Giảm giá bình quân không đồng nghĩa mọi hộ đều trả ít hơn
Giá điện mới là biểu giá bán lẻ được áp dụng từ ngày 1/11/2026, trong đó mức bình quân giảm 2% còn 2.159,9037 đồng/kWh trước thuế giá trị gia tăng và giá sinh hoạt được tính theo năm bậc lũy tiến. Đây là thay đổi có lợi cho phần lớn hộ gia đình, nhưng mức giảm bình quân không bảo đảm hóa đơn của từng nhà đều giảm. EVN thông tin về việc điều chỉnh vào sáng 4/11, sau khi chính sách đã có hiệu lực. Theo tính toán của tập đoàn, khoảng 94% hộ dùng dưới 777 kWh mỗi tháng dự kiến giảm tiền điện; khoảng 6% hộ vượt ngưỡng này có thể trả nhiều hơn do cơ cấu bậc giá được thiết kế lại. Vì vậy, con số 2% nên được hiểu là mức điều chỉnh bình quân, không phải cam kết giảm đồng đều trên từng hóa đơn. Thay đổi nhằm phù hợp Luật Điện lực năm 2024 và đơn giản hóa cấu trúc biểu giá.
Năm bậc mới đặt trọng tâm vào mức tiêu thụ
Biểu giá điện 5 bậc thay thế cách chia sáu bậc trước đây. Mỗi phần điện năng rơi vào bậc nào sẽ chịu đơn giá của bậc đó, nên lượng dùng vượt ngưỡng có thể làm hóa đơn tăng nhanh hơn phần tiêu thụ ban đầu. Các mức giá sinh hoạt chưa gồm thuế giá trị gia tăng.
| Bậc | Lượng điện tiêu thụ | Đơn giá (đồng/kWh) |
|---|---|---|
| 1 | 100 kWh đầu tiên | 1.901 |
| 2 | Từ kWh thứ 101 đến 200 | 2.289 |
| 3 | Từ kWh thứ 201 đến 400 | 2.894 |
| 4 | Từ kWh thứ 401 đến 700 | 3.456 |
| 5 | Từ kWh thứ 701 trở lên | 3.844 |
Điểm cần theo dõi không chỉ là đơn giá thấp nhất hay mức bình quân mới, mà là vị trí của gia đình trên thang tiêu thụ. Hộ dùng điện tiết kiệm có khả năng hưởng lợi; hộ tiêu thụ lớn cần kiểm tra kỹ hóa đơn tiền điện thay vì mặc định mức giảm 2% sẽ áp dụng tương tự.
Hộ dùng nhiều điện có thể chịu tác động trái chiều
Dự báo của EVN cho thấy ngưỡng 777 kWh mỗi tháng là điểm phân hóa đáng chú ý: các hộ dưới ngưỡng này, chiếm khoảng 94% số hộ sinh hoạt, dự kiến giảm tiền điện; các hộ vượt ngưỡng, khoảng 6%, có thể tăng do thiết kế bậc mới. Tác động vì thế không thể suy ra chỉ từ con số giá bình quân giảm. Theo số liệu EVN được công bố, hộ dùng khoảng 1.000 kWh mỗi tháng có thể tăng khoảng 37.600 đồng, còn hộ dùng 2.000 kWh có thể tăng khoảng 421.300 đồng. Đây là mức dự kiến, không phải kết quả cố định cho mọi gia đình; hóa đơn còn phụ thuộc lượng điện thực tế và cách phân bổ sản lượng qua từng bậc. Với hộ đông người hoặc dùng nhiều thiết bị điện, việc theo dõi chỉ số tiêu thụ hàng tháng có ý nghĩa thiết thực hơn việc chỉ nhìn vào thông báo giảm giá.
Người dùng được giảm, EVN vẫn chịu sức ép tài chính
Mức giảm giá đem lại lợi ích dự kiến cho nhiều khách hàng, song cũng làm giảm nguồn thu của ngành điện trong lúc nhu cầu đầu tư còn lớn. EVN ước tính tổng chi phí mua điện của các nhóm khách hàng giảm 1.531,89 tỷ đồng trong một tháng; riêng nhóm sinh hoạt giảm 424,13 tỷ đồng. Với mức điều chỉnh duy trì từ tháng 11 đến hết tháng 3/2027, doanh thu tập đoàn dự kiến giảm hơn 7.500 tỷ đồng. Lãnh đạo EVN cho biết tập đoàn vẫn chịu áp lực chi phí nhiên liệu và khó khăn huy động vốn cho các dự án nguồn điện, lưới điện, đồng thời đang làm việc với các tổ chức tín dụng để thu xếp vốn. EVN cũng cho biết sẽ phối hợp với các bộ liên quan để tính toán và báo cáo khi cần. Kết luận thực tế cho hộ gia đình là: giá điện giảm bình quân là tin đáng mừng, nhưng biểu giá mới khiến mức dùng điện quyết định ai được lợi và ai có thể trả thêm.
