Lớp hỗ trợ đầu tiên bắt đầu từ người ở gần nạn nhân
Sơ cấp cứu cộng đồng là việc trang bị cho người dân kỹ năng nhận biết tình huống nguy hiểm, hỗ trợ ban đầu trong phạm vi đã học và kết nối nhanh với lực lượng y tế chuyên nghiệp. Đây không phải phương án thay thế nhân viên y tế, mà là mắt xích giúp người gặp nạn không phải chờ trong bất lực.
Ngày 23/10, UBND đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, phát động Đề án Đào tạo sơ cấp cứu trong cộng đồng nhằm bảo vệ “thời gian vàng” và chuẩn bị nguồn lực y tế phục vụ APEC 2027 Phú Quốc. Hướng đi này đáng chú ý vì năng lực của xe cứu thương không thể xóa bỏ khoảng thời gian từ lúc xảy ra sự cố đến khi ê-kíp đến nơi. Trong khoảng trống ấy, người thân, tài xế, giáo viên hay nhân viên khách sạn có thể là người đầu tiên nhận ra dấu hiệu nguy cấp.
Đào tạo có trọng tâm, không chỉ chạy theo con số
Kế hoạch đặt mục tiêu đào tạo sơ cấp cứu cho khoảng 2.000–3.000 người dân và người lao động, tương đương khoảng 1% dân số Phú Quốc, từ quý IV/2026 đến quý II/2027. Ưu tiên là những người thường xuyên tiếp xúc với cư dân và du khách: tài xế đường bộ, đường biển, hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, lực lượng cứu hộ bãi biển, giáo viên và nhân viên an ninh.
Mỗi khóa dự kiến kéo dài ba giờ, có 25–30 học viên; nội dung gồm nhận biết ngừng tim, ngừng thở, thực hành hồi sinh tim phổi (CPR) và phối hợp gọi 115. Quy mô hàng nghìn người tạo độ phủ ban đầu, nhưng giá trị thật nằm ở khả năng làm đúng thao tác dưới áp lực. Vì thế, ưu tiên đào tạo theo vị trí và tình huống thực tế hợp lý hơn việc chỉ xem số người tham gia là thước đo thành công.
Cộng đồng bổ sung cho mạng lưới cấp cứu ngoại viện
Cấp cứu ngoại viện là hoạt động sơ cứu, chăm sóc y tế khẩn cấp ngay tại hiện trường trước khi đưa người bệnh đến bệnh viện. Mô hình 115 Phú Quốc được triển khai từ tháng 10/2025, do Sở Y tế An Giang chủ trì; Vinmec Phú Quốc phối hợp với Trung tâm Y tế Phú Quốc vận hành, với sự đồng hành của Tập đoàn Vingroup. Sau một năm, hệ thống ghi nhận 13.056 cuộc gọi, xử lý 1.511 tình huống khẩn cấp, tiếp cận 1.435 trường hợp và vận chuyển an toàn 1.208 bệnh nhân.
Đó là nền tảng chuyên nghiệp cần thiết, nhưng người dân được huấn luyện tạo thêm lớp ứng phó tại chỗ: họ có thể nhận diện nguy cơ, thực hiện hỗ trợ ban đầu trong giới hạn kỹ năng và gọi lực lượng y tế khi xe còn đang trên đường. Trên một hòn đảo, nơi việc tiếp cận hiện trường và chuyển người bệnh có thể đòi hỏi thêm thời gian, hai lớp này bổ sung cho nhau. Người dân không thay xe cứu thương; họ giúp thời gian chờ trở nên hữu ích hơn.
Chuẩn bị cho sự kiện lớn, để lại năng lực lâu dài
APEC 2027 tạo động lực để Phú Quốc mở rộng khả năng ứng phó, nhưng chương trình không nên dừng lại sau hội nghị. Tai nạn, ngừng tim hay sự cố sức khỏe tại khách sạn, bãi biển và trên đường có thể xảy ra bất cứ ngày nào; kỹ năng sơ cứu vì thế có giá trị lâu dài với cả người dân lẫn du khách.
Trong thời gian tới, địa phương dự kiến lắp đặt 30 máy khử rung tim tự động ngoài bệnh viện (AED) tại sân bay, bến cảng, bãi biển và các khu du lịch đông người. Thiết bị chỉ phát huy tác dụng khi có người nhận ra tình huống, biết gọi 115 và được hướng dẫn sử dụng đúng cách. Do đó, đào tạo phải đi cùng bố trí thiết bị, duy trì thực hành và phối hợp rõ ràng với tổng đài.
Phú Quốc đang xây mạng lưới nhiều tầng: lực lượng cấp cứu ngoại viện xử trí chuyên môn, còn cộng đồng phát hiện và hỗ trợ từ những phút đầu. Thành công không chỉ là huấn luyện đủ 2.000–3.000 người trước APEC, mà là biến kỹ năng ấy thành phản xạ bền vững sau sự kiện.
