Từ LifeWear đến chợ đồ cũ: câu chuyện chung là sức hút hàng Nhật Bản
Chủ đề của bài viết này là cách hai thương hiệu Nhật Bản, Uniqlo và Mercari, dùng hai mô hình kinh doanh hoàn toàn khác nhau – bán lẻ truyền thống và nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới – để biến sức hấp dẫn của hàng Nhật Bản nổi tiếng thành tăng trưởng toàn cầu bền vững, qua đó cho thấy chiến lược đúng quan trọng hơn việc chọn online hay offline. Hai cái tên tưởng như không liên quan lại đang cùng viết lại cách thương hiệu Nhật Bản phát triển trên bản đồ kinh tế số. Uniqlo tăng trưởng toàn cầu nhờ mạng lưới cửa hàng vật lý, trong khi Mercari xuất khẩu quốc tế thông qua ứng dụng và kho hàng trung tâm. Điểm chung: cả hai đều hiểu rõ thế giới đang săn tìm hàng Nhật Bản – từ áo phông LifeWear đến thẻ bài anime hiếm.
Uniqlo: mở rộng cửa hàng để biến LifeWear thành ngôn ngữ toàn cầu
Fast Retailing – tập đoàn đứng sau Uniqlo – không chạy theo trào lưu “chỉ online”, mà kiên định với mô hình bán lẻ khép kín: tự thiết kế, sản xuất, phân phối và bán lẻ. Chiến lược là phủ dày các cửa hàng chất lượng cao, dùng không gian vật lý để kể câu chuyện LifeWear – quần áo cơ bản, bền, dễ mặc – cho khách hàng ở mọi châu lục. Kết quả là Uniqlo tăng trưởng toàn cầu với doanh thu và lợi nhuận tăng đều ở tất cả khu vực, cả thị trường nội địa lẫn quốc tế đều lập kỷ lục. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây: “Doanh thu hợp nhất của Fast Retailing tăng 17%, lợi nhuận hoạt động tăng 30% so với năm trước”. Việc Bắc Mỹ và châu Âu lần đầu vượt Trung Quốc về doanh thu cho thấy Uniqlo đã thoát khỏi hình ảnh thương hiệu châu Á, trở thành trụ cột thời trang đại chúng toàn cầu.
Mercari: thương mại điện tử xuyên biên giới và cơn sốt "Used in Japan"
Trong khi Uniqlo xây thêm cửa hàng, Mercari lại chọn con đường ngược: biến Nhật Bản thành kho đồ cũ toàn cầu thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới. Tổng giá trị giao dịch xuyên biên giới của Mercari đã vượt 1.122 tỷ yen mỗi năm và tăng 19 lần chỉ trong 4 năm. Đây là minh chứng rõ ràng cho sức hút hàng Nhật Bản nổi tiếng ở dạng đồ đã qua sử dụng: rẻ, sạch, và được tin là hàng thật. Mercari xuất khẩu quốc tế bằng một ứng dụng chung, cho phép người mua ở Mỹ, Đài Loan, Hong Kong xem và đặt hàng từ chợ đồ cũ tại Nhật, với kế hoạch mở rộng tới hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Khi người dùng nước ngoài mua, người bán gửi hàng tới kho Mercari, nơi nền tảng kiểm tra và đóng gói trước khi chuyển ra nước ngoài. Mô hình này biến mọi căn nhà Nhật Bản thành một "cửa hàng" tiềm năng, mở khóa giá trị của những món đồ anime, game, thẻ sưu tầm đang ngủ quên trong tủ.
Hai chiến lược, một động lực: nhu cầu toàn cầu với hàng Nhật Bản
Điểm thú vị là cả Uniqlo và Mercari đều được thúc đẩy bởi cùng một làn sóng: thương mại điện tử xuyên biên giới bùng nổ và nhu cầu tăng mạnh với sản phẩm, nội dung Nhật Bản. Thị trường thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu được dự báo tăng từ 1,01 nghìn tỷ đô lên 6,72 nghìn tỷ đô trong 10 năm, tức tăng khoảng 6,7 lần. Cùng lúc, doanh thu nước ngoài của ngành nội dung Nhật Bản – từ anime đến game – đã chạm khoảng 6.000 tỷ yen và tăng 3,8 lần trong một thập kỷ. Chính làn sóng này khiến Uniqlo dễ dàng mở cửa hàng tại Bắc Mỹ, châu Âu mà vẫn có khách, còn Mercari thì bán chạy mọi thứ liên quan đến pop culture Nhật Bản. Theo một quản lý phụ trách mảng xuyên biên giới của Mercari, sự phổ biến của dịch vụ video và mạng xã hội khiến người dùng nước ngoài tiếp xúc với tác phẩm Nhật, trở thành fan, rồi muốn sở hữu sản phẩm liên quan.
Bài học cho thương hiệu: không phải chọn online hay offline, mà là chọn câu chuyện
Nhìn từ Uniqlo và Mercari, câu hỏi đúng không phải là “bán lẻ truyền thống hay thương mại điện tử xuyên biên giới”, mà là “câu chuyện nào khiến thế giới muốn mua hàng của bạn”. Uniqlo tăng trưởng toàn cầu vì LifeWear trả lời nhu cầu quần áo cơ bản, ổn định, dễ phối, và họ kiên trì dùng cửa hàng vật lý để truyền tải giá trị đó. Mercari xuất khẩu quốc tế thành công vì đánh trúng tâm lý săn đồ hiếm, đồ Nhật Bản nổi tiếng, và xây được hạ tầng để người bán cá nhân lẫn cửa hàng chuyên nghiệp cùng tham gia. Hai mô hình kinh doanh khác nhau – một bên là tập đoàn bán lẻ khép kín, một bên là nền tảng C2C/B2C – đều chứng minh rằng sức hấp dẫn của hàng hóa Nhật Bản toàn cầu là có thật. Kết luận thẳng thắn: thương hiệu nào biết gắn sản phẩm với câu chuyện mà người mua quốc tế đang tìm kiếm, thương hiệu đó sẽ thắng, bất kể chọn online hay offline.
