Từ điểm đến đầu tư thành đối tác kiến tạo
Chuỗi giá trị toàn cầu là mạng lưới liên kết các khâu từ nghiên cứu, thiết kế và sản xuất đến phân phối giữa doanh nghiệp, ngành nghề và quốc gia, nơi mỗi bên tạo ra một phần giá trị của sản phẩm hoặc dịch vụ. Với Việt Nam, mục tiêu mới không nên dừng ở việc thu hút thêm nhà máy hay dòng vốn, mà là tham gia sâu hơn vào những khâu tạo giá trị cao và cùng đối tác định hình năng lực phát triển. Định hướng ấy được Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu tại phiên khai mạc và phiên toàn thể cấp cao của Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở Thành phố Hồ Chí Minh sáng 28/10. Thông điệp đáng chú ý là Việt Nam muốn trở thành đối tác tin cậy, mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị, đồng thời là nơi cùng đối tác tạo ra mô hình tăng trưởng mới. Đây là sự dịch chuyển cần thiết: đầu tư quốc tế chỉ đem lại lợi ích dài hạn khi năng lực trong nước cũng lớn lên.
Vốn quan trọng, nhưng năng lực mới quyết định chiều sâu
Bối cảnh biến động khiến tự chủ và hợp tác quốc tế không thể bị xem là hai lựa chọn đối lập; theo định hướng tại diễn đàn, đó là hai yêu cầu gắn chặt với nhau. Việt Nam có thêm dư địa để đặt câu hỏi về chất lượng đầu tư: nguồn vốn nào ở lại lâu dài, tái đầu tư và giúp xây dựng năng lực ngay trong nước? Chủ tịch NordCham Việt Nam Thue Quist Thomasen lưu ý rằng trong thập kỷ tới Việt Nam sẽ không thiếu vốn đầu tư nước ngoài, nhưng điều quan trọng là khoản đầu tư nào đóng góp bền vững vào năng lực trong nước. Quy mô Diễn đàn Kinh tế Mùa thu cho thấy sức hút kết nối quốc tế: hơn 2.500 đại biểu đăng ký, với 214 diễn giả từ hơn 170 tổ chức thuộc 27 quốc gia và vùng lãnh thổ. Con số này có ý nghĩa khi đối thoại được chuyển thành dự án, kỹ năng và công nghệ mà doanh nghiệp Việt có thể tiếp nhận, ứng dụng rồi làm chủ.
Hợp tác Bắc Âu có thể nâng tầm doanh nghiệp Việt
Diễn đàn Doanh nghiệp Bắc Âu - Việt Nam 2026 được NordCham Việt Nam phối hợp với đại sứ quán Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển, cùng các đơn vị xúc tiến và đối tác trong nước tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu. Giá trị của cuộc gặp không chỉ nằm ở cơ hội giao thương. Các đối tác Bắc Âu có kinh nghiệm về khoa học - công nghệ, quản trị hiện đại, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững; Việt Nam có thị trường, năng lực sản xuất và nguồn nhân lực năng động. Ghép được hai thế mạnh này có thể mở ra chuỗi giá trị mới, thay vì duy trì quan hệ mua bán đơn thuần. Đó là lý do hợp tác Bắc Âu nên được nhìn như cơ hội nâng chuẩn doanh nghiệp Việt, không phải lời mời gọi vốn một chiều. Thành phố Hồ Chí Minh muốn mở rộng hợp tác trong năng lượng sạch, giao thông bền vững, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp công nghệ cao, giải pháp môi trường và đô thị thông minh.

Thước đo là khả năng cùng làm ra giá trị
Việt Nam bước vào giai đoạn mới với nền tảng kinh tế đang tăng trưởng: GDP chín tháng năm 2026 tăng 9,01%, mức cao nhất kể từ năm 2011. Nhưng tăng trưởng cao chưa tự động đồng nghĩa với vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Muốn biến cơ hội thành năng lực, hợp tác cần đi vào những việc cụ thể: thiết lập quan hệ đồng sáng tạo giữa tập đoàn quốc tế, địa phương và doanh nghiệp Việt; bồi dưỡng nhân lực số và khoa học công nghệ mũi nhọn; huy động nguồn vốn trung, dài hạn. Thành phố Hồ Chí Minh, sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, có không gian phát triển hơn 6.772 km² và dân số trên 14 triệu người. Quy mô ấy tạo tiềm năng, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp trong nước có được kết nối thực chất với công nghệ, tri thức và thị trường hay không. Việt Nam nên đánh giá đầu tư quốc tế bằng giá trị năng lực mà nó để lại, chứ không chỉ bằng lượng vốn thu hút.
Kết luận: Muốn đi sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi để hút vốn sang hợp tác để cùng tạo giá trị. Khi đối tác mang đến công nghệ và kinh nghiệm, còn doanh nghiệp Việt tham gia thiết kế, ứng dụng và phát triển năng lực, hội nhập mới trở thành con đường nâng tầm nền kinh tế.






