ chức, phân công giáo viên và triển khai năm học theo kế hoạch. Nhưng ổn định bộ máy ban đầu chưa đồng nghĩa với vận hành thuận lợi lâu dài.
Khoảng cách biến điều phối thành bài toán thực địa
Điểm lẻ trường học cách xa trụ sở chính khiến việc điều động giáo viên, chia sẻ nguồn lực và phối hợp chuyên môn không thể giải quyết chỉ bằng một lịch họp chung. Ở khu vực miền núi, khoảng cách từ trường chính đến một số điểm trường có thể lên tới khoảng 50 km; một số cơ sở được nêu có điểm lẻ cách 50–70 km. Trường Mầm non Trà Đốc có điểm lẻ cách khoảng 50 km, còn hai cơ sở của Trung tâm Giáo dục thường xuyên cách nhau khoảng 70 km, gây trở ngại cho việc điều động nhân sự và sinh hoạt chuyên môn tập trung. Học sinh và giáo viên vẫn duy trì dạy học tại các điểm trường, nhưng thời gian di chuyển và khoảng cách làm giảm cơ hội gặp gỡ, phối hợp trực tiếp. Đây không phải trở ngại phụ: mạng lưới càng trải rộng, quản lý trường quy mô lớn càng cần cách phân công và hỗ trợ phù hợp từng địa bàn.
Bảy phân hiệu, một trải nghiệm giáo dục?
Trường Tiểu học Núi Thành có tới 7 phân hiệu, một cấu trúc khiến câu hỏi về tính thống nhất trong dạy học và trải nghiệm của học sinh trở nên cấp thiết. Một kế hoạch chung trên giấy chưa bảo đảm trẻ ở mỗi điểm trường có điều kiện tham gia hoạt động tương đương, nhất là khi khoảng cách khiến việc tập trung toàn trường khó tổ chức. Sau sáp nhập, số lớp tăng trong khi không gian không còn thuận lợi cho các hoạt động chung như trước. Vì vậy, chất lượng giáo dục cần được nhìn từ những điều học sinh thực sự nhận được ở từng phân hiệu: cơ hội học tập, sinh hoạt tập thể và kết nối với bạn bè, giáo viên ở nơi khác. Sở định hướng tổ chức hoạt động theo cùng kế hoạch tại trường chính và các phân hiệu, đồng thời linh hoạt giao lưu để tăng gắn kết. Đây là hướng đi cần thiết, nhưng các trường cũng phải theo dõi xem sự đồng đều ấy có thành hiện thực hay không.
Sắp xếp cần đi cùng cách vận hành mới
Mục tiêu tinh gọn mạng lưới giáo dục sẽ khó đạt nếu việc hợp nhất chỉ gom đầu mối mà không tính đủ địa bàn, nhân lực và nơi tổ chức hoạt động. Ban giám hiệu các trường đông lớp phải gánh yêu cầu cao hơn trong tổ chức chuyên môn và phân công, quản lý giáo viên. Thành phố đã đề nghị các trường triển khai hoạt động ngoại khóa, chuyên môn theo kế hoạch chung ở cả điểm chính lẫn phân hiệu, đồng thời chọn hình thức giao lưu phù hợp. Song song, địa phương đang rà soát nhu cầu tuyển dụng để phối hợp triển khai tuyển giáo viên; số giáo viên hợp đồng hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu còn thiếu. Sở cũng tổ chức các đoàn kiểm tra tại địa phương và trường học để nắm tình hình. Những bước này cần được tiếp nối bằng việc đánh giá thực chất khả năng quản trị, an toàn và quyền lợi học sinh. Sáp nhập chỉ có ý nghĩa khi bộ máy gọn hơn mà việc học không xa cách hơn.
