Khoảng trống trước khi xe cấp cứu đến
Sơ cấp cứu cộng đồng là những hỗ trợ y tế ban đầu do người dân thực hiện tại nơi xảy ra sự cố, trong lúc chờ nhân viên chuyên môn tiếp cận, nhằm nhận diện nguy cơ và giúp người gặp nạn có cơ hội được can thiệp sớm hơn. Ngày 23.10, UBND đặc khu Phú Quốc phát động đề án đào tạo sơ cấp cứu ban đầu, vừa hướng tới bảo vệ “thời gian vàng” của người bệnh, vừa chuẩn bị nguồn lực phục vụ APEC 2027 Phú Quốc. Đây là bước đi đáng chú ý vì xe cứu thương nhanh đến đâu cũng không thể có mặt ngay tại mọi hiện trường. Trong những phút chờ đợi, người ở gần nạn nhân có thể quyết định việc hỗ trợ có bắt đầu kịp thời hay không. Đào tạo người dân vì thế không thay thế nhân viên y tế, mà lấp khoảng trống trước khi mạng lưới chuyên nghiệp tiếp quản.
Hàng nghìn người học kỹ năng thiết yếu
Đề án dự kiến huấn luyện khoảng 2.000–3.000 người dân và người lao động từ quý IV/2026 đến quý II/2027. Trọng tâm là những người có khả năng gặp nạn nhân đầu tiên: tài xế vận tải hành khách, hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn và khu nghỉ dưỡng, lực lượng cứu hộ bãi biển, giáo viên, nhân viên an ninh và dân phòng. Mỗi khóa học dự kiến kéo dài ba giờ, với 25–30 học viên; bác sĩ và điều dưỡng hướng dẫn nhận biết ngừng tim, ngừng thở, thực hành hồi sinh tim phổi (CPR) và phối hợp gọi 115. Cách chọn học viên có tính thực tế: kỹ năng chỉ phát huy giá trị nếu đến được với người thường xuyên ở gần du khách và cư dân. Tuy vậy, con số đào tạo sẽ chỉ chuyển thành năng lực thật khi phần thực hành được làm nghiêm túc và kỹ năng được duy trì.
Cộng đồng bổ sung cho mạng lưới 115
Đề án được phát động cùng dịp đánh dấu một năm hoạt động của Cơ sở Cấp cứu ngoại viện 115 Phú Quốc. Mô hình công – tư do Sở Y tế An Giang chủ trì, gồm Trung tâm Điều phối 115 và ba trạm vệ tinh tại Gành Dầu, Dương Đông, An Thới; hệ thống hoạt động 24/7 và phục vụ miễn phí người dân, du khách. Sau một năm, đơn vị tiếp nhận 13.056 cuộc gọi, xử lý 1.511 tình huống khẩn cấp, tiếp cận 1.435 trường hợp và vận chuyển an toàn 1.208 người bệnh. Những con số này cho thấy nền tảng điều phối đã có hoạt động thực tế. Người được đào tạo trong cộng đồng bổ sung một lớp hỗ trợ: nhận ra dấu hiệu nguy hiểm, gọi 115 và sơ cứu trong phạm vi kỹ năng trước khi đội chuyên nghiệp đến. Đây là sự kết nối cần thiết, không phải sự thay thế.
APEC là mốc chuẩn bị, không phải đích đến
Việc triển khai trong giai đoạn trước APEC 2027 tạo thêm động lực nâng năng lực ứng phó y tế trên đảo, nhưng lợi ích của sơ cấp cứu cộng đồng không nên dừng lại ở một sự kiện. Tai nạn và tình huống sức khỏe khẩn cấp có thể xảy ra trong đời sống thường ngày; người biết nhận diện đúng, gọi hỗ trợ sớm và thực hiện sơ cứu phù hợp có thể giúp nạn nhân được can thiệp trước khi xe cứu thương tới. Song song với đào tạo, dự kiến 30 máy khử rung tim tự động ngoài bệnh viện (AED) sẽ được lắp tại sân bay, bến cảng, bãi biển và các khu du lịch đông người. Thiết bị chỉ hữu ích khi được bố trí dễ tiếp cận và người tại chỗ biết sử dụng. Phú Quốc đang đi đúng hướng khi ghép đào tạo với hạ tầng cấp cứu ngoại viện; thước đo cuối cùng sẽ là khả năng duy trì kỹ năng và phối hợp hiệu quả trong từng tình huống thật.
