Sống thọ không nằm trong gene mà trong những việc ta làm mỗi ngày
Bí quyết sống thọ là cách kết hợp giữa di truyền, hoàn cảnh và những thói quen sống khỏe mạnh được lặp lại bền bỉ mỗi ngày, từ vận động, ngủ nghỉ, ăn uống đến giữ não bộ hoạt động và tinh thần thoải mái, giúp con người kéo dài tuổi thọ nhưng vẫn minh mẫn, năng động và thấy đời sống có ý nghĩa. Tuổi thọ và gene đúng là có liên quan, nhưng hai câu chuyện rất khác nhau của bác sĩ thần kinh Howard Tucker và viện sĩ Hàn Tế Sinh cho thấy phần quyết định nằm ở việc ta chọn sống ra sao mỗi ngày. Một người tiếp tục làm việc, học luật, khám bệnh ở tuổi hơn 100; người còn lại đạp xe, đi bộ, nuôi chim và luyện thư pháp ở tuổi 98 mà không dựa vào viên bổ sung nào. Cả hai đều là người cao tuổi năng động, minh chứng sống cho sức mạnh của lối sống nhất quán.
Bác sĩ 103 tuổi: Tuổi thọ không chỉ do gene mà do cách ta sống
Thọ 103 tuổi và vẫn minh mẫn, năng động, bác sĩ thần kinh Howard Tucker khẳng định tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào gene mà còn đến từ những nguyên tắc sống đơn giản nhưng ít người chịu duy trì. Năm 2021, khi 98 tuổi 231 ngày, ông được ghi nhận là bác sĩ cao tuổi nhất thế giới vẫn còn hành nghề – một câu trả lời đủ mạnh cho câu hỏi làm sao để não bộ không “nghỉ hưu” quá sớm.
Theo ông, tuổi thọ và gene chỉ là điểm khởi đầu; cách ta dùng bộ não, xử lý cảm xúc và giữ tinh thần thư thái mới là phần ta chủ động được. Ông ví bộ não như cơ bắp: không dùng sẽ teo, dùng sai sẽ mòn. Thay vì dừng lại sau một sự nghiệp y khoa dài, ông học luật ở tuổi 60 và thi đỗ luật sư khi 67 tuổi. Đó không phải sở thích “cho vui”, mà là lựa chọn sống: giữ trí não luôn hoạt động, không nuôi thù hận, tận hưởng mọi thứ trong chừng mực.
Viện sĩ 98 tuổi: 20 phút đạp xe mỗi ngày thay cho viên bổ sung đắt tiền
Tháng 8, hình ảnh viện sĩ Hàn Tế Sinh – “cha đẻ của ngành y học giảm đau Trung Quốc” – mặc quần đùi, áo ba lỗ, đạp xe tập thể dục tại nhà ở tuổi 98 thu hút mạng xã hội. Mỗi buổi chiều, ông đạp xe khoảng 20 phút, có hôm hoàn thành 3 km, có hôm 5 km. Điều quan trọng không phải con số trên màn hình máy tập, mà là việc ông đã duy trì thói quen này hơn 20 năm, kể từ sau chấn thương sụn chêm khi ngoài 70 tuổi.
Đây là hình mẫu người cao tuổi năng động: mỗi ngày ông đi bộ hơn 5.000 bước, đạp xe tối thiểu 20 phút, ngủ đều giờ, đọc, viết, luyện thư pháp và nuôi chim. Nhìn vào cuộc sống của ông, có thể thấy những thói quen này đều khá đơn giản: vận động đều đặn, ngủ đủ, ăn uống có chừng mực, duy trì hoạt động trí não, có sở thích riêng và giữ tinh thần tích cực. Điều đáng nói là ông không theo đuổi một chế độ dưỡng sinh cực đoan, không uống một viên thực phẩm bổ sung nào, mà chọn duy trì những thói quen nhỏ trong thời gian dài.
Thói quen sống khỏe mạnh: Đơn giản nhưng cần sự bền bỉ
Hai câu chuyện này phản bác ảo tưởng rằng sống thọ phải gắn với chế độ ăn kiêng khắc nghiệt hay sản phẩm hỗ trợ đắt tiền. Bác sĩ Tucker nhấn mạnh ba điều tưởng đơn giản – giữ trí não hoạt động, tinh thần thoải mái và tận hưởng trong chừng mực – có thể giúp con người không chỉ sống lâu hơn mà còn sống khỏe, minh mẫn và có ý nghĩa. Viện sĩ Hàn thì chọn vận động cường độ vừa phải, theo dõi sức khỏe bằng chỉ số cụ thể, không cực đoan trong ăn uống và bảo vệ giấc ngủ đều đặn.
Nhìn kỹ, tất cả đều là thói quen sống khỏe mạnh quen thuộc: đi bộ, đạp xe, đọc sách, viết lách, trò chuyện, nuôi thú, trồng cây. Điều khác biệt nằm ở chỗ họ làm mỗi ngày trong hàng chục năm, thay vì làm một thời gian rồi bỏ. Chính sự lặp lại bền bỉ biến những hành động nhỏ thành “tài khoản lãi kép” cho sức khỏe. Những người cao tuổi năng động này cho thấy bí quyết sống thọ không nằm ở thứ gì bí mật, mà ở việc ta có dám kiên trì với điều tưởng bình thường hay không.
Kết luận: Sống lâu không bằng sống lâu và có chất lượng
Nếu chỉ đếm số năm, tuổi thọ là câu chuyện của gene và may mắn. Nhưng nếu muốn sống lâu mà vẫn minh mẫn, độc lập và có niềm vui, câu chuyện lại thuộc về lối sống. Bác sĩ Tucker nhắc chúng ta rằng di truyền và may mắn có ảnh hưởng đến tuổi thọ, nhưng thói quen hàng ngày và cách nhìn nhận cuộc sống mới quyết định ta già đi như thế nào. Viện sĩ Hàn cho thấy chăm sóc sức khỏe có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ, miễn là chúng được duy trì đều đặn và phù hợp với thể trạng mỗi người.
Bài học sau cùng khá rõ: đừng trông chờ một viên thuốc hay một sản phẩm bổ sung nào cứu vãn những năm tháng bỏ bê cơ thể. Hãy chọn một hình thức vận động vừa sức, giữ lịch ngủ ổn định, cho não bộ việc để làm, và tìm một thú vui đem lại ý nghĩa. Tuổi thọ và gene là thứ ta không đổi được; nhưng thái độ sống, thói quen và cách ta dùng từng ngày là thứ ta có thể quyết định, bắt đầu từ hôm nay.
