Một đợt nhiễm trùng có thể làm tim mất ổn định
Nhiễm trùng làm nặng bệnh tim mạch là tình trạng phản ứng của cơ thể trước tác nhân gây bệnh tạo thêm áp lực lên tim và mạch máu, khiến bệnh vốn được kiểm soát ổn định có thể chuyển biến cấp tính. Vì vậy, một cơn ho hay mệt mỏi mới xuất hiện ở người có bệnh tim không nên mặc định là cảm cúm nhẹ. Nhiễm trùng hô hấp và một số bệnh truyền nhiễm có thể làm tăng nguy cơ suy tim cấp, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Bệnh tim mạch vốn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, tạo gánh nặng lớn cho người bệnh và hệ thống y tế; nguy cơ do nhiễm trùng càng đáng lưu ý ở người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền hoặc chức năng tim suy giảm. Đây không phải lý do để hoảng sợ trước mọi cơn nhiễm bệnh, mà là lời nhắc cần theo dõi sớm và liên hệ bác sĩ khi tình trạng sức khỏe đổi khác.
Vì sao nhiễm trùng gây thêm áp lực cho tim?
Khi nhiễm trùng hô hấp gây viêm, sốt và ảnh hưởng đến trao đổi khí, cơ thể có thể cần nhiều oxy hơn trong khi lượng oxy cung cấp lại bị hạn chế. Người suy tim vốn có khả năng bơm máu suy giảm; tim vì thế phải làm việc nhiều hơn trong điều kiện bất lợi, làm tăng nguy cơ suy tim mất bù và nhập viện. Nhiễm trùng còn có thể gây viêm toàn thân, stress oxy hóa, rối loạn chức năng nội mô và tăng đông. Ở người đã có tổn thương động mạch hoặc chức năng tim suy giảm, những biến đổi này có thể góp phần làm mất ổn định mảng xơ vữa và khởi phát biến cố cấp tính, gồm nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ do nhiễm trùng. Đây là những cơ chế nguy cơ, không có nghĩa mọi trường hợp nhiễm bệnh đều dẫn đến biến cố tim mạch.
Ai cần cảnh giác hơn?
Người cao tuổi, người mắc suy tim, bệnh động mạch vành, tăng huyết áp hoặc nhiều bệnh mạn tính cần chú ý hơn khi bị nhiễm trùng. Một trường hợp được chuyên gia tim mạch chia sẻ là phụ nữ 67 tuổi mắc suy tim, tăng huyết áp và bệnh mạch vành, đã ổn định với điều trị suốt sáu tháng nhưng sau khoảng một tuần ho, mệt và khó thở nhẹ đã nhập viện vì nhiễm RSV kèm suy tim cấp. Nguy cơ nhập viện liên quan đến RSV ở người từ 65 tuổi trở lên có bệnh động mạch vành được ghi nhận có thể tăng tới 6,5 lần trong các quần thể nghiên cứu được đề cập; con số này không đồng nghĩa mức tăng giống nhau ở mọi cá nhân. Người ghép tạng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài cũng cần lưu ý đến nhiễm trùng, trong đó có zona thần kinh. Những ca bệnh này cho thấy việc tim ổn định trước đó không bảo đảm rằng một đợt nhiễm trùng sẽ nhẹ.
Theo dõi sớm, không tự ý ngừng điều trị
Khi có bệnh tim mạch và xuất hiện triệu chứng nhiễm trùng, người bệnh nên chủ động trao đổi với bác sĩ, nhất là nếu ho, mệt hoặc khó thở tăng lên hay sức khỏe suy giảm nhanh. Không nên tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc tim mạch chỉ vì đang mắc bệnh khác; hãy hỏi bác sĩ cách duy trì phác đồ và khi nào cần được đánh giá trực tiếp. Người cao tuổi và người có bệnh nền cũng nên tái khám định kỳ, trao đổi với bác sĩ về kế hoạch tiêm chủng và các biện pháp dự phòng phù hợp. Cụm từ “nhiễm trùng tim mạch” đôi khi được dùng để tìm thông tin, nhưng điều quan trọng ở đây là hiểu mối liên hệ: nhiễm trùng ở nơi khác trong cơ thể vẫn có thể làm tăng gánh nặng lên tim. Kết luận thực tế là rõ ràng: đừng xem nhẹ triệu chứng mới ở người có bệnh tim, nhưng cũng đừng tự chẩn đoán; hãy liên hệ nhân viên y tế để được hướng dẫn.
