Quế Võ III phân khu 2: định hình không gian công nghiệp thế hệ mới
Khu công nghiệp Quế Võ III – phân khu 2 là dự án hạ tầng công nghiệp đa ngành, quy mô 208,54 ha với tổng vốn đầu tư hơn 2.779 tỷ đồng, tọa lạc tại phường Quế Võ, được định hướng tiếp nhận các ngành công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, qua đó mở rộng quỹ đất sản xuất chất lượng cao và nâng năng lực thu hút đầu tư của Bắc Ninh trong bối cảnh tỉnh vừa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Sáng 22/9, Công ty Cổ phần Tập đoàn Mạnh Đức Việt Nam khởi công dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng khu công nghiệp Quế Võ III, phân khu 2 tại phường Quế Võ. Việc dự án được lựa chọn là một trong những công trình trọng điểm chào mừng Bắc Ninh lên thành phố trực thuộc Trung ương cho thấy tham vọng dùng công nghiệp làm trụ cột tăng trưởng mới. Thay vì mở rộng khu công nghiệp theo kiểu trải rộng, Bắc Ninh đang đặt cược vào mô hình khu công nghiệp Quế Võ III như một không gian sản xuất đa ngành, hiện đại, gắn với tam giác tăng trưởng Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.
Vị trí chiến lược trong tam giác tăng trưởng và mạng lưới hạ tầng liên vùng
Điểm mạnh lớn nhất của khu công nghiệp Quế Võ III – phân khu 2 nằm ở vị trí và hạ tầng kết nối. Dự án tiếp giáp trực tiếp Quốc lộ 17, thuận tiện kết nối Quốc lộ 1A, Quốc lộ 18, cách trung tâm Hà Nội 50 km và sân bay quốc tế Nội Bài 46 km, đồng thời cách cảng biển Đình Vũ – Hải Phòng khoảng 100 km. Điều này không chỉ giảm chi phí logistics mà còn đặt các doanh nghiệp trong KCN vào trung tâm luồng hàng hóa đi – đến các cảng biển, sân bay, cửa khẩu quốc tế. Trong bối cảnh Bắc Ninh đang được bao phủ bởi loạt dự án hạ tầng liên vùng như đường Vành đai 4, Vành đai 5 đến Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, một khu công nghiệp gắn với vùng Thủ đô và tam giác Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh sẽ là nút kết nối tự nhiên của chuỗi cung ứng phía Bắc. Nếu hạ tầng liên vùng hoàn thành đúng nhịp với tiến độ KCN, Bắc Ninh có cơ hội trở thành “trạm trung chuyển” công nghiệp, thay vì chỉ là điểm đặt nhà máy vệ tinh quanh Hà Nội.
Bắc Ninh dịch chuyển từ tăng trưởng theo lượng sang chất trong phát triển công nghiệp
Điểm đáng chú ý là Quế Võ III – phân khu 2 ra đời đúng lúc Bắc Ninh đang công khai chuyển hướng chiến lược phát triển công nghiệp. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh giai đoạn tới, Bắc Ninh phát triển công nghiệp không chỉ mở rộng quy mô mà phải nâng cao chất lượng, ưu tiên các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, thân thiện với môi trường và có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước. Các khu công nghiệp được yêu cầu phát triển theo hướng hiện đại, xanh, sinh thái, đồng bộ hạ tầng, gắn với đô thị, dịch vụ và nâng cao đời sống người lao động. Trong bức tranh đó, việc định hướng Quế Võ III – phân khu 2 là khu công nghiệp tập trung, đa ngành với các lĩnh vực chế biến nông sản – thực phẩm, công nghiệp nhẹ, cơ khí lắp ráp, điện tử, hàng tiêu dùng cao cấp và vật liệu xây dựng cho thấy tham vọng tạo ra một hệ sinh thái sản xuất đủ sâu để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì phụ thuộc vài tập đoàn FDI lớn.
Tác động đến việc làm, FDI và sức cạnh tranh thu hút đầu tư
Về bản chất, Quế Võ III – phân khu 2 không chỉ là một dự án hạ tầng Bắc Ninh mới, mà là “mồi nhử” FDI trong làn sóng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu khỏi các thị trường truyền thống. Dự án được kỳ vọng bổ sung quỹ đất sản xuất mới cho khu vực Quế Võ, tăng khả năng tiếp nhận doanh nghiệp trong nước và quốc tế, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và gia tăng liên kết giữa các trung tâm sản xuất tại Bắc Ninh với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các tỉnh phía Bắc, đồng thời tạo thêm việc làm và đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Việc dự án nằm giữa hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao đã hình thành, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn đa quốc gia như Canon, Foxconn, Goertek, Bujeon hay Mitac Computer, càng nâng khả năng hút các doanh nghiệp vệ tinh, công nghiệp hỗ trợ. Nếu được quản trị đúng, khu công nghiệp Quế Võ III sẽ là điểm cộng trong “hồ sơ cạnh tranh” của Bắc Ninh khi tranh giành các dự án điện tử, bán dẫn, công nghệ cao với các địa phương lân cận.
Thách thức triển khai và yêu cầu về mô hình khu công nghiệp thế hệ mới
Tuy vậy, không thể coi Quế Võ III – phân khu 2 là “bảo chứng” tự động cho thành công. Phó Chủ tịch UBND thành phố đã yêu cầu nhà đầu tư tập trung nguồn lực, thi công bảo đảm chất lượng, an toàn và tiến độ, tuân thủ pháp luật và thực hiện đầy đủ cam kết với Nhà nước và người dân, đồng thời chủ động thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ và các ngành giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường. Đại diện Tập đoàn Mạnh Đức khẳng định sẽ tập trung mọi nguồn lực để đưa dự án vận hành đúng tiến độ và tiêu chuẩn chất lượng cao nhất. Tuy nhiên, nếu khâu lựa chọn nhà đầu tư thứ cấp buông lỏng, KCN có thể bị lấp đầy bởi dự án gia công giá trị thấp, gây áp lực hạ tầng và môi trường, đi ngược định hướng. Bài kiểm tra thực sự của Bắc Ninh phát triển công nghiệp là biến Quế Võ III thành mô hình khu công nghiệp thế hệ mới, nơi hạ tầng, môi trường và chất lượng lao động được đặt ngang hàng với tốc độ lấp đầy.
