Năm bậc mới, hóa đơn tính theo từng nấc tiêu thụ
Biểu giá điện 5 bậc là cách tính giá điện sinh hoạt theo năm mức tiêu thụ lũy tiến, trong đó mỗi phần điện dùng ở một khoảng sẽ chịu đơn giá riêng. Từ ngày 1/11/2026, Bộ Công Thương áp dụng biểu giá mới, thay hệ thống sáu bậc trước đây và điều chỉnh lại ranh giới tiêu thụ giữa các mức. Đây là thay đổi đáng kể với hóa đơn hộ gia đình: thay vì một mức giá cho toàn bộ sản lượng, điện càng dùng nhiều sẽ được tính ở các bậc cao hơn. Tuy nhiên, ít bậc hơn không đồng nghĩa mọi nhà đều trả ít hơn; kết quả còn phụ thuộc lượng điện sử dụng và vị trí của từng hộ trong thang giá.
| Bậc | Sản lượng áp dụng | Giá chưa gồm VAT |
|---|---|---|
| 1 | 100 kWh đầu tiên | 1.901 đồng/kWh |
| 2 | Từ kWh thứ 101 đến 200 | 2.289 đồng/kWh |
| 3 | Từ kWh thứ 201 đến 400 | 2.894 đồng/kWh |
| 4 | Từ kWh thứ 401 đến 700 | 3.456 đồng/kWh |
| 5 | Từ kWh thứ 701 trở lên | 3.844 đồng/kWh |
Giá điện sinh hoạt thấp nhất là 1.901 đồng/kWh và cao nhất là 3.844 đồng/kWh; sản lượng ở mỗi bậc được tính theo đơn giá tương ứng, không phải lấy mức giá của bậc cuối áp lên toàn bộ lượng điện.
Mặt bằng giá mới và nhóm được lợi
Biểu giá sinh hoạt cần được nhìn cùng mức giá bán lẻ điện bình quân mới: 2.159,9037 đồng/kWh, chưa gồm VAT, giảm 2% so với mức hiện hành khi bắt đầu áp dụng từ ngày 1/11. Mức bình quân là mốc chung, không phải đơn giá áp dụng đồng loạt cho từng kWh của hộ gia đình; hóa đơn sinh hoạt vẫn phụ thuộc các bậc tiêu thụ. EVN cho biết 98,23% khách hàng dùng đến 900 kWh/tháng sẽ giảm tiền điện, với mức giảm cao nhất được nêu là 77.900 đồng/tháng. Đây là tín hiệu tích cực cho đa số hộ, nhưng không nên hiểu rằng mọi gia đình đều nhận cùng mức giảm: chênh lệch hóa đơn tùy sản lượng sử dụng.
Ví dụ cụ thể cho thấy lợi ích ở nhóm dùng vừa phải. Với mức tiêu thụ 200 kWh/tháng, tiền điện theo biểu giá cũ được nêu là 439.700 đồng, còn theo biểu giá mới là 419.000 đồng, giảm 20.700 đồng/tháng; nhóm này gồm 9.673.179 hộ, tương đương 32,94%. Con số ấy khiến biểu giá mới dễ có ý nghĩa với các hộ giữ mức dùng trong khoảng thấp và trung bình. Dẫu vậy, các mức tiền trong ví dụ là phép so sánh theo dữ liệu được công bố, không phải cam kết hóa đơn của từng nhà, bởi lượng điện thực tế và cách sử dụng vẫn quyết định kết quả.
Hộ dùng nhiều đối mặt hóa đơn tăng
Mặt trái tập trung ở nhóm tiêu thụ trên 900 kWh mỗi tháng: 1,77% khách hàng thuộc nhóm này được dự báo tăng tiền điện do thiết kế lại số bậc. Theo số liệu EVN công bố, hộ dùng 1.000 kWh/tháng có thể tăng 37.600 đồng/tháng; ở mức 2.000 kWh/tháng, mức tăng được nêu là 421.300 đồng/tháng. Mức giá cao nhất trong biểu giá sinh hoạt mới, 3.844 đồng/kWh, áp dụng từ kWh thứ 701 trở lên. Vì vậy, số bậc giảm không xóa đi tác động lũy tiến; trái lại, với hộ dùng nhiều, phần sản lượng ở bậc cao có thể khiến hóa đơn nhích lên đáng kể.
Kết luận thực tế: phần đông hộ có cơ sở kỳ vọng hóa đơn thấp hơn, nhưng hộ tiêu thụ lớn nên theo dõi chỉ số công tơ thay vì dựa vào mức giảm bình quân. Biểu giá 5 bậc đã có hiệu lực từ ngày 1/11/2026; người dùng có thể đối chiếu sản lượng tháng với các ngưỡng mới để hiểu khoản phải trả và điều chỉnh thói quen dùng điện nếu cần. Không có một mức tiết kiệm chung cho mọi nhà: tác động cuối cùng được quyết định bởi lượng điện đi vào từng bậc.
