Ô Môn IV: mắt xích hạ nguồn và câu chuyện 7.300 tỷ đồng
Dự án nhiệt điện Ô Môn IV là nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp công suất 1.155 MW, thuộc Chuỗi dự án khí – điện Lô B – Ô Môn, được Petrovietnam làm chủ đầu tư tại Trung tâm Điện lực Ô Môn, Cần Thơ, với vai trò bổ sung nguồn điện quan trọng cho hệ thống điện quốc gia và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Việc BIDV và VietinBank thu xếp khoản tín dụng 7.300 tỷ đồng cho Ô Môn IV không chỉ là một giao dịch tài chính lớn, mà là một tuyên bố chính sách về tài chính năng lượng Việt Nam. Tín dụng nội tệ do hai ngân hàng thương mại nhà nước cấp giúp Petrovietnam triển khai các hạng mục đầu tư, xây dựng nhà máy, bảo đảm dự án không bị “đứt gãy” ở khâu vốn. Đây là lúc hệ thống ngân hàng thể hiện mình là hạ tầng tài chính cho an ninh năng lượng, chứ không chỉ là nơi cấp vốn thuần túy.
Chuỗi khí điện Lô B – Ô Môn: từ dự án treo 20 năm đến chiến lược khép kín
Điểm đáng chú ý nhất của nhiệt điện Ô Môn IV không nằm ở bản thân nhà máy, mà ở chỗ nó là một mắt xích trong chuỗi khí điện Lô B – Ô Môn. Trước đây, chuỗi này không khép kín, thượng nguồn và điện hạ nguồn thuộc các chủ thể khác nhau, thiếu đầu mối xuyên suốt nên gần như không thể triển khai trong hơn 20 năm. Khi Petrovietnam tiếp nhận Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III và IV, chuỗi mới thực sự được đóng lại, mở đường cho việc huy động vốn quy mô lớn từ hệ thống ngân hàng. Theo chính lãnh đạo Tập đoàn, “giá trị lớn nhất của chuỗi Lô B – Ô Môn nằm ở tính chuỗi: hiệu quả đầu tư chỉ đạt được khi toàn chuỗi từ thượng nguồn đến hạ nguồn vận hành đồng bộ”. Khoản tín dụng 7.300 tỷ đồng vì thế không chỉ nuôi một nhà máy, mà nuôi một chiến lược liên kết khai thác khí, đường ống trung nguồn và phát điện hạ nguồn.
Ô Môn III, IV trong ưu tiên an ninh năng lượng quốc gia
Chuỗi khí điện Lô B – Ô Môn đã được xác định là dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng, với các nhà máy điện khí tại Trung tâm Điện lực Ô Môn giữ vai trò hạ nguồn. Trong đó, Petrovietnam trực tiếp làm chủ đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III và IV – hai dự án được đặt lên hàng ưu tiên trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng. Tổng Giám đốc Petrovietnam nhấn mạnh, bất kỳ khâu nào chậm trễ đều kéo theo cả chuỗi chậm lại, ảnh hưởng đến giá trị đã đầu tư ở các khâu còn lại. Thực tế, Phú Quốc POC dự kiến đón dòng khí đầu tiên vào tháng 8/2027, trong khi Ô Môn IV đã khởi công từ tháng 8/2025 và được đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2028. Đây là thiết kế có chủ ý: đồng bộ dòng khí và công suất phát điện để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, tăng khả năng tự chủ hệ thống điện.
Tài chính năng lượng Việt Nam: vai trò mới của ngân hàng thương mại
Khoản tín dụng 7.300 tỷ đồng cho nhiệt điện Ô Môn IV cho thấy tài chính năng lượng Việt Nam đang chuyển từ mô hình dựa nhiều vào vốn ngoại sang phát huy nội lực. Toàn bộ phần vốn tín dụng nội tệ của công trình trọng điểm này được thu xếp bởi các ngân hàng Việt Nam, khẳng định hệ thống ngân hàng thương mại nhà nước đủ sức đồng hành với dự án quy mô gigawatt. Theo lãnh đạo một trong hai ngân hàng thu xếp vốn, việc cùng tài trợ cho Ô Môn IV thể hiện trách nhiệm trong huy động và dẫn dắt nguồn lực tài chính phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia. Đáng chú ý, các ngân hàng không chỉ nói về điện khí mà còn đặt mục tiêu tiếp tục huy động nguồn lực trong và ngoài nước cho hạ tầng chiến lược, năng lượng và chuyển đổi xanh, góp phần tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Nói cách khác, tín dụng ngân hàng đang trở thành công cụ chính sách năng lượng, chứ không chỉ là kinh doanh lãi suất.
Từ dự án nhà máy đến năng lực cấp điện quốc gia của Petrovietnam
Nếu nhìn riêng Ô Môn IV, đây là một nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp, hiệu suất cao và thân thiện hơn với môi trường. Nhưng trên bình diện chiến lược, Petrovietnam đang dùng chuỗi Lô B – Ô Môn để bước lên vai trò nhà sản xuất điện lớn của quốc gia, đúng với định hướng tập đoàn công nghiệp – năng lượng. Lĩnh vực điện phát triển tốt khi nằm trong hệ sinh thái Petrovietnam, cho phép tập đoàn điều tiết nguồn lực, sử dụng dòng tiền và lợi nhuận từ các lĩnh vực khác để bổ sung vốn cho dự án trọng điểm có nhu cầu tài chính lớn. Khi Ô Môn IV đi vào vận hành, nguồn điện bổ sung cho Đồng bằng sông Cửu Long sẽ giúp khu vực này giảm rủi ro thiếu điện, tạo thêm việc làm, tăng thu ngân sách và củng cố nền tảng cho chuyển dịch năng lượng xanh hơn. Đây là bước đi của một doanh nghiệp nhà nước muốn chứng minh mình không chỉ khai thác dầu khí, mà còn trực tiếp đứng trong hàng ngũ đơn vị chủ lực cấp điện cho nền kinh tế.
